Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/10440 · K. 2024/5050

10. Hukuk Dairesi         2023/10440 E.  ,  2024/5050 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/174 E., 2023/1243 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 33. İş Mahkemesi SAYISI : 2020/279 E., 2021/264 K. Taraflar arasında Kurum işleminin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekilinin vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacı hakkında tesis edilen 24.08.2020 tarih ve 16760878/64.585.071.0 belge numaralı dava konusu Kurum işleminin hukuka aykırı olduğunu 5510 sayılı Kanun'un 101 inci maddesi uyarınca söz konusu işlemin iptali gerektiğini, beyanla davacı hakkında tesis edilen 24.08.2020 tarihli, 16760878/64.585.071.0 belge numaralı dava konusu Kurum işleminin iptaline, davacının aylığından yapılan kesintilerin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumca yapılan işlemlerin mevzuat kapsamında uygun olduğunu, herhangi bir şekilde hukuka aykırılık bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İhbar olunan ... cevap dilekçesinde özetle; Üniversitenin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda II sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli bir idare olduğunu, mevzuat gereği kendi gelir ve giderini karşıladığını, sosyal tesis ve işletmelerine üniversite özel bütçesinden yapılan herhangi bir ödenek ve katkı bulunmadığını, müvekkili Kurumun davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla davaya müdahale edebileceğinin hükme bağlandığını, davaya davacı yanında katılma talebinde bulunduklarını beyanla dava konusu işlemin iptaline karar verilmesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda davacının yaşlılık aylığı Hacettepe Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı İktisadi İşletmeler bünyesinde sosyal güvenlik destek primi kapsamında çalıştığı, ancak çalıştığı işyerinin 5335 sayılı Kanun'un 30/2 nci maddesi kapsamında olduğu gerekçesiyle kesilmiş olduğu, Mahkemece Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğüne yazı yazılmış 07.07.2021 tarihli cevabi yazıda Hacettepe Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Sosyal Tesis ve İşletmeler Müdürlüğü olarak üniversite bünyesinde kantin ve kafeteryalar işletmeciliği yaptıklarını, ayrıca konukevi, kreş, anaokulu, yüzme havuzu faaliyetleri de olduğunu, işletmelerin bütçeden pay almadıklarını, Kurumlar Vergisi, Katma Değer Vergisi ve diğer tüm vergilere tabi işletmeler olduğu ve 315 işçinin çalıştığı, 15 işçinin de sosyal güvenlik destek primine tabi olduğu belirtilerek Sosyal Güvenlik Kurumundan görüş sorulduğunu, Kurum tarafından sosyal güvenlik destek primine tabi işçi çalıştırılabileceği, işyeri kütüğünde 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi kapsamında kayıt bulunmadığı, bu nedenle sosyal güvenlik destek primine bağlı işçi çalıştırılabileceği şeklinde görüş belirtildiği, davacının çalıştığı işletme üniversite bütçesinden destek almadan faaliyet gösteren ve kar amacı güden ticari işletme niteliğinde olup, Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğünün 07.07.2021 tarihli yazısı ve Sosyal Güvenlik Kurumunun üniversiteye verdiği 07.12.2018 tarihli yazı birlikte değerlendirildiğinde davacının yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin yerinde olmadığı, gerekçesi ile davanın kabulüyle dava konusu 24.08.2020 tarihli 16760878/64.585.071.0 sayılı Kurum işleminin iptaline davacının yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin iadesine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B.İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, davacının hizmetinin bildirildiği iktisadi işletmenin, üniversite bütçesinden pay almadığı, herhangi bir ödenek katkısının bulunmadığı, konukevleri, kreş, ana okulu, kantin, kafeterya, yüzme havuzu işletmeciliği gibi faaliyetlerde bulunup kendi gelir ve giderlerini karşılayan ticari bir işletme olduğu, nitekim davacının hizmetinin bildirildiği işveren tarafından sosyal güvenlik destek primine bağlı çalışan personel ile ilgili olarak yaşanan sıkıntıların giderilmesi için işyeri mahiyet kodunun değiştirilmesi istemi ile Kuruma yapılan başvuru üzerine davalı Kurumun 17.12.2018 tarihli yazısıyla işyeri mahiyet kodunun değiştirilmesine gerek bulunmadığı, 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi kapsamında değerlendirilen bir işyeri olmadığına dair bilgi verildiği de anlaşıldığından, mahkeme kararının vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra Hacettepe Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı İktisadi ve Sosyal Tesis ve İşletmeleri Müdürlüğü bünyesinde çalışan davacının bu çalışmasının 5335 sayılı Kanun kapsamında kaldığı gerekçesiyle tesis edilen Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2. 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin 2 inci fıkrası ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve 5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanununun 25 inci maddesinin (f) fıkrası hükümleridir. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.