Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2022/8574 · K. 2023/761

8. Hukuk Dairesi         2022/8574 E.  ,  2023/761 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi SAYISI : 2013/12 E., 2013/13 K. KARAR : Davacı Hazine yönünden davanın reddine, müdahillerin davasının kabulüne Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay 7. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacı Hazine yönünden davanın reddine, müdahillerin davasının kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1.Kadastro sırasında; .... ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 954 parsel sayılı 548.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı, vergi kaydı, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle Mahmut Karataş ve arkadaşları adlarına tespit edilmiştir. 2. Davacı Hazine temsilcisi dava dilekçesinde; tapu kaydına dayanmış, ayrıca tutanağa dayanak tapu kaydının sınırının nehir okuduğunu, bu sınır itibariyle kaydın gayrisabit hudutlu olduğunu ve kayıt miktar fazlasının Hazine adına tescilini istemiştir. 3.Yargılama sırasında ..., ... ve ... ...; tapu kaydı, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmışlardır. II. CEVAP Davalılar cevap vermemişlerdir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 09.06.1999 tarihli ve 1997/85 Esas, 1999/9 Karar sayılı kararı ile; davanın reddine, çekişmeli 954 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 25.01.2007 tarihli ve 2007/97 Esas, 2007/129 Karar sayılı kararıyla; usulüne uygun tapu ve vergi kaydı uygulamasının yapılması, davalı tarafın dayandığı vergi kaydı ile tutunduğu kaydın içiçe girmesi halinde yüzölçümü büyük olan vergi kaydına değer verileceğinin düşünülmesi, zilyetlikle birleşmeyen mülkiyet belgesi olmayan vergi kaydına değer verilemeyeceğinin göz önüne alınması, dava konusu taşınmazın tümü yada bir bölümü dayanılan tapu kayıtları ve vergi kaydının kapsamı dışında kaldığı saptandığı takdirde kayıt kapsamı dışında kalan taşınmaz yada taşınmaz bölümleri yönünden usulüne uygun zilyetlik araştırması yapılması ve sonucuna göre karar verilmesine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; temyize konu davacı Hazinenin dayanak tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uymadığı gerekçesiyle davasının reddine; müdahiller ..., ... ve ...'ün tespit tarihinden sonra kayden satışa dayanan taleplerinin kabulüne; çekişmeli 954 parsele dayanak tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmaza uyduğu, nehir terki, metrukatı olmadığı, sabit sınırlı olduğu ve genişlemeye elverişli olmadığı kabul edilerek çekişmeli 954 parselin tespit gibi tesciline; ancak tespit maliklerinden ...'ün payını tapuda satıp müdahiller ..., ... ve ...'e satıp devrettiğinden hüküm yerinde gösterilen payları oranında ... ve müşterekleri adına tesciline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirmiş ve resen araştırılacak hususlarla birlikte İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dayanak tapu ve vergi kayıtlarının çekişmeli taşınmaza uyup uymadığı, uyuyorsa sınırlarının gayrisabit veya sabit hudutlu olup olmadığı, kayıt miktar fazlası üzerinde 3402 Sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 Sayılı Kanun) 14 ve 17 nci madde koşullarının davalılar lehine oluşup oluşmadığına ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 Sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 sayılı Kanun'un 20,13, 14, 17 nci maddeleri. 3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince dayanak tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmaza uyduğu ve sabit sınırlı olduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş ise de; varılan sonuç dosya kapsamına ve yasal düzenlemelere uygun bulunmamaktadır. Çekişmeli 954 parsel sayılı taşınmazın tespiti, tapu ve vergi kaydına dayalı olarak yapılmıştır. Dayanak tapu kayıtlarının kök tapusu olan Nisan 309 Yoklama, 119 numaralı tapu kaydının miktarı 91.900 metrekare olup, “göl” hududu taşınmazın güney hududunda bulunan Ceyhan Nehri olup, jeolog bilirkişi raporuna göre derenin sınırının değiştiği anlaşıldığına göre gayrisabit hudutlu olup miktarıyla geçerlidir. Öte yandan taşınmazın tespitine esas Bebeli Burun 1937 tarih ve 99 numaralı 285.000 metrekare yüzölçümlü vergi kaydının sınırları “Kara Mehmet, Cebel Yolu, Irmak ve ... Pamuk vereseleri” olup, yine ırmak sınırı itibariyle gayri sabit hudutlu olup miktarıyla geçerlidir. Mahallinde yapılan keşifte yapılan uygulama ile tapu ve vergi kaydının taşınmaza uyduğu kayıt uygulamasından anlaşılmaktadır. Bu durumda önceki tarihli bozma ilamında da vurgulandığı üzere, yüzölçümü büyük olan vergi kaydına değer verilmesi gerekmektedir. Dairemizce aynı gün temyiz incelemesi yapılan (2022/4885) ve çekişmeli taşınmaza komşu olan 1037 parsel sayılı taşınmazın tutanağına aynı vergi kaydının dayanak yapıldığı anlaşılmaktadır. Kaydın oluştuğu 1937 tarihi ile kadastro tespit tarihi olan 1954 yılı arasında 20 yıllık hak kazandırıcı süre dolmadığına göre, 954 ve 1037 sayılı parsellerde toplamda en fazla vergi kayıt miktarı olan 285 dönüm taşınmaz iktisabı mümkündür. Hal böyle olunca; mahkemece, vergi kaydının sabit sınırı olan 954 ve 1037 parsellerin kuzey sınırından itibaren ölçülmeyle başlanarak her iki taşınmazda toplam iktisap edilecek miktarın vergi kayıt miktarı kadar olacağı gözetilerek, vergi kayıt miktarının kapsadığı taşınmaz bölümü yönünden davacı Hazine'nin davasının reddine, kalan kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, taşınmazın tamamı yönünden davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olup, davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün bozulması gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, 1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine.16.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.