Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/923 · K. 2023/3895

11. Hukuk Dairesi         2022/923 E.  ,  2023/3895 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1480 Esas, 2021/1497 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI :2018/90E., 2020/250 K. Taraflar arasındaki endüstriyel tasarımlara tecavüzün tespiti, önlenmesi ve ref'i ile maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ofis koltuğu üreticisi olduğu, “Balloon” isimli koltuğu için 29.01.2010 tarihinde 2010 00492 numaralı 1, 2, 3, 4, 5 no.lu tasarımı tescil ettirdiğini, “İDEA” isimli koltuk için 10.03.2005 tarihinde 2005 00726 numarası ile koltuk-2,3, kolçak-4, ayak-5, sabitleyici (koltuk için)6-7 olarak, “PUNTO” isimli koltuk için 28.03.2007 tarihinde 2009 01680 numaralı Koltuk-4 olarak, “Style” isimli koltuk için 28.03.2007 tarihinde 2007 01377 numaralı Koltuk-1 olarak, “DESİRE” isimli koltuk için 10.03.2005 tarihinde 2005 00726 numaralı, Koltuk-1 olarak tescil ettirdiğini, ürünleri satışa arz ettiğini, davalının davacıya ait “BALLOON” isimli koltuğunu taklit ederek “NADİA BEKLEME KOLTUĞU” adıyla, “İDEA” isimli koltuğu “NİSA OFİS SANDALYESİ” adıyla, “PUNTO” isimli koltuğu “LAPİDO BEKLEME KOLTUĞU” adıyla, “STYLE” isimli koltuğu “S BEKLEME KOLTUĞU” adıyla, “DESİRE” isimli koltuğu “RETRO KONFERANS KOLTUĞU” adıyla piyasaya sürdüğünü, fiziken ve internet üzerinden sattığını, bu şekilde davacının haklarına tecavüz ettiğini ileri sürerek davalının davacıya ait tasarımlarına tecavüzü nedeniyle davaya konu ürünlerin üretimine başlandığından bu üretimin sürmesinin önlenmesi (engellenmesi) ve üretilerek piyasaya sürülen ürünlerin de el konularak kaldırılmasına (imhasına), fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla tecavüzün işlendiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile beraber 5.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi zararın tazminine, kararın masrafı davalıdan alınmak suretiyle tirajı en yüksek gazetelerden birinde yayınlanmasına karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya ait özgün tasarımların birebir benzerlerinin farklı isimlerle davalı tarafça üretilip satışa sunulduğu, bu durumun davacının tasarım haklarına tecavüz niteliğinde olduğu, davacının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 149 uncu maddesi uyarınca bu tecavüzün önlenmesini ve ref'ini, ayrıca maddi ve manevi tazminat ile hükmün ilanını isteyebileceği, davalının ticari kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda davaya konu olan ürünler için ayrı kayıtların mevcut olmaması nedeniyle tüm satışlarından elde edilen gelirin belirlendiği, bu nedenle mahkememizce 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun(6098 sayılı Kanun) 50 nci maddesi uyarınca maddi tazminatın belirlenmesi gerektiği, talep edilen 5.000,00 TL maddi tazminatın tecavüz edilen tasarım sayısı, davalı şirketin cirosu ve ticari hacmine göre uygun olduğu, ayrıca davalının kusur derecesi, cirosu ve tarafların mali durumuna göre 10.000,00 TL manevi tazminatın da hakkaniyete uygun olacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davalının "NADİA BEKLEME KOLTUĞU", "NİSA OFİS SANDALYESİ", "LAPİDO BEKLEME KOLTUĞU", "S BEKLEME KOLTUĞU" ve "RETRO KONFERANS KOLTUĞU" adlarıyla satışa sunduğu koltukların davacıya ait 2005 00726 tescil numaralı tasarımın 1 ve 2 numaralı tasarımlarına, 2007 01377 numaralı tasarımın 1 numaralı tasarımına, 2009 01680 numaralı tasarımın 4 numaralı tasarımına ve 2010 00492 numaralı tasarımın 4 numaralı tasarımına tecavüz ettiğinden davaya konu bu ürünlerin üretiminin önlenmesine ve üretilerek piyasaya sürülen ürünlerin toplatılmasına, karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınmak suretiyle imhalarına, 5.000,00 TL maddi tazminatın ilk tecavüz tarihi olan 26.