Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/5919 · K. 2024/2519

11. Hukuk Dairesi         2022/5919 E.  ,  2024/2519 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/1727 Esas, 2022/735 Karar vekili Avukat ... DAVALILAR :1-İnter Farma İlaç ve Medikal Ürünler San.ve Tic. Ltd.Şti. 2-... (TÜRKPATENT) vekili Avukat ... HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2014/125 E., 2018/9 K. Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü. I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin 2011/32595 sayılı “PROGESTERONE STEROP 25 MG” ibaresinin 05. sınıftaki mallarda tescili için davalı ...'e başvurduğunu, müvekkilinin "PROGESTAN" ve "PROGYNEX" ibareli markaları bulunduğunu ve başvurunun tescili halinde iltibas oluşacağını, bunun yanı sıra başvurunun, uluslararası mülkiyete konu olamayan (INN) bir hormon olması ve jenerik bir isim olan Progesterone ibaresini esaslı unsur olarak içermesi nedeniyle 556 sayılı Markaların Korunması Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnamenin (556 sayılı KHK) 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (c), (d), (f), (k) bentlerine ve yine Sterop’un ilaç sektöründe tanınmış bir ilaç şirketinin ismi olması nedeniyle aynı maddenin (c), (d) ve (ı) bentlerine aykırılık oluşturduğunu, bu ibarenin marka adı olarak tescil edilemeyeceğini, ilaç markalarında ilacın Latince ve yabancı dildeki karşılığının ya da Türkiye’de yaygın adının cins belirttiği için ayırt edici niteliğe sahip olmadığının kabul edildiğini, markanın hitap ettiği müşterinin algısı dikkate alındığında söz konusu ilacın hamilelikte kullanılacak olması nedeniyle reçeteli satılacak ilacı tavsiye edecek doktorların veya eczacıların “progesterone” ismini içeren bu markayı gördüklerinde hamilelikte kullanılan bir hormona atıf yapıldığını anlayacak olmaları sebebiyle Progesterone Sterop+Şekil markasının tasviri olduğunun kabulü gerekeceğini, bu durumun da başvuru sahibinin rakipleri arasında bulunan müvekkili şirkete karşı haksız rekabete neden olacağını, bu tür adların genel ve cins adı olduğundan kimsenin tekeline verilemeyeceğini, sağlık sektöründe 75 yıldır yoğun olarak kullanılan ve hiçbir betimleyici tasviri özelliği bulunmayan tamamen fantezi bir kelime olan Sterop markasının başvuru sahibince tercih edilmesinin tesadüfi kabul edilemeyeceğini ve başvuru sahibinin amacının bir başkasının markasının maruf hale gelmiş olmasının avantajını sömürerek haksız rekabet amacına yönelik ve kötü niyetli olduğunu ileri sürerek 21.02.2014 tarih ve 2014-M-1779 sayılı YİDK kararının iptalini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. 2. Diğer davalı cevap vermemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının 2011/32595 sayılı "PROGESTERONE STEROP" ibareli başvuru markası ile davacıya ait "PROGESTAN" ve "PROGYNEX" ibareli markalar arasında 05 inci sınıfta yer alan emtialar bakımından, benzerlik ve karıştırılma ihtimali bulunmadığı, ancak Progesteron ibaresinin davalının tekeline verilemeyecek mahiyette INN ve jenerik ad olması sebebiyle dava konusu "PROGESTERONE STEROP" markasının “05/01 İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi amaçlı kimyasal ürünler, kimyasal elementler.” emtiası ile bu mallarla yakın ilişki ve irtibat halindeki “05/02 Tıbbi amaçlı diyet maddeleri; zayıflatıcı ürünler; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler.” emtiası için tescilinin 556 sayılı KHK’nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c), (d) ve (f) bentlerine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile YİDK kararının 05/01 grupta insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar tıbbi amaçlı kimyasal ürünler kimyasal elementler 02 grup tibbi amaçlı diyet maddeleri zayıflatıcı ürünler bebek mamaları tibbi amaçlı bitkiler bitkisel içecekler emtiaları yönünden iptaline, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu başvuruda yer alan Progesterone ibaresinin bir hormonun ismi olması nedeniyle jenerik bulunduğundan marka olarak tescil edilemeyeceğini, anılan ibarenin kimsenin tekeline verilmeyeceğini, başvuruda yer alan diğer ibarenin markanın ikinci kelimesi olması, Progesterone kelimesine göre daha kısa bulunması, bir ilaç markası için ilaç kutusu şeklindeki şekil unsurunun ayırt ediciliğinin son derece sınırlı olması nedeniyle tüketicinin algısında Progesterone kelime unsurunun öne çıkacağını, ayrıca başvuruda yer alan "STREROP" ibaresinin ilaç sanayiinde 75 yıldan beri üretim yapan Belçika menşeli bir firmanın adı olduğunu, aynı zamanda da bir topluluk markası olarak OHIM (Avrupa Topluluk Markası) nezdinde tescilli bulunduğunu, 556 sayılı KHK' nın 7 nci maddesinin (ı) bendi ve Paris Sözleşmesi’nin 1. Mükerrer 6 ncı maddesine göre tanınmış markanın aynı veya benzer mal ve hizmetlerde kullanılmasının mutlak red nedeni olduğunu, yine KHK ve Paris Sözleşmesi gereğince başvuru sahibinin aynı sektördeki bir başkasının tanınmış markasını sömürmek suretiyle haksız avantaj elde etmesini önlemek için sadece tanınmış marka sahibini değil bu başvurudan zarar gören herkesin itiraz edebileceğinin düzenlendiğini, Sterop’u ve Sterop’un ürünlerini bilen sağlık