Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/5351 · K. 2024/1865

11. Hukuk Dairesi         2022/5351 E.  ,  2024/1865 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/1217 Esas, 2022/1091 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/228 E., 2019/86 K. Taraflar arasındaki tasarımın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafın sahip olduğu, 2016/07002 no.lu 27.10.2017 tarihli, ''sayfa dizaynı-1 sayfa dizaynı kapak-2'' adlı tescilli tasarımın herkesçe bilenen bir ürün olduğu, hükümsüzlüğü gerektiğini, tescillinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin anılan tasarımları zaten davalıdan önce kamuya sunduğunu, belirterek hükümsüzlük kararı verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde,adisyon tipi sipariş fişi ürününün iç tasarımının müvekkili tarafından yapılan gözlemler sonucu bir takım eksiltmelerle daha önce piyasada yer almayan yeni bir ürün olarak üretildiğini, Türkiye'de ki bir kaç üreticiden biri olduklarını belirterek davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 2016/07002-1 no.lu tasarımının görünümünün bir ayırt edicilik taşımadığını tasarım olarak korunamayacağı, 2016/07002-2 sayılı tasarımın sunulan kanıt ve belgeler çerçevesinde başvuru tarihi itibariyle aynı veya benzerinin tespit edilememesi nedeniyle yeni ve ayırt edici nitelik taşıdığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı adına kayıtlı 2016/07002 çoklu tasarımında yer alan 1 no.lu çoklu tasarımının tescil şartlarını taşımadığı anlaşılmakla hükümsüzlüğüne terkinine, 2016/07002-2 kayıtlı tasarım bakımından dava kanıtlanmadığından reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin 2016/07002-2 sayılı tasarımın hükümsüzlüğü taleplerinin reddi kararının hukuka uygun olmadığını, bilirkişinin kapak ile ilgili değerlendirmesinin gerekli inceleme yapılmaksızın yüzeysel şekilde yapılan bir değerlendirme olduğu kanaatinde olduklarını, yerel mahkemenin de kapak tasarımının belirgin benzerinin başvuru tarihinden önce belgelenmiş olmadığı görüşüne varmasında; bilirkişinin, adisyonun kapağı ile ilgili yapmış olduğu yüzeysel değerlendirmesinin etkili olduğunun anlaşıldığını, dava konusu tasarım bir adisyon tasarımı olup adisyonun kanunen içermesi gereken zorunlu bilgileri ön yüzünde taşıdığını ve yine adisyonun ön yüzü hem hukuki hem fiili açıdan önem arz ettiğini, adisyonun ön yüzündeki tasarımın korumayı gerektirecek şekilde yenilik ve ayırt edicilik taşımadığı aşikar olmuş ve yerel mahkeme de adisyonun ön yüzü ile ilgili bu doğrultuda lehlerine tasarımın hükümsüzlüğe terkinine kararı verdiğini, adisyonun hukuki mahiyete sahip ve üzerine yazım ve işaretlemeler yapılacak olan en önemli kısmının ön yüzü olduğu gözetildiğinde ve yerel mahkemece de adisyonun ön yüzünün tasarımının hükümsüzlüğe terkinine karar verilmesiyle, kapak tasarımın tescilinin bir öneminin kalmadığını, 2016 07002/1 sayılı tasarımın hükümsüzlüğü söz konusu iken 2016 07002/2 sayılı kapak tasarımının korunmasının hukuken bir yararı kalmadığını, yerel mahkemece verilen karar neticesinde kısmi hükümsüzlük halinin ortaya çıktığını belirterek istinaf taleplerinin kabulü ile usule ve kanuna aykırı 2016/07002-2 kayıtlı tasarım bakımından reddine ilişkin Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tasarım ve ürün kavramının birbirinden ayrılmayacak kadar birbirine karıştırıldığını, davaya konu tasarımın kullanıldığı ürün ile VUK 213. sayılı Kanun'un 257. maddesine tabi bir ürün olmadığını, bilirkişi raporunun yeterli olmadığı gibi, dava dosyası ile ilgili detaylı bir inceleme de yapılmadığını, bilgilenmiş kullanıcının mali müşavir olması gerektiği halde matbaa görevlisi olarak tespitinin hatalı olduğunu, zorunlu görünüm özelliğini yanlış ürün ile ele alan, bu yanlış ürün yüzünden bilgilenmiş kullanıcı ancak fikri aşamada belirlenebilen , tasarımın herhangi bir delile dayanmayan, soyut ifadeler esas alınarak 2016/07002-01 tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilemeyeceğini belirterek yerel mahkemenin müvekkili davalı şirket adına kayıtlı 2016/07002 çoklu tasarımda yer alan 1 no.lu çoklu tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin kararının kaldırılmasıyla yeniden yargılama yapılarak davanın reddine karar verilmesini, aksi halde kararın kaldırılarak dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, tasarım uzmanı bilirkişiden alınan raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, davaya konu 1 no.lu tasarımın başvurudan önceki fişlere göre yeni olduğu ancak ayırtediciliğinin bulunmadığı, 2 no.lu tasarımın ise yeni ve ayırtedici olduğu anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın resen araştırma ilkesine tabi olduğunu, gerek mahkemece gerekse bilirkişi tarafından yeterli ve gerekli inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, dosyanın yeniden inceleme yapılması için farklı bilirkişilerden oluşan bir heyete gönderilmesi taleplerinin değerlendirilmediğini, ayırt edicilik kriteri yanlış ve hatalı değerlendirilerek yanlış ve hatalı rapor düzenlendiğini, avuç içi büyüklüğündeki ve yazılması gerekli unsurların sınırlı olduğu bir üründe tasarımlar arası farklılığın yüksek olmasının beklenemeyeceğini, davacının dava açmakta hukuki yararı olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tescilli tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.