İçtihatYargıtay10. Hukuk Dairesi30.10.2023

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/10224 · K. 2023/10482

10. Hukuk Dairesi 2023/10224 E. , 2023/10482 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2022/396 E., 2023/442 K. KARAR : Kabul Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının ... Yıldırım Beyazıt İlköğretim okuluna 01.11.1991 yılında girmiş olup, 19.06.2010 tarihine kadar aralıksız çalıştığı, iş akdine okul müdürü tarafından geçerli neden olmaksızın bildirimsiz olarak son verildiği bu süre zarfında son iki yıla yakın sürecin Okul Aile Birliğinde gösterilmiş, onun öncesinde okulun temizlik işlerini yapan ve değişik işler yapan biri olarak değişik kişiler üzerinden az bir miktarda sigortalı gösterilmiş olduğu, oysa yukarıda belirtilen süre içerisinde aralıksız olarak okulda çalıştığını beyanla bu yıllar arasındaki hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.05.2012 tarihli ve 2010/1166 E. 2012/434 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı 1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin 08.10.2013 tarihli ve 2012/12762 E. 2013/18289 K. sayılı ilamında; tespiti istenen çalışmanın geçtiği işyeri Pendik Yıldırım Beyazıt İlköğretim Okulu olup, esas itibariyle işyerinin Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ve halen anılan Bakanlık bünyesinde faal olması nedeniyle, davada davalı ... Bakanlığına karşı husumet yöneltilmesi gerektiği yönünden karar bozulmuştur. B. İkinci Bozma Kararı 1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 14.05.2014 tarihli ve 2013/672 E. 2014/254 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karara karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. 2.Dairemizin 23.12.2014 tarihli, 2014/22088 E. 2014/28209 K. sayılı ilamında; yapılacak iş, davacının çalıştığı okulun ve okuldaki anasınıflarının yaz tatilinde ara verip vermediği (kapalı olup olmadığı) araştırılarak, nizalı dönemde okulda çalıştığı tespit edilecek başkaca öğretmenlerin de beyanlarına da başvurmak suretiyle davacının çalışmalarının yer ve zaman olarak somut olgular çerçevesinde açıklığa kavuşturularak davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre karar verilmelidir yönünden bozulmuştur. C. Üçüncü Bozma Kararı 1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 07.09.2016 tarihli ve 2015/81 E. 2016/498 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karara karşı taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. 2.Dairemizin 15.01.2018 tarihli, 2017/67 E. 2018/89 K. sayılı ilamında; somut olayda, davacının uyuşmazlık konusu dönemdeki bir kısım çalışmalarının ..... Ltd. Şirketi ünvanlı işyerinden bildirilmiş olup söz konusu işverenlerin davaya dahil edilerek sonucuna göre karar verilmelidir yönünden karar bozulmuştur. D. Dördüncü Bozma Kararı 1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 14.01.2021 tarihli ve 2018/28 E. 2021/49 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı davalılar Kurum, ..., ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. 2.Dairemizin 14.03.2022 tarihli, 2022/1264 E. 2022/3519 K. sayılı ilamında; davacının talep ettiği dönemlerde başka iş yerlerinden de bildirimleri bulunduğundan öncelikle davacının beyanı alınıp, davaya ve kabule konu sürelerde sadece davalı okul iş yerinde çalışıp çalışmadığı, okulda çalışmış ise diğer davalı iş yerlerinden ne sebeple bildirim yapıldığı hususu sorulup açıklığa kavuşturulmalı, sadece okul iş yerinde çalıştığının iddia edilmesi halinde anılan okuldan dinlenen müdür ve diğer tanıkların davacının okulda çalıştığına ilişkin beyanları da gözetilerek, diğer davalılardan yapılan bildirimlerin fiili ve gerçek olup olmadığı anılan iş yerleri bordro tanıkları da dinlenmek suretiyle açıklığa kavuşturulmalı, gerçek ve fiili çalışma yok ise söz konusu bildirimlerin iptali gerekeceği göz önünde bulundurulmalı, şayet bildirim yapılan sürelere ilişkin çalışmanın geçerli olduğunun kabulü halinde ise davalı okul iş yerinden kabule karar verilecek