profesyonelleri, doktor ve eczacıların, Progesterone Sterop markasını görünce ister istemez itiraza konu markayı içeren ürünün Sterop’un teknoloji, birikimi ve lisansı altında üretildiğini zannedebileceğini, bu durumun başvuru sahibinin haksız bir üstünlük kazanmasına ve dolayısıyla haksız rekabete neden olması yanında malın niteliği ve kalitesi yönünden de yanıltıcı bir etkiye sebep olacağını, doktrinde tanınmış markaların aynısı veya benzerinin tescilinin kötü niyete karine teşkil ettiğinin kabul edildiğini, bu bakımdan sağlık sektöründe yoğun olarak kullanılan ve hiçbir betimleyici tasviri özelliği bulunmayan tamamen fantezi bir kelime olan Sterop markasının başvuru sahibince tercih edilmesinin tesadüfi kabul edilemeyeceğini ve başvuru sahibinin amacının bir başkasının markasının maruf hale gelmiş olmasının avantajını sömürerek haksız rekabet yaratma amacına yönelik olduğunu belirterek davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı ... vekili istiaf dilekçesinde özetle; dava konusu başvurunun bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, başvurunun sadece "progesterone" ibaresinden oluşmadığını, dolayısıyla herkesin kullanımına açık olan bir ibarenin diğer davalının tekeline verilmesinin söz konusu olmadığını, mahkemece yapılan progesterone ibaresinin herkesin kullanımına açık olduğu değerlendirmesi ile bu ibarenin kullanımının kamu düzenine aykırı olduğu değerlendirmesinin çelişkili bulunduğu, diğer yandan YİDK kararının hukuka uygunluğu denetiminin karar tarihinde Türkiye'de tescil edilmemiş / başvurusu yapılmamış bir markanın esas alınarak yapılmasının hatalı olduğunu, ayrıca 5 inci sınıfın 01 ve 02 alt sınıflarında yer alan emtianın bilinçli tüketici grubuna hitap ettiği, anılan malların muhataplarının öncelikli olarak doktorlar ve eczacılardan oluştuğu, markalardaki küçük bir farklılığın dahi markanın kaynağını farklılığını ortaya koymaya yetebileceğini belirterek davanın tümden reddine karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre ilaç emtiası bakımından etken madde veya tedavisi hedeflenen hastalığa doğrudan atıf yapan işaretlerin tanımlayıcı olduğu ve bu kapsamda koruma kapsamlarının da düşük düzeyde bulunduğu, bu tür işaretlerin kamu yararı gereğince mülkiyeti kimsenin tekeline bırakılamayacak işaretlerden olup, farklı eklerle düşük düzeyde bile olsa somut ayırt edicilik vasfı kazandırılarak herkes tarafından ilaç markası olarak olarak tescil ettirilmeleri mümkün bulunduğu, bu kapsamda somut olaya bakıldığında dava konusu başvurunun "PROGESTERONE STEROP 25 mg" ibarelerinden oluştuğu, mahkemece görüşüne başvurulan ve aralarında üniversitelerin eczacılık fakültesinden öğretim üyelerinin de yer aldığı her iki bilirkişi heyeti raporunda belirtildiği üzere başvuruda yer alan "progestorene" ibaresinin 21 karbonlu bir streoit hormonu olduğu, etken madde olan bu ibarenin farklı eklerle herkes tarafından ilaç markası olarak tescili mümkün ise de başvuruda yer alan diğer ibarelerin başvuruya düşük de olsa ayırt edicilik sağlamadığı, mahkemece görüşüne başvurulan ikinci bilirkişi heyeti raporunda başvuruda yer alan "STEROP" ibaresinin steroid hormonunun çağrıştırdığının açıklandığı, yine başvuruda yer alan "25 mg" ibaresinin markanın kullanılacağı ilaç emtiasının gramajına atıf yaptığı bu hali ile başvuruya yeterli ayırt edicilik sağlanmadığından dava konusu ibarenin başvuru kapsamında yer alan 05/01 sınıf "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi amaçlı kimyasal ürünler, kimyasal elementler.” emtiası ile bu mallarla yakın ilişki ve irtibat halindeki 05/02 "Tıbbi amaçlı diyet maddeleri; zayıflatıcı ürünler; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler.” emtiası için tescilinin 556 sayılı KHK’nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentleri uyarınca mümkün olmadığı gibi başvuru konusu ibarenin "progesterone" etken maddesini içermeyen bir üründe kullanılması durumunda doktor ve eczacılar bakımından dahi yanıltıcılık doğuracağından başvurunun sayılan mallar yönünden tescilinin aynı kanun maddesinin (f) bendi uyarınca da mümkün bulunmadığı, nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2006/12387E, 2007/14631 K. sayılı ilamında da aynı sonuca ulaşıldığı, ayrıca her ne kadar mahkemece iki farklı bilirkişi heyetinden alınan raporlarda farklı sonuçlara ulaşılmışsa da ilk bilirkişi heyeti raporunda başvurunun 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c), (d) ve (f) bentlerine aykırılık teşkil edip etmediği yönünden bir inceleme yapılmadığı, bu itibarla raporlar arasında çelişki bulunduğundan bahsedilmeyeceği, diğer taraftan sadece marka başvurusuna itirazın reddine dair YİDK kararının iptali istemli bu davada davacının Markalar Dairesi kararına karşı itiraz nedenleri içerisinde yer almayan kötü niyet iddiasının değerlendirilmemiş olmasında da bir usulsüzlük bulunmadığı gerekçesiyle davacı ... davalı ... vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 556 sayılı KHK’nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c), (d) ve (f) bentleri. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince ve davalı ... vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.