Yargıtay 6. Hukuk Dairesi · E. 2023/1088 · K. 2023/1008

6. Hukuk Dairesi         2023/1088 E.  ,  2023/1008 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi HÜKÜM/KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi İLK DERECE MAHKEMESİ : Çan Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Taraflar arasında kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı asil dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin kurulduğu yıldan bu yana kooperatifin üyesi olduğunu, kendisine bir takım borçlar yüklenerek ihraç edildiğini, bilirkişi incelemesi sonucunda borcunun olmadığının ortaya çıkacağını ileri sürerek ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aidat borcu olduğunu, ihraca ilişkin ihtarnamelerin usulüne uygun olduğunu, başkan olarak görev yaptığı dönemde birtakım usulsüz işlemleri nedeniyle kooperatifi zarara uğrattığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 27.11.2020 tarihli duruşmada davacının dava dosyasını üçüncü kere takipsiz bıraktığı anlaşıldığından HMK'nın 150 nci maddesinin 6 ncı fıkrası uyarınca davacı tarafından açılan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asil istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı asil istinaf dilekçesinde, eksik inceleme ve hukuki değerlendirme ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, pandemi koşulları sebebi ile duruşmaya katılmasının mümkün olamadığını, bu durumun bir mücbir sebep olduğu ve duruşmaya katılamamasının haklı sebebi olduğu, 65 yaş üstü için sokağa çıkma kısıtlamalarının da olduğunu, yine davalı vekilinin davanın açılmamış sayılmasına karar verilen duruşmaya mazeret gönderdiğini, bu mazeret var iken böylesi bir karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından istinaf dilekçesinde her ne kadar covid-19 salgını mazeret gösterilmiş ise de duruşma tarihinde yargısal işlemlerin durmasına sebep olacak bir genel kısıtlamanın bulunmadığı, anılan tarihte sadece hafta içi belli saatlerde, gece ve hafta sonları sokağa çıkma yasağı ve seyahat kısıtlamasının bulunduğu, hafta içi mesai saatlerine ilişkin bir seyahat yada sokağa çıkma kısıtlamasının bulunmadığı, duruşmaya katılmasına yasal engel bulunmadığı, davacının mazeretini veya hastalık durumuna ilişkin bir dilekçe sunmadığı ve belgelerini de eklemediği, yine davacının davalının mazeretine ilişkin istinaf talebi bakımından ise; usul hukuku ilkesi olarak kimsenin başkalarının hakkından kaynaklı kendisine hak iddia edemeyeceği, somut davada ise davalı tarafından mazeret sunulmasının davacı lehine hak doğurmayacağı bu nedenle davacı asilin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asil temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı asil, temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 99 ncu maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320 nci maddesi, 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Davacı tarafça ihraç kararının iptaline ilişkin açılan eldeki dava 1163 sayılı Kanunun 99 ncu maddesinin 2 nci fıkrası gereğince basit yargılama usulüne tabidir. 6100 sayılı Kanunun 320 nci maddesinin 4 ncü fıkrasında basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa dava açılmamış sayılmasına karar verileceği, başka bir ifade ile ikinci kez takipsiz bırakılan davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği düzenlemesine yer verilmiştir. Somut olayda, mahkemece hatalı değerlendirme ile 6100 sayılı Kanunun yazılı yargılama usulüne ilişkin 150 nci maddesinin 6 ncı fıkrası gereğince davanın üçüncü kez takipsiz bırakılması üzerine açılmamış sayılmasına karar verilmiş olduğu anlaşılmakta olup bu durum temyiz eden davacı taraf lehine olduğundan eleştirilmekle yetinilmiştir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Alınması gereken temyiz harcı peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.