Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2022/96 · K. 2023/5854

10. Hukuk Dairesi         2022/96 E.  ,  2023/5854 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/832 E., 2021/1377 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi SAYISI : 2018/46 E., 2020/112 K. Taraflar arasındaki istirdat ve Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir. Kararın asıl dosyanın davalısı, birleşen dosyanın davacısı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl dosyanın davalısı, birleşen dosyanın davacısı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Kurum vekili asıl dava dilekçesinde özetle; Kurumdan yaşlılık aylığı alan davalı adına: Şenbahar İnşaat Elektrik Elektronik ve Taşımacılık San. Tic. Ltd. Şti, Serhan Giyim San. ve Tic. Ltd. Şti, ..., Bal Su Hafriyat Nakliyat İnşaat Yapı Malzemeleri San ve Tic. Ltd. Şti unvanlı iş yerlerinden yapılan bildirimlerin fiili çalışmaya dayanmadığının denetmen raporları ile tespiti üzerine geçersiz sayıldığını ve buna bağlı olarak bağlanan yaşlılık aylığının durdurulduğunu, davalının 22.07.2014-21.01.2017 tarihleri arasında yersiz olarak aldığı toplam 36.773,10 TL yaşlılık aylığını iade etmesi gerektiğini, yapılan tebligata rağmen davalının ödeme yapmadığını belirterek davalıya yapılan yersiz ödemelerin, sarf ve ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen dosya davacısı dava dilekçesinde özetle; yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin yerinde olmadığını ileri sürerek Kurum işleminin iptaline, aylığının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen yaşlılık aylıklarının ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Asıl davada davalı vekili, davaya cevap vermemiştir. Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının birtakım hizmetleri ile bildirimlerinin sahte olduğunun müfettiş raporları ile tespit edildiğinden, davacının hizmetlerinin geçersiz sayıldığını ve iptal edildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dosyanın davalısı, birleşen dosyanın davacısı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B.İstinaf Sebepleri Asıl dosyanın davalısı, birleşen dosyanın davacısı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurumun kötüniyetli olarak davalının sigortalılığını iptal ettiğini, yaptığı ödemelerin yersiz olduğunu iddia etmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, davaların birleştirilmesinin hatalı olduğunu, davanın yetkili mahkemede görülmediğini, birleşen dosyada davalı Kurum lehine iki kere vekalet ücretine hükmedildiğini ve nispi hesaplanan vekalet ücretinin düzeltilmesi gerektiğini, kararın yerinde olmadığını ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Dosya içeriğinden; asıl davanın davalısı, birleşen davanın davacısı ...'ya 4412 gün prim gün sayısı üzerinden 01.06.2014 tarihinden geçerli olmak üzere 506 sayılı Kanun'un Geçici 81/A maddesine göre yaşlılık aylığı bağlandığı; ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 14.11.2013 tarih ve 2013/FY/77 sayılı Denetmen Raporunda özetle "..." sicil sayılı Şenbahar İnş. Elekt. ve Taş. San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinden yapılan sigortalı bildirimlerinin tamamının fiili çalışmaya dayanmadığının, işyerinde herhangi bir faaliyet bulunmadığının ve işyerinin sahte işyeri olduğunun, işyerinden sigortalı bildirilen tüm kişiler için bildirimlerinin iptal edilmesi gerektiğinin"; ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 31.12.2013 tarihli ve ST-164 sayılı Araştırma ve İnceleme Raporunda özetle "... sicil sayılı Cihan Elektrik Elek. Bilg. Alt. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait işyerinden yapılan sigortalı bildirimlerinin 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında sigortalılık niteliği taşımadığından bu işyerinden yapılan tüm sigortalı bildirimlerinin iptalinin sağlanması gerektiğinin"; ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 22.04.2014 tarihli ve 2014/YM/068 sayılı Denetmen Raporunda özetle; 1263626 sicil sayılı Bal Su Haf. Nak. İnş. Yapı Mal. San ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinin paravan şirket olabileceği şüphesi ile yapılan çevre soruşturmasında işyerinin bilinmediğinin, borçlarının ödenmediğinin, işyerinin faaliyette olmadığının ve sahte işyeri olduğunun tespit edildiğinin, söz konusu işyeri tarafından Kuruma verilen işe giriş bildirgeleri ve aylık prim hizmet belgelerinin iptal edilmesi gerektiğinin" ; ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 01.09.2014 tarihli ve 2014/SD/077 sayılı Denetmen raporunda özetle "Asturkuaz Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı firmadan sigortalı gösterilen ve daha sonra bu firmanın e- bildirge şifresi askıya alınınca sistematik olarak bildirimlerin yapıldığı işyerleri ile ilgili denetim yapıldığının, anılan işyerlerinden biri olan 1274883 sicil sayılı ... unvanlı işyerinden yapılan tüm bildirimlerin iptal edilmesi gerektiğinin"; ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 27.11.2014 tarihli ve AAŞ-2014/001 sayılı Araştırma Soruşturma ve İnceleme raporunda özetle "1017415 sicil sayılı Serhan Giyim San.ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait işyerinden 2012/10. aya kadar makul ve istikrarlı bir şekilde bildirim yapıldıktan sonra 2013/1. ayda aşırı derecede artış gösteren bir şekilde bildirim yapıldığının, yapılan bildirimlerin çoğunun EK nitelikte olduğunun, anılan işyerinden 2013/1. ayından sonra yapılan bildirimlerin iptalinin gerektiğinin" yine ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 08.12.2017 tarihli ve 2017/400273/141 sayılı Araştırma ve İnceleme Raporunda de özetle, "... sicil sayılı Nurbis Day. Tük. Mal. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ne ait işyerinden bildirilen tüm sigortalıların hizmet bildirimlerinin iptal edilmesi gerektiğinin" bildirilmesi üzerine sigortalı ... adına 03.12.2010-30.06.2010 tarihleri arasında ... sicil sayılı Nurbis Day. Tük. Mal. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait işyerinden, 01.11.2011-28.12.2011 ve 01.04.2012-31.10.2012 tarihleri arasında ... sicil sayılı Cihan Elektrik Elek. Bilg. Alt. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. 'ne ait işyerinden, 27.12.2011-01.04.2012 tarihleri arasında ... sicil sayılı Şenbahar İnş. Elekt. Ve Taş. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait işyerinden, 01.11.2012-01.02.2013 tarihleri arasında 1263626 sicil sayılı Bal Su Haf. Nak. İnş. Yapı Mal. San ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait işyerinden, 01.02.2013-30.05.2013 tarihleri arasında 1017415 sicil sayılı Serhan Giyim San.ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait işyerinden, 01.06.2013-30.10.2013 tarihleri arasında ise 1274883 sicil sayılı ...'na ait işyerinden yapılan bildirimlerinin iptal edildiği, buna bağlı olarak yaşlılık aylığı da iptal edilerek ödenen yaşlılık aylıklarının da iadesinin istendiği anlaşılmaktadır. Somut olayda, SGK ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce düzenlenen ve yukarıda özetlenen raporlara esas tespitler, beyanlar ve tutanaklar; davacının ...'na ait işyerinde fiilen çalıştığına ancak bildirimlerinin başka firmalardan yapıldığına ilişkin beyanı, davacı adına bildirim yapan ...'nun, ... 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2016/1050 D. İş sayılı dosyasında bulunan 02.07.2016 tarihli ifadesinde "kredi çekebilmek için kendisini yönlendiren kişilerin üzerine bir dükkan olması gerektiğini beyan etmeleri üzerine bu kişilere vekaletname verip bir kısım evrakları imzaladığı, adına açılan işyerini bilmediğini, işyeri ile ilgili herhangi bir işlem yapmadığını" beyan etmesi; asıl davanın davalısı birleşen davanın davacısı olan ...'nın, aksi sabit oluncaya kadar geçerli sayılması gereken rapor ve tutanakların aksini ve adına iptal edilen bildirimleri yapan işyerlerinde fiilen çalıştığını somut ve inandırıcı delillerle kanıtlayamamış olması, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ilk derece mahkemesi gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde mahkemece verilen kararda isabetsizlik görülmemiştir." gerekçesiyle, asıl davanın davalısı, birleşen davanın davacısı olan ... vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 inci maddesi uyarınca esastan reddine, karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dosyanın davalısı, birleşen dosyanın davacısı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada yersiz aylıkların tahsili; birleşen davada davacının fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesi ile sigortalılık sürelerini ve yaşlılık aylığını iptal eden Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı, 96 ncı maddesi 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanuna uygun olup asıl dosyanın davalısı, birleşen dosyanın davacısı ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına, 24.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi