Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2022/7140 · K. 2024/123

10. Hukuk Dairesi         2022/7140 E.  ,  2024/123 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/3003 E., 2022/594 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 11. İş Mahkemesi SAYISI : 2018/475 E., 2020/33 K. Taraflar arasındaki iş kazasından tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin yakını olan müteveffa ...'in davalı EÜAŞ'ın asıl işveren, dava dışı .... Doğu Elektrik Makina İnşaat San. Tic. A.Ş.'nin alt işveren olduğu, Akköprü Hidroelektrik Santrali'nde elektrik teknisyeni olarak hizmet aktiyle çalışırken 06.03.2018 tarihinde uğradığı iş kazası sonucu hayatını kaybettiğini, davaya konu iş kazasının Köyceğiz ilçesi Sazak Mahallesi sınırları içerisinde bulunan Akköprü HES İşletmesi bahçesinde MASHAP (su çıkış noktası) olarak tabir edilen kümes hayvanlarının bulunduğu bölümde 06.03.2018 tarihinde saat 14:00 sularında mesai saati içerisinde ...'in aniden rahatsızlanarak hayatını kaybetmesi biçiminde meydana geldiğini, davacı eş ...., 18 yaşından küçük..... ve üniversite (lisans) öğrencisi ..... olay sebebiyle destekten yoksun kaldıklarını, son aylık net ücretinin 2.750,00-TL’nin üzerinde ve sendikalı olan müteveffanın ölümü ile destekten yoksun kalan davacılar maddi zarara düçar olduğunu, maddi zararın tespiti ile ileride harç tamamlanarak artırılmak üzere davacı eş ....., 18 yaşından küçük ..... ve üniversite (lisans) öğrencisi ..... için ayrı ayrı 1.000,00-TL belirsiz maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın hukuki yarar yokluğu, hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeniyle giderek kusur yokluğu nedeniyle esastan reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların kusur oranlarının tespiti amacıyla alınan 06.05.2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda ve yine heyetin içerisinde bir kardiyoluğun da bulunduğu 22.11.2019 tarihli bilirkişi raporunda ve alınan ek raporda EÜAŞ Akköprü Çine Hes İşletme Müdürlüğüne bağlı Akköprü Hidroelektrik Santralinde ... Doğu Elektrik Makine İnşaat San. Tic. A.Ş’nin işçisi olarak elektrik teknisyeni olarak görev yapan ...’in işyerinde iken hayatını kaybetmesi ile neticelenen olayın 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13 üncü maddesinin tanımına uygun (sigortalının işyerinde bulunduğu sırada) bir iş kazası olduğu, işveren ... Doğu Elektrik Makine İnşaat San. Tic. A.Ş.’ ye; davacıya yaptığı işe uygun olduğuna dair sağlık raporu aldırdığı, çalışma saatleri açısından İş Kanunu ve belirli süreli iş sözleşmesi hükümlerine uygun şekilde çalıştırılmış olması nedeniyle kusur atfedilemeyeceği, diğer davalı, asıl işveren konumunda bulunan Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü’ne ise ... Doğu Elektrik Makine İnşaat San. Tic. A.Ş.'ye herhangi bir kusur atfedilemediğinden müteselsil sorumluluğunun bulunmadığından ve denetim haricinde bir sorumluluğu olmadığından kusur atfedilemeyeceği, üç kardeşinde de kalp hastalığı olduğunu bilen ...’in ise sağlığına yeterli düzeyde özen göstermemiş olması gerekçesiyle iş kazasının gerçekleşmesinde %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu, işinin bünyesel nedenlere bağlı olarak sahip olduğu kalp-damar hastalığı zemininde doğal nedenler sonucu vefat ettiği anlaşılmakla, belirtilen faktörlerin kişinin ölümünde % 90 (yüzde doksan) oranında etkili olduğu kanaatine varıldığından davalıların meydana gelen doğal ölüm olayından kusurlu veya kusursuz sorumluluklarının bulunmadığı olayın iş yerinde fakat davacıya ait kümeste tamamen doğal nedenlerle gerçekleştiği anlaşıldığından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; iş kazası/kalp krizinin ölüm ile sonuçlanmasının, sadece müvekkilden ve bünyesel faktörlerden değil, onlarca işçinin çalıştığı bu denli büyük bir işletmede, ilk müdahalede bulunabilecek sağlık personelinin, ekipmanın ve ambulansın bulundurulmamasından kaynaklandığını, müteveffanın sağlık raporlarında belirtilen önceki uzun süreli sigara kullanımının da, işveren tarafından gözardı edildiğini, zira, işçilerin sağlık durumunu bilmenin de işverenin yükümlülüğünde olduğunu, her ne kadar aksine sağlık raporu olmasa da, sigara, alkol, kilo vb. faktörlere sahip işçilerin aşırı stresli ve yoğun tempoda ağır işlerde çalıştırılması, kalp rahatsızlığı doğurabilecek ve tetikleyebilecek nitelikte olduğundan, işverenin sorumluluğunu doğuracağını, davaya konu olaya etkisi olduğu taraflarınca düşünülmemekle birlikte, işverenlerin "işçilerin kendi inisiyatifiyle kümes kurdukları ve haberlerinin olmadığı" şeklindeki savunmaların da kabul edilebilir nitelikte olmadığını, zira, neredeyse tüm işçilerin kümesinin olması karşısında, bu durumun işverenlerin bilgisi haricinde olduğunun kabulünün hayatın olağan akışı ve mantık kurallarına aykırı olduğunu beyan ederek mahkemenin kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Akköprü Çin. Hes İşletme Müdürlüğüne bağlı Akköprü Hidroelektrik Santralinde dava dışı ... Doğu Elektrik Max'ne İnşaat San. Tic. A.