Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2023/1087 · K. 2023/8445

12. Hukuk Dairesi         2023/1087 E.  ,  2023/8445 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi ... Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü: Şikayetçi alacaklının icra mahkemesine başvuru dilekçesinde; şikayete konu takipte yapılan ihaleler sonucunda taşınmazların şikayetçi tarafından alacağa mahsuben satın alındığını ve ihalelerin kesinleştiğini, ancak Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-r maddesi gereğince, taşınmazların uzun süredir borçlu şirketin aktifinde bulunması nedeniyle KDV’den istisna olduğunu belirterek tescil aşamasında icra müdürlüğüne yapılan taleple KDV alınmamasının istendiğini, ancak müdürlüğün 18.5.2022 tarihli kararı ile istemin reddedildiğini ileri sürerek, icra müdürlüğünün söz konusu ret kararının kaldırılmasını talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince yargı yolu caiz olmadığından bahisle şikayetin usulden reddedildiği, kararın şikayetçi alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine hükmedildiği, kararın şikayetçi alacaklı tarafından temyiz edildiği görülmüştür. Dairemiz içtihatları, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 03.5.2021 tarih ve 2021/259 E. - 2021/316 K. sayılı ilamı gereğince, KDV’ye ilişkin işlemin kaynağının icra müdürlüğünün tesis etmiş olduğu karara ilişkin olduğundan bahisle, işlemin yasaya uyarlılığının, şikayet yoluyla, icra mahkemelerinin denetiminde olduğunun kabulü gerektiği yönünde iken, Uyuşmazlık Mahkemesinin 28.02.2022 tarih ve 2021/524 E. - 2022/120 K. sayılı kararı ile; “ihale yoluyla satışı yapılan taşınmaza ilişkin olarak tahakkuk ettirilen %18 oranlı KDV’nin vergi dairesince tahsil edildiği noktasında tartışma bulunmadığı, bu durumda satış memurluğunun vergi sorumlusu sıfatının sona erdiği, verginin iadesinin muhatabının vergi dairesi olduğu, bu kapsamda açılan davada da, 3065 sayılı Kanun hükümleri gereğince katma değer vergisine ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümü görevinin, 2576 sayılı Kanun uyarınca idari yargı içerisinde yer alan vergi mahkemelerine ait bulunduğu” şeklindeki son kararı gereğince Dairemizce görüş değişikliğine gidilerek, ihalenin gerçekleşmesinden sonra yapılan “KDV ödemesinin iadesi” talepleri hakkında, vergi mahkemelerinin görevli olduğu ve icra mahkemelerinin bu talepler hakkında istemin usulden reddine karar vermeleri gerektiği sonucuna ulaşılmış ise de; somut uyuşmazlıkta, şikayetçi alacaklının talebi, ihale yoluyla satın alınan taşınmazların KDV alınmadan alıcı adına tesciline ilişkin olup, şikayette KDV iadesinin talep edilmediği, şikayete konu KDV’nin, şikayet tarihi olan 24.5.2022 tarihinden sonra 31.5.2022’de ödendiği anlaşılmıştır. Hal böyle olunca mahkemece denetlenmesi gereken husus, icra müdürlüğünün şikayete konu 18.5.2022 tarihli kararı olup, Uyuşmazlık Mahkemesi kararında da işaret edildiği üzere, KDV’nin vergi dairesince tahsil edilmiş olması halinde satış memurluğunun vergi sorumlusu sıfatının sona ereceği ve verginin iadesinin muhatabının vergi dairesi olacağı tabi ise de, şikayet tarihinden önce KDV ödenmediği ve buna bağlı olarak iadesi yönünde de bir talep bulunmadığı anlaşılmakla, istem, KDV’den muaf olarak taşınmazın tesciline ilişkin olduğundan, uyuşmazlığın çözümünde adli yargı yeri olan icra mahkemesinin görevli olduğunun kabulü gerekir. O halde İlk Derece Mahkemesince; şikayetin esası incelenerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle, şikayetin yargı yolu nedeniyle reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir. SONUÇ :Yukarıda yazılı nedenlerle şikayetçi alacaklının temyiz isteminin kabulü ile 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 15.11.2022 tarih ve 2022/2673 E. - 2022/3457 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, Tokat İcra Hukuk Mahkemesinin 05.07.2022 tarih ve 2022/146 E. - 2022/226 K. sayılı kararının BOZULMASINA, bozma nedenine göre şikayetçi alacaklının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. ...