Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/5663 · K. 2024/197

11. Hukuk Dairesi         2022/5663 E.  ,  2024/197 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2018/3186 Esas, 2022/797 Karar DAVALILAR : 1.... vekili Avukat ... 2.... vekili Avukat ... İHBAR OLUNAN : ... DAVA TARİHİ : HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2015/1165 E., 2018/621 K. Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 09.01.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... ... ve Av. ... ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü. I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile dava dışı Post Prodüksiyon Merkezi Ltd. Şti. arasında 03.09.2008 tarihli finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, davalıların ise sözleşmenin teminatı olarak müvekkili şirket lehine ayrı ayrı ipotek tesis ettiklerini, kira borçlarının ödenmemesi üzerine ihtarname gönderdiklerini, ihtarnamelerin dava dışı borçlu şirket ile davalılara tebliğ edildiğini, ancak verilen süre içerisinde borçların ödenmediğini, bunun üzerine başlattıkları icra takibinin davalıların haksız itirazı sonucu durduğunu iddia ederek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ihtarnamenin müvekkiline 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 887 nci maddesine uygun olarak tebliğ edildiğinin kabul edilemeyeceğini, davacı alacağının teminatı olarak 3 adet lehine ipotek tesis edildiğini, bunlardan birinin müvekkiline, diğerinin diğer davalıya, üçüncüsünün ise dava dışı ... Gözüpek'e ait taşınmaz üzerinde tesis edildiğini, 4721 sayılı Kanun'un 873 üncü maddesinin üçüncü fıkrası gereğince aynı alacak için birden çok taşınmazın rehni hâlinde rehnin paraya çevrilmesi isteminin taşınmazların tamamı hakkında yapılması gerektiğini, buna rağmen taşınmazlardan birinin takip dışı tutulmasının hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline 4721 sayılı Kanun'un 887 nci maddesine uygun bir şekilde ödeme emri yöneltilmediğinden müvekkilinden talepte bulunulamayacağını, tebligatın tapuda düzenlenen resmi senette belirtilen adrese yapılmadığını, tebligat yapılan adresin müvekkili ile ilgisinin olmadığını, dava şartının gerçekleşmediğini savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan delillere ve bilirkişi raporlarına göre; dosya kapsamında davacı tarafından keşide edilen iki ayrı ihtarname bulunduğu, takip talebine 30448 yevmiye numaralı ihtarnamenin eklendiği, bu ihtarnamenin asıl borçlunun sözleşmede belirtilen adresine tebliğe çıkarıldığı, fakat bila ikmal iade edildiği, bahsi geçen ihtarnamenin davalıların ipotek akit tablosunda belirtilen adresi dışında bir adrese çıkarıldığı ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun (7201 sayılı Kanun) 21 ... maddesinin birinci fıkrasına göre tebliğ edildiği, tebligat zarfında muhatabın tevziat saatlerinde bulunmaması nedeniyle imza mukabilinde muhtarlığa teslim edildiğinin, ihtarnamenin kapıya asıldığının ve komşu ... ...'a haber bırakıldığının yazılı olduğu, ipotek borçlularının sözleşmede belirtilen adresine çıkarılan tebligatın ise bila ikmal geldiği, ihtarnamenin sözleşmenin 57 nci maddesi hükmü nazara alındığında asıl borçluya tebliğ edilemediği, sözleşmede kararlaştırılan adrese çıkarılan tebligatın tebliğ edilmiş sayılacağı yönünde bir düzenleme olmadığı gibi 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 21 ... maddesindeki usulün uygulanması kabul edilse dahi 7201 sayılı Kanun'un 35 ... maddesine göre yapılan tebligatın da bulunmadığı, sözleşme dışındaki adrese çıkarılan tebligatların ise usulsüz olduğu, buna göre 4721 sayılı Kanunu'nun 887 nci maddesi uyarınca asıl borçluya ihtarname tebliğ edilememiş olması şeklindeki dava şartının gerçekleşmediği, davalılara yapılan tebligatın da geçersiz olduğu gerekçeleriyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının eksik incelemeye dayalı olduğunu, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun (6361 sayılı Kanun) 33 üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereğince kiralayanın noter aracılığıyla kiracıya gönderdiği fesih ihtarnamesi hakkında 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 68/b maddesi hükmünün uygulanacağını, buna göre sözleşmede belirtilen adresin değiştirilmesi hâlinde bildirilmesi gerektiğini, bildirilmemesi hâlinde ise eski adrese