Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2022/5191 · K. 2023/1933

1. Hukuk Dairesi         2022/5191 E.  ,  2023/1933 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi KARAR : Kısmen kabul kısmen ret - Kabul İLK DERECE MAHKEMESİ : Samandağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasında görülen tapu iptali ve terkin, elatmanın önlenmesi ve yıkım davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8.Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; dava konusu taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığına dair önceki kararın onanması ile birlikte kesinleştiği bu nedenle bu konuda yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, dava konusu taşınmaz üzerindeki yapının kullananın davalı ...’nın elatmanın önlenmesine ve 5 m²’lik kısmın kâl’ine, diğer davalı ... Başkanlığının elatması olmadığından men’i müdahale isteğinin reddine karar verilmiştir. Mahkeme kararı, davacı ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı Hazine vekili, davaya konu 1288 parsel sayılı taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını ileri sürerek, dava konusu taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kalan kısmının tapu kaydının iptali ile terkinine, davalının elatmasının önlenmesine ve dava konusu taşınmaz üzerindeki yapının kal’ine karar verilmesini istemiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... vekili, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, davanın, tapuya ... ve Anayasa’da düzenlenen mülkiyetin korunması ilkelerine aykırı olduğunu, on yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur. 2.Davalı ..., yargılama aşamasındaki beyanında 1990 yılından beri davalı Belediyeye ecrimisil bedeli ödediğini, yapı kayıt belgesi aldığını, taşınmaz üzerindeki yapının usul ve yasaya uygun olarak inşa edildiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur. III. MAHKEME KARARI Adana Bölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesinin 08.07.2020 tarihli ve 2019/727 E., 2020/415 K. sayılı kararıyla; davanın kabulü ile 1288 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile kıyı olarak terkinine, kıyı kenar çizgisi içinde yer alan ve fen bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen 5 m²’lik alana davalının müdahalesinin men’ine, taşınmaz üzerindeki yapının kâl’ine dair Samandağ 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.02.2019 tarihli ve 2017/694 E., 2019/154 K. sayılı kararıyla davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile 1288 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile kamunun istifadesine açık kıyı olarak terkinine, bir elatma olmadığı gibi davalı aleyhine kesinleşmiş Mahkeme kararı da bulunmadığı gerekçesiyle men’i müdahale ve kâl isteğinin reddine karar verilmiştir. IV BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. 2. Yargıtay 8.Hukuk Dairesinin 24.11.2020 tarihli ve 2020/4158 E., 2020/7535 K. sayılı kararıyla; “...Bölge Adliye Mahkemesince bir elatma olmadığı gibi davalı aleyhine kesinleşmiş mahkeme kararı da bulunmadığı gerekçesiyle elatmanın önlenmesi ve yıkım taleplerinin reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki; dosya içerisindeki bilgi ve belgeler incelendiğinde, 18.02.2019 havale tarihli fen bilirkişi krokisinde, dava konusu 1288 parsel sayılı taşınmazın kuzeyinde bulunan yapının A harfi ile gösterilen 5 m²’lik bölümünün dava konusu parsel içinde kaldığı, 21.02.2019 havale tarihli inşaat, ziraat ve jeoloji mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu tarafından sunulan ek raporda da müdahalesi bulunan yapının dava konusu 1288 parsel üzerinde kalan kısmının yıkılması halinde bina bütünlüğü bozulacağından binanın tamamının yıkılması gerektiğinin belirtildiği, ancak parselin kuzeyinde bulunan ve dava konusu parsele müdahalesi gösterilen söz konusu yapının kime ait olduğu konusunda herhangi bir araştırma yapılmadığı, bu hususun taraf teşkilinin sağlanıp sağlanmadığı konusunda tereddüte düşülmesine sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır. Mahkemece anılan husus gözardı edilmek suretiyle, yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi isabetli değildir." gerekçesiyle bozulmuştur. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığına dair önceki kararın onanması ile birlikte kesinleştiği bu nedenle bu konuda yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, dava konusu taşınmaz üzerindeki yapının kullananın davalı ...’nın elatmanın önlenmesine ve 5 m²’lik kısmın kâl’ine, diğer davalı ... Başkanlığının el atması olmadığından men’i müdahale isteğinin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Hazine ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın ... yönünden neden reddedildiğinin açıklanmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmaz üzerindeki yapının kaçak yapı statüsünde olmadığını, imar affından yararlanıldığını, uzun süreden beri yapının kullanımı nedeniyle ecrimisil bedeli ödendiğini, bu nedenle her türlü elektrik ve su hizmetlerinin de Belediye tarafından sağlandığını, ayrıca taraf teşkilinin usulune uygun olarak sağlanmadan karar verildiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 3621 sayılı Kıyı Kanunu ile 4721 sayılı ... Medeni Kanunu’nun 715 ve 999. maddelerine dayalı tapu kaydının iptali ve sicilden terkini, elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. Anayasa’nın “Kıyıdan yararlanma” başlıklı 43. maddesinde; “Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. ..., göl ve akarsu kıyılarıyla, ... ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir. Kıyılarla sahil şeritlerinin, kullanılış amaçlarına göre derinliği ve kişilerin bu yerlerden yararlanma imkan ve şartları kanunla düzenlenir." 2. 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun "Genel Esaslar" başlıklı 5. maddesinde; "Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Kıyılar, herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır." 3. 4721 sayılı ... Medeni Kanunu'nun "Sahipsiz yerler ve yararı kamuya ait mallar" başlıklı 715. maddesinde; "Sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait mallar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Aksi ispatlanmadıkça, yararı kamuya ait sular ile kayalar, tepeler, dağlar, buzullar gibi tarıma elverişli olmayan yerler ve bunlardan çıkan kaynaklar, kimsenin mülkiyetinde değildir ve hiçbir şekilde özel mülkiyete konu olamaz." hükümleri düzenlenmiştir. 3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı ... ... temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş olup, davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2. Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; çekişme konusu 1228 parsel sayılı 468 m² miktarlı, arsa vasıflı taşınmazın davalı ... adına kayıtlı olduğu, davacı Hazine tarafından söz konusu taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı belirtilmek suretiyle tapudan terkini ile elatmanın önlenmesi ve yıkım istekli olarak eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 3. Bilindiği üzere elatmanın önlenmesi davalarında, bir taşınmazı haksız olarak kullanan ile başkasına kullandıran kişinin elatmanın önlenmesi davalarında birlikte sorumlu tutulacağı açıktır. 4.Öte yandan, dava konusu taşınmazın davalı ... adına kayıtlı olduğu, davalı ... tarafından dava konusu taşınmaz üzerine konutun inşa edildiği, davalı ...'in davalı ... Başkanlığına ait taşınmaz üzerine yapıyı inşa ettiği, davalı Belediyeye ecrimisil bedeli ödediği, yapı kayıt belgesi aldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, elatmanın önlenmesi talebi yönünden davalı ... Başkanlığının da sorumlu tutulması gerekirken, sadece dava konusu taşınmaz üzerine yapıyı inşa eden davalı ...'nın sorumlu tutulması doğru olmamıştır. 5. Hal böyle olunca, elatmanın önlenmesi talebi yönünden dava konusu taşınmaz üzerindeki yapıyı inşa eden ve kullanan davalı ... ile birlikte yapıyı kullandıran davalı ... yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, sadece davalı ... ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olması isabetsizdir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1-Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının REDDİNE, Kadastro Kanunu'nun 36/A maddesi gereğince davalı ... ... alınan 80,70 TL peşin harcın istek halinde iadesine, 2-Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 30.03.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.