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile beraber davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınmak suretiyle hüküm özetinin Türkiye'de yayın yapan tirajı en yüksek gazetelerden birinden bir kez yayınlanmasına, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ticari defterlerin incelenmesi esnasında bilirkişilerin usule uygun inceleme yapmadığını, incelenen ürünlerin sektörel ve global anlamda benzerlikler göstermelerinin hayatın olağan akışına uygun olduğunu, bilirkişi raporunda yapılan tespitlerin temelinde, davacı yanın ürün asılları ile müvekkilinin web sitesindeki görsellerinin ebat olarak ölçüldüğünü ve bu durumun benzerlik olarak karşılarına çıktığını, böyle bir tespitin yapılmasının kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin satışa arz ettiği ürünlerin kendi üretimi olmadığını, ticari defterlerin içeriğinde bahse konu ürünlerin belirtilmediğini, bu nedenle işbu tespitlerin hükme esas alınamayacağını, raporun eksik ve yetersiz olduğunu, yeniden rapor alınması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafça "Nadia bekleme koltuğu", "Nisa ofis sandalyesi", "Lapido bekleme koltuğu", "S bekleme koltuğu" ve "Retro konferans koltuğu'' adlarıyla dava konusu ürünlerin ilk olarak 26.11.2014 tarihinde olmak üzere internet üzerinden satışa sunduğu, koltuklardan K 23 kod numaralı ürünün (Retro Konferans Koltuğu) davacıya ait 2005 00726 tescil numaralı tasarımın 1 numaralı tasarımının, YK 80 kod numaralı ürünün (Nisa Ofis Sandalyesi) 2005 00726 tescil numaralı tasarımın 2 numaralı tasarımının, MBK 044 kod numaralı ürünün (S Bekleme Koltuğu) 2007 01377 numaralı tasarımın 1 numaralı tasarımının, Lapido (Lapido Bekleme Koltuğu) kodlu ürünün 2009 01680 numaralı tasarımın 4 numaralı tasarımının ve MBK 045 kod numaralı ürünün (Nadia Bekleme Koltuğu) 2010 00492 numaralı tasarımın 4 numaralı tasarımının koruma kapsamında oldukları, aralarındaki küçük detayların, ürünlerin farklı olarak algılanmasını sağlamadığı, davacının tasarımları ile davalının ürünleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, davaya konu ürünler koltuk tasarımları olup, tasarımcının pek çok seçeneğe sahip olduğu, tasarımlar arasındaki benzerliklerin teknik zorunluluktan kaynaklanmadığı, davacıya ait özgün tasarımların benzerlerinin farklı isimlerle davalı tarafça üretilip satışa sunulduğunun sabit olduğu, bu durumun davacının tasarım haklarına tecavüz niteliğinde olduğu, davacının 6769 sayılı Kanun'un 149 uncu maddesi uyarınca bu tecavüzün önlenmesini ve ref'ini, ayrıca maddi ve manevi tazminat ile hükmün ilanını isteyebileceği, davacı vekilinin 04.02.2019 tarihli dilekçesi ile, maddi tazminatın 6769 sayılı Kanun'un 151 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen net kazanç esasına göre hesaplanmasını talep ettiği, bu kapsamda davalı defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde, davalının tüm satışlardan elde ettiği gelirin belirlendiği, bu satışlar içerisinde davaya konu ürünlerin ayrı bir kaydının tutulmadığının tespit edildiği, bu durum karşısında Mahkemece, tecavüz edilen tasarım sayısı, davalı şirketin cirosu ve ticari hacmine göre 6098 sayılı Kanun'un 50 nci maddesine göre belirlenen 5.000,00 TL maddi tazminat ile davalının kusur derecesi, cirosu ve tarafların mali durumuna göre belirlenen 10.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olduğu, böylelikle verilen hükümde esas yönüyle bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı şirketin davacıya ait tescilli tasarımlarına vaki tecavüz ettiği iddiasıyla açılan, tasarım hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve kaldırılması ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, davalı şirketin ürünlerinin davacının tescilli tasarımlarına tecavüzünün olup olmadığı hususları uyuşmazlık konusudur. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 149 uncu maddesi ve151 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50 nci maddesi, 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi