Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2022/8700 · K. 2022/11671

10. Hukuk Dairesi         2022/8700 E.  ,  2022/11671 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi No : Dava, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemlerine ilişkindir İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalılardan ... ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararının davalılardan ... vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. I-İSTEM: Davacı vekili, davacının ... Şirketi bünyesinde hizmet veren at çiftliğinin restoran bölümünde şef garson olarak 2013 yılı Temmuz ayının ilk günlerinde işe başladığını, at çiftliğinin ... bölgesinde iş yaparken 2013 yılı Eylül ayında ... Kundu bölgesindeki yeni yerine taşındığını, yine restoran şefliği görevine devam ettiğini, çalıştığı işyerinin 2013 Eylül ayında devredilerek ... ... Şirketi tarafından işletilmeye başlandığını, sigortasının 2013 Eylül ayında bu şirket tarafından da yapılmadığını, 31/01/2014 tarihinde girişinin yapıldığını, 02/07/2014 tarihinde hakları verilmeden işten çıkarıldığını, çıkış tarihinin resmiyette 02/07/2014 tarihi olarak gösterilmesine karşın fiili olarak 2014 Temmuz ayının son haftası işten çıkarıldığını, dolayısıyla 2013/Temmuz-2013/Eylül ayları arasında ... ..., işletmenin devir tarihinden itibaren 2013/Eylül-2013/Aralık aylarında ... ... Kulübünde çalıştığının tespitini istemiştir. II-CEVAP: Davalı şirketler davaya cevap dilekçesi sunmamıştır. Feri müdahil Kurum vekili, davanın reddini istemiştir. III-MAHKEME KARARI: A-İLK DERECE MAHKEME KARARI Mahkemece, “Tanık anlatımları doğrultusunda davacının, talep gibi 01.07.2013-31.12.2013 döneminde davalı ... .... Şti. işyerinde hizmet akdi ile çalıştığının kabulü gerekir. Dava dilekçesinde (2013/Temmuz- 2013/Eylül ayları arasında ... ..., işletmenin devir tarihinden itibaren de 2013/ Eylül-2013/Aralık aylarında ... ... Kulübünde çalışıldığı) yönündeki beyanın ise her iki Şirketin ortaklarının benzer kişilerden oluştuğunun Ticaret Sicili kayıtları ile anlaşılmış olması karşısında, bu durum maddi yanılgı olarak değerlendirilmiştir.Talep edilen dönem yönünden, yukarıda belirtilen olgular ile Yargıtay içtihatlarında yer verilen araştırma yöntemi izlendiğinde, davacının Kuruma bildirilen kazancı aşar nitelikte prime esas kazanca konu ücret elde ettiği dosya kapsamına sunulan bilgi ve belgelerle saptanamadığı” gerekçesiyle Davanın kısmen kabulü ile 1-) Davacının 01/07/2013 - 31/12/2013 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde hizmet akdine tabi olarak aralıksız çalıştığının tespitine, 2-) Davacının davaya konu dönem yönünden Kuruma bildirilen kazancı aşar şekilde prime esas kazanca konu ücret elde ettiğine ilişkin talebi kanıtlanamadığından reddine karar verilmiştir. B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesi, “Ticaret sicil kayıtları, bordro tanıkları beyanları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde yerel mahkeme kararı yerinde görüldüğü” gerekçesiyle davalı vekilinin ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir. IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ: Davalı ... vekili davacının diğer davalı şirket ... .... San ve Tic. Ltd. Şti.’nde çalıştığını, husumetin tevcihi açısından incelenmesi gereken hususların kamu düzeni ile ilgili olup, re'sen nazara alınrak kararlar arasındaki mübayenetin giderilmesi ve açıklığa kavuşturulması gerektiğini, dosyaya ... Kurumu tarafından gönderilen işyerinin adı ve adresi açıkça belirtildiğini, bu bakımdan davacının iddialarının temelsiz olduğunu belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur. Feri müdahil Kurum vekili, dinlenen tanık anlatımlarından da davacının işe giriş ve işten çıkış tarihleri konusunda net bir kanıya varmanın mümkün olmadığını, aralıksız ve kesintisiz çalışma olgusunun ispatlanamadığını, davanın sadece tanık beyanlarına dayalı olarak değil, aynı zamanda yazılı belgelerle de ispatlanması gerektiğini belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur. V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME: Davanın yasal dayanağı; 5510 sayılı Kanunun 86. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesinin (2). fıkrasında, “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir” hükmü öngörülmüştür. Hükümlerin çelişkiden uzak ve infaza elverişli olması kamu düzeniyle ilgili olup, hükmü temyiz etmeyen yönünden sonuç doğurması gerekeceği de gözetilerek, gerçeğe ve hukuka uygun bir karar verilmesi gerekir. İnceleme konusu davada; davalılardan ...’nin 30.05.2014 tarihinde tescil edilmiş olması karşısında, davacının hangi işveren yanında hangi tarihler arasında çalıştığı her türlü şüpheden uzak biçimde belirtilmeksizin, her iki şirket arasında organik bağ bulunduğu kabul edilerek hüküm kurulması hatalıdır. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalılardan ... vekili ve feri müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1. Maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 03.10.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.