Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/6044 · K. 2023/5982

11. Hukuk Dairesi         2022/6044 E.  ,  2023/5982 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi sıfatıyla) HÜKÜM : Asıl dava ret-karşı dava kısmen kabul Taraflar arasındaki tescilli tasarıma tecavüzün durdurulması, haksız rekabetin önlenmesi, tazminat davası, tasarımın hükümsüzlüğü davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl dava hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına, karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı/karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle uygulanması gereken 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 3156 sayılı Kanun ile değişik 438 inci maddesi gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı/karşı davalı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin camlar üzerinde kullanılmak üzere ''ASMA, PETEK, DÖVME, PIRILTI, NOKTA, PAPATYA, SAMANYOLU, YAĞMUR DAMLASI, VİTRAY, ÇİZGİ, VOLKAN, PİRAMİT'' figürlerini endüstriyel tasarım olarak tescil ettirdiğini, davalının davacıya ait tescilli tasarımları taklit ettiğini, tecavüz ettiğini ve haksız rekabet içinde olduğunu belirterek tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesini, maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı/karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; davacıya ait tescilli tasarımların yeni olmadığını belirterek en başta ''ASMA, ÇİZGİ, NOKTA, PUNTO, VOLKAN, YAĞMUR DAMLASI, SAMANYOLU, VİTRAY, PAPATYA'' adlı tasarımların ve diğer tasarımların hükümsüzlüğüne, maddi ve manevi tazminata karar verilmesini istemiştir. III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Mahkemece Verilen İlk Karar Mahkemece 31.10.2017 tarih, 2005/608 E., 2007/609 K. sayılı kararı ile asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulü ile TÜRKPATENT nezdinde 2002/00238 ve 2002/02139 sayılı çoklu tasarım modellerinin ''Yağmur Damlası'' dışındaki tasarımların hükümsüz sayılmasına ve sicilden terkinine, karşı davanın maddi ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir. B. Birinci Bozma Kararı Dairemizin 04.02.2010 tarih, 2008/5094 E., 2010/1235 K. sayılı kararıyla, ''ASMA, ÇİZGİ, PİRAMİT'' modellerinin yeni olarak kabul edilemeyeceği, yine Yorgancılar Dekoratif Cam. San. Tic. A.Ş.'nin 11.11.2000 tarihli faturası içeriğine göre NOKTA (PUNTO), VOLKAN, PIRILTI tasarımlarının yenilik vasfı taşımadığı anlaşılmakta ise de, diğer tasarımların yenilik vasfını etkileyen bir kanıta dosyada rastlanmadığı, davacı/karşı davalı tarafından ileri sürülen nokta modeli ile punto modeli arasında hiçbir ilişki bulunmadığına volkan modeli ile 11.11.2000 tarihli faturadaki VOLKAN deseninin farklı olduğuna ve söz konusu faturada PIRILTI deseninin yer almadığına ilişkin itirazlarının karşılanmadığı, hukukçu, söz konusu tasarımla ilgili bir uzmanının bulunduğu heyetten yeni bir bilirkişi gerekçesi ile ilk derece mahkemesinin kararı bozulmuştur. Davalı/karşı davacının karar düzeltme talebi ile ilgili, ''PUNTO'' olarak adlandırılan tasarımın tescilli olmaması nedeniyle, Dairemiz bozma kararının yukarıda belirtilen ve ''NOKTA'' olarak adlandırılan desen tasarımına ilişkin olmasına, yine dairemiz kararındaki ''NOKTA, VOLKAN, PIRILTI'' adlı tasarımlara yönelik değerlendirmenin de ibraz olunan 11.10.2010 tarihli faturaya konu ürünlerin davacı tasarımlarıyla örtüşmesi halinde hükümsüz kılınabilecekleri şeklinde anlaşılması şeklinde karar verilmiştir. C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemece 06.10.2011 tarih, 2011/128 E., 2011/494 K. sayılı kararıyla davacı/karşı davalıya verilen kesin süre içerisinde giderleri karşılamadığından bilirkişi delililinden vazgeçmiş sayıldığı gerekçesi ile asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulü ile TÜRKPATENT nezdinde 2002/00238 ve 2002/02139 sayılı çoklu tasarım modellerinin ''Yağmur Damlası'' dışındaki tasarımların hükümsüz sayılmasına ve sicilden terkinine, karşı davanın maddi ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, verilmiştir. D. (İkinci) Bozma Kararı Dairemizin 25.12.2013 tarih, 2013/7819 E., 2013/23504 K. sayılı kararıyla, hükümsüzlüğün oluştuğuna dair ispat külfetinin karşı davacının davacısında olduğundan bilirkişi ücreti yatırması için asıl davanın davalısına süre verilerek bilirkişi ücreti yatırması gerektiği gerekçesi ile bozulmuştur. E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 16.12.2015 tarih, 2014/138 E., 2015/504 K. sayılı kararı