Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2022/6209 · K. 2024/270

1. Hukuk Dairesi         2022/6209 E.  ,  2024/270 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/63 E., 2022/85 K. DAVALILAR : ... vekili Avukat ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... DAVA TARİHİ : ... HÜKÜM : Ret Taraflar arasında görülen kadastro öncesi hukuki nedene dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiş, davalı Hazine vekilinin karar düzeltme talebi üzerine aynı Dairece onama kararının kaldırılarak Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine ilişkin karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; kadastro çalışmaları sonucunda ... köyü 137 ada 129 parsel sayılı taşınmazın ... adlı kişiden 19.08.1997 tarihinde satın alındığından bahsile davalıların mirasbırakanı ... adına tespit ve tescil ediliğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında sahipsiz veya Hazineye ait bazı taşınmazların menfaat ilişkisi olan kişiler adına tespit edildikleri bilgisinin edinildiğini, dava konusu taşınmazla ilgili de 19.08.1997 tarihli satış senedi hariç daha öncesini gösterir zilyetlik devirlerinin tespit edilmediğini ileri sürerek dava konusu taşınmazın davalılar adına tapu kaydının iptali ile davacı Hazine adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazı davalıların mirasbırakanının 19.08.1997 tarihinde satın aldığını, bu tarihten itibaren taşınmazın kendi zilyetliklerinde olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 16.07.2014 tarihli ve 2013/135 Esas, 2014/142 Karar sayılı kararıyla; mahalli bilirkişiler ile tanıkların beyanları ve teknik bilirkişi raporlarında davaya konu taşınmazda davalıların malik sıfatı ile davasız ve aralıksız 20 yılı aşkın süreyle eklemeli olarak ekonomik amaca uygun zilyetliğinin ispatlandığı, ayrıca taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki mera, yaylak, kışlak ve kayalık gibi yerlerden olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 20.04.2015 tarihli ve 2014/16646 Esas, 2015/4294 Karar sayılı kararıyla; Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir. B. Karar Düzeltme 1.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Hazine vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur. 2.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi'nin 03.12.2015 tarihli ve 2015/12741 Esas, 2015/14703 Karar sayılı kararıyla; dava konusu parselle ilgili tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğraflarının temini ile taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin araştırılması, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulundan rapor alınması, davalıların mirasbırakanı ...'ın hangi tarihten itibaren dava konusu taşınmazda ne şekilde zilyet bulunduğunun araştırılması gerektiği belirtilip Dairenin onama kararının kaldırılarak Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. C. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 20.06.2018 tarihli ve 2016/25 E., 2018/61 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen taşınmaz yönünden alınan bilirkişi raporlarında herhangi bir kullanım olmadığı ve tarım dışı alan olarak belirlendiği gerekçesiyle (B) harfli kısım yönünden davanın kabulüne; (A) harfli taşınmazda davalıların malik sıfatı ile davasız ve aralıksız 20 yılı aşkın süreyle eklemeli olarak ekonomik amaca uygun zilyetliğinin ispatlandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. D. İkinci Bozma Kararı 1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı Hazine vekili ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 30.03.2021 tarihli 2018/4748 E., 2021/2968 K. sayılı kararıyla; davalı ...’ın dava konusu taşınmazın fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölümüne ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının reddine; fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz yönünden fen bilirkişisi, 3 kişilik jeodezi mühendisi bilirkişi kurulu ve 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan yeniden rapor aldırılması gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. E. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalıların mirasbırakanı ...'ın taşınmazı zilyetlik satış senedi ile ... 'dan devraldığı, mahalli bilirkişi ve tanıkların beyanından davalıların mirasbırakanı ...'ın davaya konu taşınmazı hayvan yemi için ekip kullandığı, arpa yulaf gibi ürünler ektiğinin anlaşıldığı, 13.05.2022 havale tarihli ortak raporda taşınmazda imar-ihyanın tamamlanmadığı belirtilmişse de aynı zamanda Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlere benzemediğinin de bildirildiği gerekçesiyle 22.05.2018 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen taşınmaz yönünden davanın reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Hazine temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı Hazine temsilcisi temyiz dilekçesinde özetle; ... ilçesinde sahipsiz veya Hazineye ait taşınmazların yasal koşullar oluşmadan şahıslar adına menfaatler karşılığı tescil edilmesi nedeniyle kamu davaları açıldığını, bu kapsamda dava konusu taşınmaza yönelik tapu iptali ve tescil davası açtıklarını, bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazda tarımsal faaliyet yapılmadığının belirtildiğini, bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kadastro öncesi hukuki nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk Kadastro Kanunu'nun 14 üncü maddesi. 3. Değerlendirme 1.Kadastro sonucu ... köyü çalışma alanında bulunan 137 ada 129 parsel sayılı 5.287,88 metrekare yüzölçümündeki tarla ve zeytinlik nitelikli taşınmaz satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle senetsizden davalıların mirasbırakanı ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine, dava konusu 147 ada 129 parsel sayılı taşınmazın Hazineye ait yerlerden olduğu iddiasıyla tapu iptali ve tescil davası açmıştır. 2. Mahkemece, fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz yönünden davanın reddine karar verilmişse de, yapılan değerlendirmenin dosya kapsamına ve hükmüne uyulan bozma kararında işaret edilen hususlara uygun olduğunu söyleme imkanı yoktur. 3. Şöyle ki, davacı Hazine vekilinin temyiz talebine konu fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmazla ilgili olarak mahalli bilirkişi beyanlarından davacıların taşınmazda hayvan otlattığı bilgileri edinilmiş; 16.05.2018 tarihli ziraat raporunda bu kısımda hayvan otlatıldığı, işlemeli tarımda kullanılmadığı tespit edilmiş; 3 kişilik jeodozi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ile 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişilerin ortak raporunda taşınmazın taşlık problemi bulunduğu ve ortalama eğimin %12-15 civarında olduğu, 1974, 1985 ve 1997 tarihli hava fotoğraflarında tarımsal faaliyetin olmadığı, 1997 tarihli hava fotoğrafında ayrıca hayvan sürülerinin gelip geçmesiyle patika izleri oluştuğu bilgilerine yer verilerek sonuç kanaat olarak tesis kadastrosunun geçtiği 2008 yılından geriye doğru gidildiğinde tarımsal kullanımın gerçekleşmediği ve imar-ihya faaliyetinde bulunulmadığı tespitlerine yer verilmiştir. 4. Diğer yandan Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin son bozma kararında "taşınmaz bölümü üzerinde yalnızca hayvan otlatmak suretiyle yararlanmanın ekonomik amaca uygun zilyetlik sayılamayacağı" hususuna da işaret edilmiştir. 5. Hal böyle olunca, zilyetlikle mülk edinme koşulları oluşmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı Hazine temsilcisinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, Temyiz eden Hazine harçtan muaf olduğundan, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 1086 sayılı HUMK'un 440/III-1 inci maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 15.01.2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.