Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/509 · K. 2022/2410
11. Hukuk Dairesi 2022/509 E. , 2022/2410 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu’nun 07.07.2021 gün ve 608 sayılı kararı ile bazı yer Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin ilçeleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi, bazı yerlerde yeni Asliye Ticaret Mahkemelerinin faaliyete geçirilmesi ve bu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanacağının belirtilmesi üzerine, anılan kararın yürürlüğünden önce Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerdeki yetkili Asliye Hukuk Mahkemelerinde Ticaret Mahkemesi sıfatıyla açılan ticari davaların yargı çevresi genişletilen veya yeni faaliyete geçirilen Asliye Ticaret Mahkemelerine devredilip devredilmeyeceği konusunda farklı Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairelerinin farklı kararlar vermesi ve bu kararların kesin olması nedeniyle benzer konulardaki farklı Bölge Adliye Mahkemesi dairelerinin kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi ve hukukun ülke genelinde aynı uygulanmasını sağlama bakımından Yargıtay ilgili dairesine başvurulması için konu re’sen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu gündemine alınmıştır. 2. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ HUKUK DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU’NUN KARARI Konu 20.12.2021 tarihinde yapılan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu’nda görüşülmüş, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi’nin 2021/1939-1732 esas-karar sayılı, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin 2021/2115-1979 esas-karar sayılı, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin 2021/1511-1353 esas-karar sayılı ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’nin 2021/1922-1562 esas-karar sayılı aynı doğrultudaki kesin kararları ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin 2021/1672-1483 esas-karar sayılı ve Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin 2021/2079-1656 esas-karar sayılı aynı doğrultudaki kesin kararları aynı konuya ilişkin olduğu halde aralarında uyuşmazlık bulunduğu, dolayısı ile 5235 sayılı Kanun’un 35. maddesinin 1. fıkrasının 3. bendinde düzenlenen şartların gerçekleştiği anlaşıldığından bu uyuşmazlığın giderilmesi için Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine başvurulmasına, Tespit edilen farklı Bölge Adliye Mahkemeleri’nin kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi’nin 2021/1939-1732 esas-karar sayılı kararı doğrultusunda giderilmesinin, hukukun temel ilkeleri ile Anayasa ve yasalara uygun olacağının Başkanlar Kurulu görüşü olarak bildirilmesine, Dosyanın ve Başkanlar Kurulu kararının Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine oy birliğiyle karar verilmiştir. 3.UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU KESİN NİTELİKTEKİ KARARLAR VE GEREKÇELERİ A) Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu’nun 608 sayılı kararının yürürlük tarihi olan 01.09.2021 tarihinden önce Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla yetkili Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesi’ne açılan davanın 17.09.2021 tarihli duruşmasında mahkemenin, davanın ticari dava olduğu ve Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 608 sayılı kararı ile Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi’nin yetkili hale geldiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vererek dosyanın yetkili Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verdiği, bu karar aleyhine davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi’ne gönderildiği, Daire’nin 17.11.2021 gün ve 2021/1939-1732 esas-karar sayılı kesin kararı ile istinaf başvurusunun kabulüne, HMK 353/1-A.3 maddesi uyarınca Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesi’nin kararının esası incelenmeden kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verildiği, Davacının 01.09.2021 tarihinden önce ticaret mahkemesi sıfatıyla Havza Asliye Hukuk Mahkemesi’ne 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4.maddesi uyarınca ticari dava niteliğinde olan çek iptali davası açtığı, mahkemenin 02.09.2021 tarihli oturumunda, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu’nun 01.09.2021 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 608 sayılı kararı gereğince Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Havza ilçesini de kapsayacak şekilde belirlendiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosyanın Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verdiği, ancak bu mahkemenin de 27.09.2021 tarihli karar ile Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurul kararının yürürlüğünden önce açılan davaların görevsizlik kararı verilerek devredilemeyeceği gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vererek