tebligatın ulaştığı tarihin tebliğ tarihi sayılacağını, anılan madde uyarınca noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 68/b maddesinin uygulanması gerektiğini, dava dışı kiracının sözleşmedeki adresinin "Bestekar ... ... Sk. No:8 Balmumcu Beşiktaş/İstanbul" olduğunu, ticaret odası faaliyet belgesinin incelenmesinde ise adresin değiştiğinin bildirildiğini, bu adresin ise "H.... ... Mah. Perpa Ticaret Merkezi, Kat:6 B Blok, No:803 Okmeydanı/İstanbul" olduğunu, buna göre hem sözleşmedeki adresine hem de bildirilen bu adrese tebligat çıkarıldığını, sonradan bildirilen adrese yapılan tebligatın usulüne uygun olduğunu, sözleşmedeki adrese yapılacak tebligatlarla ilgili hükmün genel işlem koşullarına aykırı olmadığını, bu konuda Yargıtay kararları olduğunu, aksi düşüncenin adresini terkedip giden tüzel kişiler yönünden finansal kiralama sözleşmesinin feshi imkansız kılacağını, tebligatın usulüne uygun olduğunu, müvekkilinin 10.10.2012 tarihli, 30448 yevmiye numaralı ihtarnameyi bu şekilde gönderdiği gibi bununla da yetinmeyerek 13.02.2013 tarihli, 5001 yevmiye numaralı ihtarnameyi de gönderdiğini ve bu ihtarnamenin de 15.02.2013'de davalılara imza mukabilinde teslim edildiğini, tebligatların usulüne uygun olduğunu, Mahkeme kararının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile dava dışı Post Prodüksiyon Merkezi Ltd. Şti. arasında 03.09.2008 tarihli finansal kiralama sözleşmesinin imzalandığı, davalıların ise ipotek veren 3. kişi konumunda olduğu, dava dışı asıl borçlu şirketin sözleşmedeki adresinin "Bestekar ... ... Sk. No:8 Balmumcu Beşiktaş/İstanbul" olduğu, sözleşmenin 57 nci maddesinde kiralayan tarafından yapılacak her türlü tebligatın kanuni ikametgahlarına veya kendilerine yapılmış tebligat olduğu, 7201 sayılı Kanun'un 35 ... maddesi ve 2004 sayılı Kanun'un 21 ... maddesindeki usulün uygulanmasının borçlu tarafından kabul edildiği, davacı tarafından dava dışı borçlunun yukarıda belirtilen adresine çıkarılan tebligatın bila ikmal döndüğü, buna göre sözleşmenin 57. maddesi hükmü dikkate alındığında ihtarnamenin asıl borçluya usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilemediği, sözleşmede bu adrese çıkarılacak tebligatın yapılmış sayılacağı yolunda bir hüküm bulunmadığı gibi sözleşmede yer ... 7201 sayılı Kanun'un 35 ... maddesinin, kazai mercilerce çıkarılacak tebligata ilişkin olup yine 2004 sayılı Kanun'un 21 ... maddesindeki tebligatın ise icra müdürlüklerince çıkarılacak tebligata ilişkin olduğu, dolayısıyla asıl borçlunun sözleşmedeki adresine çıkarılan tebligatın usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilemediği, öte yandan davalılar ayrı ayrı ipotek ... olup davalı ... hem 02.09.2008 tarihli ipotek resmi senedinde (150.000,00 TL'lik) hem de 06.11.2008 tarihli ipotek resmi senedinde (120.000,00 USD'lik), davalı ... ise 10.11.2008 tarihli resmi senetle (250.000,00 USD'lik), 03.09.2008 tarihli resmi senetle ise (400.000,00 YTL'lik) ipotek tesis ettiği, söz konusu ipotek resmi senetlerinde davalıların adreslerinin "Bestekar ... ... Sk. No:8 Balmumcu Beşiktaş/İstanbul" olduğu ve ipotek resmi senetlerinin 18. maddesinde bu adreslere yapılacak tebligatın kanuni ikametgahına ya da şahsına yapılmış tebligat olduğu, 7201 sayılı Kanun'un 35 ... ve 2004 sayılı Kanun'un 21 ... maddesinin kendisine uygulanmasını kabul ve taahhüt ettiğinin belirtildiği, davalıların ipotek resmi senedinde yer ... bu adreslerine yapılan tebligatların bila tebliğ iade edildiği, istinaf aşamasında ilgili noterlikten istenilen tebligat evraklarının fotokopilerinin incelenmesinde ise davalıların sözleşmede belirtilenin dışındaki başka başka adreslere tebligatlar çıkarıldığı, çıkarılan tebligatlarda farklı adresler olmasına rağmen mazbataların ön yüzünde bu adreslerin muhatapların mernis adresleri olduğunun belirtildiği, oysa davalıların mernis adresleri özellikle ...'in daha farklı adresler olduğu nüfus kayıt sisteminden alınan çıktılardan anlaşıldığı, sadece davalı ...'nın ayrıntılı mernis dökümündeki 5. ve 6. sıradaki adresinin "Mecidiyeköy Mah. Sarıbal Sok. No:16/2 ..." adresinin tebligat çıkarılan adreslerden olduğu ve bu adrese 7201 sayılı Kanun'un 21 ... maddesinin ikinci fıkrasına göre tebligat yapıldığının görüldüğü, yine bir kısım tebligatlarda "H. Rıfatpaşa Mah. Perpa Ticaret Merkezi B Blok