Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2022/5028 · K. 2022/13696

4. Hukuk Dairesi         2022/5028 E.  ,  2022/13696 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü: K A R A R Hükmüne uyulan Dairemizin 09.06.2020 tarih ve 2020/128 Esas, 2020/1758 Karar sayılı bozma ilamında özetle; davalılar vekilinin 27.04.2016 tarihli celse için mesleki mazeretini bildirir dilekçe gönderdiği, mahkemece dilekçede ekli masraf bulunmadığından mazeretin reddine karar verildiği, ancak aynı duruşmada sözlü yargılama aşamasına geçilerek hüküm verildiği ve 6100 sayılı Kanunu'nun 186. maddesi uyarınca davalı tarafa meşruhatlı davetiye çıkartılmadığının anlaşıldığı, buna göre davalılar vekilinin son celse göndermiş olduğu mesleki mazereti reddeden mahkemenin aynı celse tahkikat duruşmasına son vererek sözlü yargılamaya geçmesinin ve 6100 sayılı Kanunun 27, 184 ve 186 maddelerine muhalefetle uyuşmazlığın esası hakkında karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, bu nedenle davalılar yararına kararın bozulması gerektiğine değinilmiştir. Mahkemece, bozmaya uyulduktan sonra yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, davacı ... için 10.000,00 TL, ... (.... TC nolu) için 9.000,00 TL, ... (... TC nolu ) için 6.000,00 TL ve ... için 6.000,00 TL olmak üzere toplam 31.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 25.01.2014 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin taleplerin ayrı ayrı reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir. 1-Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) taraf ehliyetini düzenleyen 50. maddesinde, "Medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın, davada taraf ehliyetine de sahip olduğu", "Türk Medeni Kanunu'nun 28 maddesinde de "Kişiliğin, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlayacağı ve ölümle sona ereceği" düzenlenmiştir. Somut olayda, davacılardan Vahap oğlu 01.06.1951 doğumlu ... (TC:...., yargılama devam ederken 09.05.2016 tarihinde vefat etmiştir. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde "Hukuki dinlenilme hakkı" düzenlenmiştir. Buna göre, davanın taraflarının yargılama ile ilgili bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat hakkı bulunmaktadır. Maddenin gerekçesinde açıklandığı üzere bu hak Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. İddia ve savunma hakkı olarak da bilinen bu hak, tarafların yargılama konusunda tam bilgi sahibi olmalarını, açıklama ve ispat hakkını tam ve eşit olarak kullanabilmelerini, yargı organlarının da bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermelerini zorunlu kılmaktadır. Hâkim, tarafları dinlemeden veya açıklama ve ispat hakkını kullanmaları için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. (YHGK'nın 2009/52 Esas, 2009/105 Karar sayılı kararı) Taraf teşkili dava şartı olup davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir. Mahkemenin, dava dilekçesini ve duruşma gününü taraflara kendiliğinden tebliğ edip taraf teşkilini sağlaması, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun amir hükmü gereğidir. Bu durumda mahkemece, ölüm ile vekillik ilişkisi son bulduğundan, karar tarihinden önce 09.05.2016 tarihinde vefat ettiği anlaşılan davacılardan ...’nın mirasçılarının davaya dâhil edilmesi veya mirasçılarından alınan vekaletname ibraz edilmesi ve taraf teşkilinin sağlanması suretiyle yargılamaya devam edilmesi gerekirken bu eksiklikler tamamlanmadan yargılamaya devam edilip hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir. 2-Bozma neden ve şekline göre davacılar vekili ve davalılar vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle hükmün res’en BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin ve davalılar vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılar ile davalılara geri verilmesine 02.11.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.