dosyanın istek halinde Havza Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verdiği, Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi’nin bu kararı aleyhine istinaf kanun yoluna başvurulduğundan dosyayı inceleyen Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin 2021/1353-1511 esas –karar sayılı kararı ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurul kararının yürürlüğünden önce açılan davaların görevsizlik kararı ile devredilemeyeceğine ve görevli mahkemenin Havza Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna kesin olarak karar verdiği, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin 2021/2115-1979 esas-karar sayılı kararına konu somut olayda davacılar tarafından Ereğli Asliye Hukuk Mahkemesi’ne ticaret mahkemesi sıfatıyla ticari dava niteliğinde ölüm ve cismani zarar sebebiyle tazminat davası açıldığı, mahkemece görevin kamu düzenine ilişkin olduğu ve Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu’nun 608 sayılı kararının yürürlüğünden sonra Konya Asliye Ticaret Mahkemesi’nin görevli ve yetkili hale geldiği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiği, bu kararın istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin 06.12.2021 gün ve 2021/2115-1979 esas-karar sayılı kararı ile açılan davanın mutlak ticari dava olduğu ve Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu’nun 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanması gereken 608 sayılı kararına rağmen taraflar arasındaki uyuşmazlığın gerçekleşme tarihinden önce açılmış olan bu ticari davada doğal hakim ilkesi gereğince yetkili ve görevli mahkemenin ticaret mahkemesi sıfatıyla Ereğli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve Ereğli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan yargılama yapılması için mahkemesine gönderilmesine kesin olarak karar verildiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’nin 2021/1922-1562 esas-karar sayılı kararı ile aynı konuda asliye hukuk mahkemesi ile asliye ticaret mahkemesi arasında çıkan görev uyuşmazlığında, aynı gerekçelerle asliye hukuk mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve yargı yeri olarak HMK 22/2. madde uyarınca asliye hukuk mahkemesinin belirlenmesine kesin olarak karar verdiği, B) Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin 2021/1672-1483 esas-karar sayılı kararına konu somut olayda davacı tarafından İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne ticaret mahkemesi sıfatıyla hasımsız çek iptali davası açıldığı, yargılama sonunda mahkemenin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu’nun 608 sayılı Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi’nin yargı sınırlarını yeniden belirleyen kararını gerekçe göstererek, görevsizlik kararı verip dosyayı Bursa 3. Ticaret Mahkemesi’ne gönderdiği, bu mahkemenin de Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurul kararının geçmişe yürütülemeyeceği gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vererek olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyayı Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi Başkanlığı’na gönderdiği, anılan dairenin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu’nun 608 sayılı kararı gereğince bu dosyada yetkili ve görevli mahkemenin Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar vererek İnegöl Asliye Hukuk Mahkemesi’ne ticaret mahkemesi sıfatıyla açılan ticari davada Bursa Ticaret Mahkemesi davanın açıldığı tarihte yetkili ve görevli olmasa bile Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu’nun 608 sayılı kararının yürürlüğe girdiği 01.09.2021 tarihinden itibaren İnegöl ilçesinin de Bursa Ticaret Mahkemesi yargı çevresine dahil olduğu gerekçesiyle bu dosyanın yargılamasına artık Bursa 3. Ticaret Mahkemesinde devam edilmesi gerektiğine kesin olarak karar verdiği, Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin 2021/2079-1656 esas-karar sayılı kararına konu somut olayda, davacı tarafından Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Akçaabat Asliye Hukuk Mahkemesi’ne alacak istemiyle ticari dava açıldığı, mahkemenin görevli ve yetkili mahkemenin Trabzon Ticaret Mahkemesi olduğundan bahisle görevsizlik ve davanın usulden reddine karar verdiği, bu karar aleyhine davalı yanca istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosyanın Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’ne gönderildiği, dairenin 23.11.2021 gün ve 2021/2079-1656 esas-karar sayılı kararı ile Akçaabat Asliye Hukuk Mahkemesi kararının görevsizlik değil Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun 608 sayılı kararı uyarınca gönderme kararı olduğu, bu tür kararlar aleyhine de istinaf kanun yoluna başvurulamayacağı gerekçesiyle istinaf başvurusunun usulden reddine karar verdiği anlaşılmıştır. 4.UYUŞMAZLIK VE UYUŞMAZLIKLA İLGİLİ KAVRAM, KURUM VE YASAL DÜZENLEMELER