süreler buna göre belirlenmelidir. Ayrıca kabule konu dönemle örtüşen şekilde Birikim Yönetim Org. Ltd. Şti.'nden bildirimlerin yapıldığı görülmekle davacı tarafa Birikim Yönetim Org. Ltd. Şti.'ni HMK 124 üncü madde kapsamında davaya dahil etmesi için süre verilmeli, kabule göre de; mahkemece okul iş yerinden verilen kabul kararında sömestir ve yaz tatillerine isabet eden dönemlerin dışlanmaması suretiyle karar verilmesinin isabetsiz olduğu yönünden karar bozulmuştur. E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar; Davacı asil isticvap edilmiş tanıklar beyanlarında davacının 1991-2010 tarihleri arasında sürekli çalıştığını ifade etmişler, .... ... ve ....Ltd. Şti. davaya dahil edilmiş sonra bilirkişiden rapor alınmış bilirkişi raporunda verilen bu son raporda ki incelemele ve değerlendirmeler karar vermek için yeterli görülmüş ve davanın kabulüne, davacının 01.11.1991-19.06.2010 tarihleri arasında ..... sicil nolu Pendik Yıldırım Beyazıt İlköğretim Okulunda kesintisiz, blok çalışmasından eksik bildirilen sürelerin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum yeterli araştırma yapılmadığını, davacının çalışmasının ispat edilemediğini, davalı ... davacının çalışmasının ispatlanamadığı, davacının başka iş yerlerinden bildirimlerinin bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.11.1991-19.06.2010 tarihleri arasında davalı ... nezdinde çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 79, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir. 3. Değerlendirme Somut dosyada davanın kabulüne ilişkin önceki karar; davacının talep ettiği dönemlerde başka iş yerlerinden de bildirimleri bulunduğundan öncelikle davacının beyanı alınıp, davaya ve kabule konu sürelerde sadece davalı okul iş yerinde çalışıp çalışmadığı, okulda çalışmış ise diğer davalı iş yerlerinden ne sebeple bildirim yapıldığı hususu sorulup açıklığa kavuşturulmalı, sadece okul iş yerinde çalıştığının iddia edilmesi halinde anılan okuldan dinlenen müdür ve diğer tanıkların davacının okulda çalıştığına ilişkin beyanları da gözetilerek, diğer davalılardan yapılan bildirimlerin fiili ve gerçek olup olmadığı anılan iş yerleri bordro tanıkları da dinlenmek suretiyle açıklığa kavuşturulmalı, gerçek ve fiili çalışma yok ise söz konusu bildirimlerin iptali gerekeceği göz önünde bulundurulmalı, şayet bildirim yapılan sürelere ilişkin çalışmanın geçerli olduğunun kabulü halinde ise davalı okul iş yerinden kabule karar verilecek süreler buna göre belirlenmelidir. Ayrıca kabule konu dönemle örtüşen şekilde Birikim Yönetim Org.Ltd.Şti.'nden bildirimlerin yapıldığı görülmekle HMK 124 üncü madde kapsamında davaya katılımı sağlanmaksızın karar verilmesi yerinde değildir. Bu itibarla davacı tarafa Birikim Yönetim Org.Ltd.Şti.'ni HMK 124 üncü madde kapsamında davaya dahil etmesi için süre verilmeli, kabule göre de; Mahkemece okul iş yerinden verilen kabul kararında sömestir ve yaz tatillerine isabet eden dönemlerin dışlanması gerektiği yönlerinden bozulmuştur. 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargitay İçtihadı Birleştirme kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir Mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda; Mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar. Bu hukuki aşama "usuli kazanılmış hak" olarak adlandırılır. Bu hukuki müessese Mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki esaslar ve istenilenler kapsamında işlem yapmak ve hüküm kurma zorunluluğunu getirir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de bozmada belirtilen hususların gözetilmemesi yerinde değildir. Dosyada beyanı alınan davacı ve dinlenen tanıklar çalışmanın sürekli okulda geçtiğini belirtmişlerdir. Çalışılan yer okul olması nedeniyle sömestir ve yaz tatillerine isabet eden dönemlerin dışlanması, kabul edilen dönemlerde başka iş yerlerinden yapılan bildirimlerin de iptaline karar verilmesi gerekmektedir. Bu nedenle yeniden değerlendirme yapılarak elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.