K.6 No:803 Okmeydanı" şeklinde bir adres var ise de, bu adresin İstanbul Ticaret Odası kayıtlarından internet ortamında yapılan sorgulamada dava dışı asıl borçlu şirketin adresi olduğu, dolayısıyla davalı ... kişiler yönünden bu adrese çıkarılan tebligatın da usulsüz olduğu, 4721 sayılı Kanun'un 887 nci maddesi uyarınca ipotek borçlusu borçtan şahsen sorumlu değilse hem asıl borçluya hem de ipotek borçlusuna usulüne uygun bir şekilde tebligat yapılması gerektiği, davalılara yapılan tebligatın bu anlamda usulüne uygun olmadığı, bir an için davalılardan sadece ...'nın ayrıntılı dökümde gözüken mernis adresi olan "Mecidiyeköy Mah. Sarıbal Sok. No:16/2 ..." yapılan tebligat geçerli olduğu kabul edilse bile diğer davalıya ve dava dışı asıl borçluya yapılan tebligatlar usulüne uygun olmadığından farklı farklı ipoteklere dayalı olarak her iki davalı hakkında da birlikte takip yapılmasının usule uygun olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde açıkladığı sebepleri tekrar ederek ve davalılara yapılan tebligatların usulüne uygun olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri. 2.4721 sayılı Kanun'un 887 nci maddesi. 3. Değerlendirme 1.4721 sayılı Kanun'un 887 nci maddesine göre, ipotekli taşınmazın maliki borçtan şahsen sorumlu değilse, alacaklının ödeme isteminin ona karşı etkili olması, bu istemin hem borçluya hem de kendisine karşı yapılmış olmasına bağlıdır. Diğer bir anlatımla, asıl borçlu ile beraber borçtan şahsen sorumlu olmayan ipotekli taşınmaz malikine ihbar yapılmadıkça, ipotek borçlusu bakımından borç muaccel hâle gelmez. Muaccel hâle gelmemiş bir borç için de icra takibi yapılamayacaktır. Bu husus, takip şartıdır. 2004 sayılı Kanun'un 149/b madde hükmünde de alacağın muaccel olması aranmıştır. 2.6361 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, "Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiş olup buna göre sözleşmede gösterilen adresin değiştirilmesi, yurt içinde bir adresin noter aracılığıyla finansal kiralama şirketine bildirilmesi hâlinde sonuç doğurur; ... adresin bu şekilde bildirilmemesi hâlinde ihtarnamenin sözleşmede belirtilen adrese ulaştığı tarih tebliğ tarihi sayılır. 3.Somut uyuşmazlığa gelindiğinde; finansal kiralama sözleşmesinin asıl borçlusu dava dışı Post Prodüksiyon Merkezi Ltd. Şti.'nin sözleşmedeki adresinin "Bestekar ... ... Sk. No:8 Balmumcu Beşiktaş/İstanbul" olduğu, davacı tarafça dava dışı asıl borçlunun yukarıda belirtilen adresine çıkarılan ihtar içerikli tebligatın bila ikmal döndüğü, 6361 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihtarın sözleşmede belirtilen adrese ulaştığı tarihin tebliğ tarihi sayılması gerektiği, öte yandan dava dışı asıl borçlu şirketin ticaret odası faaliyet belgesinde görünen adresinin "H.... ... Mah. Perpa Ticaret Merkezi, Kat:6 B Blok, No:803 Okmeydanı/İstanbul" olduğu, bu adrese çıkarılan ihtar içerikli tebligatın usulüne uygun olarak tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Buna göre 4721 sayılı Kanun'un 887 nci maddesine göre asıl borçluya usulüne uygun olarak ödeme isteminde bulunulmuştur. 4.Bölge Adliye Mahkemesi kararında da ifade edildiği üzere davalı ...'nın mernis adresi olan "Mecidiyeköy Mah. Sarıbal Sok. No:16/2 ..." adresine çıkarılan ihtar içerikli tebligat, 7201 sayılı Kanun'un 21 ... maddesinin ikinci fıkrasına göre usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Buna göre 4721 sayılı Kanun'un 887 nci maddesine göre ipotek borçlusu davalı ...'ya usulüne uygun olarak ödeme isteminde bulunulmuştur. 5.Davalı ...'in mernis adresi olan "... Mah. Dereiçi Sk. 45/6-8 Üsküdar /İstanbul" adresine çıkarılan ihtar içerikli tebligat 7201 sayılı Kanun'un 21 ... maddesinin ikinci fıkrasına göre usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir (Dava dilekçesinin tebliğ edildiği adres). Buna göre 4721 sayılı Kanun'un 887 nci maddesine göre ipotek borçlusu davalı ...'e usulüne uygun olarak ödeme isteminde bulunulmuştur. 6.Yukarıda anılan Kanun hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, 4721 sayılı Kanun'un 887 nci maddesi uyarınca hem asıl borçluya hem de ipotek borçlusu davalılara usulüne uygun olarak ödeme isteminde bulunulduğu, takipten önce alacağın muaccel kılındığı gözetilerek tarafların diğer iddia ve savunmaları doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.