ile, asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulü ile, Dekoratif Cam Pazarlama adına TÜRKPATENT nezdinde kayıtlı, 2022/00238 ve 2002/02139 tescil numaralı çoklu tasarımlardan ''ASMA, ÇİZGİ, PUNTO, VOLKAN, SAMANYOLU, VİTRAY, PAPATYA, İNCE ÇİZGİ'' tasarım modellerinin hükümsüz sayılmasına ve sicilden terkinine, davalı/karşı davacının ''YAĞMUR DAMLASI'' tasarım modeli ile ilgili davasının reddine karar verilmiştir. F. Üçüncü Bozma Kararı Dairemizin 24.01.2019 tarih, 2018/5535 E., 2019/701 K. sayılı kararıyla, bilirkişi raporunun tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunup bulunmadığının tespiti yönünden denetime elverişli olmadığını, hangi çoklu tasarım tescil belgesinin hangi numarasında yer alan tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiğinin anlaşılamayacak şekilde hüküm tesis edildiğini, dava konusu tasarımlarla ilgili bir uzmanın bulunduğu yeni bir bilirkişi heyeti vasıtasıyla inceleme yapılarak davacı tasarımlarının 554 sayılı Kanun Hükmünde Kararnane'nin (554 sayılı KHK) 6 ve 7 inci maddeleri uyarınca ''yenilik'' ve ''ayırt edicilik'' vasıflarını taşıyıp taşımadığının söz konusu KHK'nın 8 inci maddesi de gözetilerek belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. G. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı/karşı davalı tarafından açılan davanın reddi ile ilgili bozma öncesinde karar verildiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı/karşı davalı tarafından açılan karşı davanın kısmen kabulü ile, davacı/karşı davalı adına kayıtlı 2002/00238/8 sıra nolu VOLKAN isimli tasarımın, 2002/02139/1 sıra nolu NOKTA isimli tasarımın ve 2002/02139/3 sıra nolu PIRILTI isimli tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, diğer talepler ile ilgili karar verilmesine yer olmağına, karşı davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir. IV. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı/karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının tecavüzünün açık ve kesin olduğu, ''ASMA'' isimli desen bağlamında tecavüzün gerçekleştiğinin İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinde açılan tespit davasında alınan bilirkişi raporu ile sabit olduğu, bu nedenle yeniden karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın hukuka aykırı olduğu, davalının pırıltı isimli tasarımla ilgili hükümsüzlük talebi olmadığı, taleple bağlılık ilkesi gereği kararın hatalı olduğu, karşı davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve ret verilen kısım için lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti hesaplanması gerektiği, en son alınan bilirkişi raporunda ''VOLKAN, PIRILTI, NOKTA'' isimli tasarımlar haricinde diğer tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığına dair bir kanıt bulunamadığının belirtildiğini, ''ASMA, ÇİZGİ, PUNTO, YAĞMUR DAMLASI, SAMANYOLU, VİTRAY, PAPATYA, ÇİZGİ'' isimli tasarımlar yönünden herhangi bir delil bulunmadığından bu tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın kabulü ile karşı davanın tamamen reddini istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada dayanılan tasarımlar kapsamında davalının mal üretip üretmediği, ürettiyse davalının ürettiği malların tasarıma tecavüzünün olup olmadığı, birleşen dava yönünden ise, hükümsüzlüğü istenen tasarımların yeni ve ayırt edici olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. 2. İlgili Hukuk 554 sayılı KHK'nin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 43, 48, 49, 50 ve devamı maddeleri. 3. Değerlendirme Mahkemece bozma ilamına uyulmakla bozulan karar ortadan kalktığından yeniden verilen kararda hem asıl hem karşı dava yönünden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesine uygun olarak, her talep yönünden yeniden hüküm kurulması gerekirken, hem asıl ve hem de birleşen dava da bazı talepler yönünden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir. Diğer taraftan asıl davada, yeni ve ayırt edici olduğu saptanan davacının 33137 nolu PETEK, 33138 nolu DÖVME, 33134 nolu PAPATYA, 33133 nolu SAMANYOLU, 33135 nolu YAĞMUR DAMLASI, 33132 nolu VİTRAY tasarımlarına davalının tecavüzünün olup olmadığı araştırılıp sonucuna göre karar verilmemesi de doğru olmayıp bozmayı gerekmiştir. V. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Bozma sebebi ve şekline göre davacı/karşı davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 2.Mahkeme kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 18.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.