Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2023/10290 · K. 2023/12665

4. Hukuk Dairesi         2023/10290 E.  ,  2023/12665 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/493 D.İş, 2021/469 K. HÜKÜM/KARAR : Başvurunun kabulüne-Davalının itirazlarının kısmen kabulüne Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 08.08.2018 tarihinde davacı yayanın karşıdan karşıya geçerken davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) yapılan aracın çarpması sonucu yaralandığını ve malul kaldığını, sigorta şirketine oluşan zararın tazmini için başvuru yapıldığını ancak olumlu yanıt alınamadığını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 1.900,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici bakıcı gideri, 3.000,00 TL Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, 1.200,00 TL rapor ücretinin de yargılama giderleri arasında kabulünü talep etmiş 08.04.2021 tarihinde sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 113.840,15 TL’ye, geçici bakıcı gideri talebini 1.977,13 TL’ye ıslah etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; taleplerin zamanaşımına uğradığını, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik' e göre maluliyetin belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri talebinin poliçe kapsamında olmadığını, yine sigorta şirketinin tedavi giderlerinden sorumluluğu bulunmadığı, maluliyet zararının TRH 2010 Yaşam Tablosuna ve %1,8 teknik faize göre ve vergilendirilmiş kazanç ile hesaplanması gerektiğini, davacının geçici iş göremezliğe ilişkin zararı olmadığını, dolaylı giderlerden olan rapor ücretinin poliçe kapsamında olmadığını, kusur oranlarının araştırılması gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini savunarak talebin reddini talep etmiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre davanın kabulüne, 113.840,15 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.977,13 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 3.000,00 TL tedavi gideri olmak üzere 118.817,28 TL maddi tazminatın 08.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile tahsiline karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporu, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faizle hesaplanması gerektiği, geçici bakıcı giderinin ve tedavi giderinin teminat dışında kaldığı, bakıcı giderinin brüt ücret üzerinden hesaplanmasının hatalı olduğunu, temerrüt tarihi, SGK ödemesinin araştırılması gerektiği, rapor ücretinden davalının sorumlu olmadığı, eksik belge ile başvuru yapıldığı ve davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne (AAÜT) göre belirlenen rakamın 1/5 oranında olması gerektiği belirterek karara itiraz etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile gerekli evraklar ile sigorta şirketine başvuru yapılması, Sosyal Güvenlik Kurumu'nca karşılanmayan tedavi gideri, geçici bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik tazminatından sigorta şirketlerinin sorumlu olması, hükme esas alınan maluliyet raporunun usul, yasa ve Yargıtay içtihatlarına uygun olması, temerrüt tarihinin sigorta şirketine başvuru tarihini izleyen 8 inci iş günü sonrasından başlatılmasında hata bulunmaması ve vekalet ücretinin doğru belirlenmesi karşısında bu yönlere ilişkin itirazların reddine ancak hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğinden davalının bu yöndeki itirazın kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, 67.067,95 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.977,13 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 3.000,00 TL tedavi gideri olmak üzere 72.045,08 TL maddi tazminatın 08.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile tahsiline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif ranta göre yapılan hesaplamaya itibarla hüküm kurulması gerekirken % 1,8 teknik faiz ile yapılan hesaplamaya göre karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmektedir. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; usulüne uygun rapor ile başvuru yapılmadığından başvuru şartı yokluğundan talebin usulden reddi gerektiğini, maluliyetin fahiş belirlendiğini, bakıcı gideri zararlarının poliçe kapsamı dışında olduğunu, gerçekten bakıcıya ihtiyaç bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini, geçici bakıcı giderinin brüt asgari ücret ile hesabının hatalı olduğunu, maluliyet rapor ücretinin istenemeyeceğini, usulüne uygun başvuru bulunmadığından sigorta şirketinin temerrüde düşmediğini, temerrüt faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi düzenlenen aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan yayanın sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile SGK'ca karşılanmayan tedavi giderleri talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 99 uncu maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Moturlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince; 2. Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010 Yaşam Tablosu” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir. Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir. Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan aktüer raporunda; iki seçenekli hesap yapıldığı, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak yapılan hesaplamaya itibar edildiği ve karara esas alındığı, ancak İtiraz Hakem Heyetince bu karar kaldırılarak rapordaki TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak yapılan hesaplamaya itibarla karar verildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte %1,8 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından “devre başı ödemeli belirli süreli rant” yöntemi kullanılması doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle belirlenen tazminata göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. Davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; 3. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır. Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT' nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi de doğru değildir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının davacı yararına, (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının davalı yararına BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya ve davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 27.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.