Ş.'nin işçisi olarak çalışan ..., 06.03.2018 tarihinde işyerinde kendisine ait kümeste uğraşırken fenalaşmış ve 14:18 civarında yerde yatar vaziyette bulunmuş ve işyeri çalışanları tarafından hastaneye kaldırılmıştır. Olay sonucunda davacıların murisi ... vefat etmiştir. 08.06.2018 tarihli otopsi raporunda, otopsi bulguları ile kişinin kesin ölüm sebebi ve mekanizması tespit edilememiş olmakla birlikte, ölümüne müessir travmatik lezyon ve toksik madde bulunmaması, olay veri bulguları ve soruşturma evrakında mevcut bilgiler itibari ile kendisinde kalp-damar hastalığı saptanan kişinin ölümünün doğal ölüm olarak değerlendirilmiştir. Olayla ilgili olarak düzenlenen SGK teftiş raporunda, olayın bir iş kazası olduğu, 06.03.2018 tarihinde meydana gelen kazada kusur atfedilebilecek herhangi bir kişinin tespit edilemediği görülmüştür. Mahkemece, iki ayrı bilirkişi heyetinden kusur raporu alınmıştır. 06.05.2019 tarihli aralarında bir adli tıp uzmanı ve iki iş güvenliği uzmanı bulunan bilirkişi heyeti raporunda, dava dışı işveren ... Doğu Elektrik Makine İnşaat San. Tic. A.Ş.’ne kusur atfedilemeyeceği, davalı, asıl işveren konumunda bulunan Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğüne kusur atfedilemeyeceği, üç kardeşinde de kalp hastalığı olduğunu bilen ...'in sağlığına yeterli düzeyde özen göstermemiş olması gerekçesiyle iş kazasının gerçekleşmesinde %10 oranında kusurlu olduğu, kişinin bünyesel nedenlere bağlı olarak sahip olduğu kalp-damar hastalığı zemininde doğal nedenler sonucu vefat ettiği anlaşılmakla, belirtilen faktörlerin kişinin ölümünde %90 oranında etkili olduğu belirtilmiştir. 22.11.2019 tarihli aralarında bir kardiyoloji uzmanı ve iki iş güvenliği uzmanı bulunan bilirkişi heyeti raporunda da aynı sonuca varılmıştır. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak, davacıların istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurulmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; işyerinde ilk müdahalede bulunabilecek sağlık personelinin ekipmanın ve ambulansın bulunmaması, en yakın sağlık kuruluşuna uzaklığın yaklaşık 35 km olup 30-40 km olduğu 52 yaşında hastanın hastaneye hızlı bir şekilde yetiştirilmediğini, damar açıcı tedavilerin en kısa zamanda uygulanmadığını, sigortalının uzun süreli sigara kullanımının göz ardı edildiğini, işverenlerin işçilerin kendi inisiyatifleri ile işyerinde kümes kumalarına izin verildiği, çalışanların takipte tutulmadığını, bilimsel görüşler kapsamında elektro manyetik alanın insan sağlığı üzerindeki etkisinin göz ardı edildiğini, içtihatlara uygun nitelikte kusur raporu alınmadığını, cezai tahkikatın hukuk hakimini bağlamadığını gözetilmediğini, emsal iş kazasında davalı TEİAŞ’a %60 kusur verildiğini, kusur raporunda; uzun süre işçiye müdahale edilmemiş olmasının dikkate alınması yönlerinden iş yeri hekimliği işe işgücü sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman olan bir kardiyologdan rapor alınması gerektiğini beyanla kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası olarak kabul edilen kalp krizi neticesinde vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk "Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, "Bilirkişi raporuna itiraza" ilişkin 281 inci maddesi, "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleri, "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleri, İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler bakımından işyerinin nitelik ve kapsamına göre 4857 sayılı İş Kanunun 77 nci maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu maddeleri ile iş kazasının gerçekleştiği yere ilişkin alınacak önlemler açısından 30.11.2000 tarih ve 24246 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği" 27.11.2010 tarih ve 27768 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "İşyeri Hekimlerinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik" 29.12.2012 tarih ve 28512 Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği" hükümleridir. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere özellikle; kusur oran ve aidiyetinin belirlenmesinde hükme esas alınan raporların içeriği de dikkate alındığında Mahkemece verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu anlaşılmakla davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemesi nedeniyle temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.