V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı şirket vekili; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
2. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; isitinaf gerekçelerini yinelemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 19.03.2019 tarihinde meydana gelen olayın iş kazası olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
Eldeki davaya konu olayın meydana geldiği tarih itibari ile davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesidir. Maddenin birinci fıkrasında iş kazası,
"a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak iş yeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) Bu Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e)Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır." şeklinde tanımlanarak 506 sayılı Kanun'da belirtilen iş kazası kavramı genişletilmiştir. 5510 sayılı Kanun bakımından inceleme yapıldığında sosyal güvenlik hukuku anlamında iş kazası unsurları kazaya uğrayanın 5510 sayılı Kanun anlamında sigortalı sayılması, sigortalının kazaya uğraması, sigortalının kaza sonucu bedensel veya ruhsal bir zarara uğraması ve kaza ile sigortalının uğradığı bedensel zarar arasında uygun nedensellik bağının bulunmasıdır (Güzel, A./Okur, A.R./Caniklioğlu, N.: Sosyal Güvenlik Hukuku, ... 2014, s. 417-432). 5510 sayılı Kanun'da iş kazası sayılan hâllerden (b) bendi dışında kazanın yapılan işle ilgisi aranmamaktadır. İş kazası kavramının kanunda bu şekilde geniş düzenlenmesinin sebebi sosyal güvenlik hakkının koruyucu kapsamının mümkün olduğunca genişletilmesinin amaçlanmasıdır (Süzek, S.: İş Hukuku (Genel Esaslar ve Bireysel İş Hukuku), ... 2015, s. 449).
30.06.2012 tarihli ve 28339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3 üncü maddesinde iş kazası "...İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen özre uğratan olay..." şeklinde tanımlanmıştır.
22.04.2005 tarihi itibariyle Ülkemizde de yürürlüğe giren 155 No'lu İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşmesinde işyeri “işçilerin, işleri nedeniyle gitmeleri veya bulunmaları gereken ve işverenin doğrudan veya dolaylı kontrolü altında bulunan bütün yerleri kapsar” şeklinde belirtilmiştir.
İş organizasyonu kapsamında işçinin işinin yapıldığı yer ile işyerinde sayılan ve bağlı yer olarak değerlendirilen yatakhane, yemekhane gibi yerlere işveren tarafından gönderilmesi, işin yürütümü ile ilgili olduğu gibi işçi işverenin otoritesi altında olduğundan ve aynı gelip gidilen yer aynı iş organizasyonu kapsamında kaldığından, her iki yer arasında gelip gittiği süre içinde uğradığı kaza iş kazası sayılmalıdır. Kısaca böyle bir kaza işverenin dolaylı kontrolü altında meydana geldiğinden iş kazasıdır. İşverenin hakimiyet ve otoritesinin devam ettiği, başka bir anlatımla hakimiyet ve otoritenin devam ettiği yerde gerçekleşen iş kazasının iş organizasyonunun kapsamı içinde olduğunun kabulü sosyal güvenlik hukukunun koruyucu amacına hizmet edecektir. (Y. HGK. 25.11.2020 tarih ve 2016/(21)10-2569 E, 2020/956 K).
Sigortalının görevle bir başka yere gönderilmesi, işyerinin bulunduğu yerleşim biriminin sınırları içinde olabileceği gibi, bir başka yer de olabilir. Her iki görevlendirmede de sigortalının işyerinden ayrıldığı andan, döndüğü ana kadar geçen zamanda ve geliş gidişi esnasında meydana gelecek olaylarda sigortalı zarara uğramış ise bu olay iş kazası sayılacaktır.
Sigortalının bir başka yerde görevlendirilmesi söz konusu ise ve görevlendirme süresi mesai saati süresinden daha uzun ise, yalnızca işin gereği olarak bulunduğu yerlerde değil, normal bir insanın günlük hayatı ve hayatın doğal akışı içinde yaptığı işler ve bulunduğu yerler dolayısıyla meydana gelen olaylar da iş kazası sayılacaktır.
3. Değerlendirme
Dosya içeriğine göre davalı şirketin sigortalı çalışanı olarak boya montaj işçisi olarak görev yapan davacının, 19.03.2019 tarihinde, futbol antremanı esnasında geçirdiği kaza sonucunda sakatlanması sonucu ameliyat olduğu, davacının meydana gelen olayın iş kazası olduğunu, futbol turnuvasında işvereni tarafından görevlendirilmesi sonucu yer aldığını ileri sürerek eldeki davayı açtığı, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarında ağırlık olarak, fabrikada bölümler arasında ve ... şirket grubunun şirketleri arasında futbol turnuvalarının yapıldığının ifade edildiği, davacı tanıklarının ifadelerinde amirlerin sözlü emri ile turnuvaya katılımda bulunacakların belirlendiği, davalı ve kamu tanıklarının beyanlarında ise iş yerinde gönüllülük esasına göre futbol oynayanların belirlendiğinin ifade edildiği, Mahkemece işveren tarafından düzenlenen organizasyon kapsamında, davacının futbol takımında görevlendirilmesi sonucu, meydana gelen sakatlanma olayının iş kazası olduğu kabul edilmek suretiyle, karar verilmişse de Mahkemece iş kazasının gerçekleştiğine ilişkin şüpheye yer bırakmayacak şekilde yeterli bir araştırma yapılmadan, eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece öncelikle, davacının futbol turnuvası öncesi antremanda sakatlanması şeklinde meydana geldiği anlaşılan olayda, davacı sigortalının işveren tarafından futbol turnuvasında görevlendirildiğine dair deliller toplanılmalı, böyle bir turnuvanın olup olmadığı, müsabakaya katılan şirketlerin bilgileri, çizelgeleri, varsa müsabaka kayıtları celp edilmeli, gerek fabrikadaki bölümler arasında, gerekse ... grubundaki şirketlet arasında futbol turnuvalarının hangi tarih itibariyle başladığı belirlenmeli, davalı şirketçe oluşturulan futbol takım kadrosunun şirket çalışanları arasından ne suretle belirlendiği, olay gününde halı saha kirası ve diğer giderlerin kim tarafından karşılandığı, davalı şirket çalışanlarının halı sahaya gidiş-gelişi için servis ve şoför tahsisinin davalı şirketçe sağlanıp sağlanmadığı, bu kapsamda davacının davalı şirketin iş organizasyonu içerisinde görevlendirilip görevlendirilmediği, kazanın meydana geldiği ileri sürülen halı sahada olay günü davalı iş yeri çalışanlarından kimlerin bulunduğu tespit edilmeli, yeteri kadar bordro tanığı re'sen belirlenerek ayrıntılı beyanları alınmalı, toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre karar verilmelidir.
