Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2023/10956 · K. 2024/2248

5. Hukuk Dairesi         2023/10956 E.  ,  2024/2248 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1971 Esas, 2023/1693 Karar KARAR : Esastan ret Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın bir kısım davalı vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım davalılar ... vd. vekili Av.... ve bir kısım davalılar ... vd. vekili Av. ... tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde; Siirt ili, ... ilçesi, ... köyü ... ada ... (eski ...) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Bir kısım davalılar vekili Av. ... istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda sulu tarım arazisinin verimi ve fiyatının, 2016 yılı verim ve ürün maliyet cetveline göre düzenlenmediği, dekara verimin alt sınırdan alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, %5 kapitalizasyon faiz oranı ve %30 objektif değer artışı uygulamasının hatalı olduğu, davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğu gerekçeleri ile istinaf yoluna başvurmuştur. 2.Bir kısım davalılar vekili Av. ... istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda sulu tarım arazisinin verimi ve fiyatının, 2016 yılı verim ve ürün maliyet cetveline göre düzenlenmediği, dekara verimin alt sınırdan alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, %5 kapitalizasyon faiz oranı ve %30 objektif değer artışı uygulamasının hatalı olduğu, davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğu gerekçeleri ile istinaf yoluna başvurmuştur. 3.Bir kısım davalılar vekili Av. ... istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda sulu tarım arazisinin verimi ve fiyatının, 2016 yılı verim ve ürün maliyet cetveline göre düzenlenmediği, dekara verimin alt sınırdan alınmasının usul ve kanuna aykırı olduğu, %5 kapitalizasyon faiz oranı ve %30 objektif değer artışı uygulamasının hatalı olduğu, davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğu gerekçeleri ile istinaf yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net geliri esas alınarak değer biçilmesinin yöntem olarak doğru olduğu, davacı idare lehine vekâlet ücretine karar verilmemesinde isabetsizlik bulunmadığı; ilk derece mahkemesi kararı usul ve esas yönünden kanuna aykırılık görülmediğinden davalı vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili Av.... ve bir kısım davalılar vekili Av. ... temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Bir kısım davalılar vekili Av.... temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin 9 uncu fıkrasının Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğini, bu nedenle dava tarihinden itibaren kesinleşme tarihine kadar faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. 2. Bir kısım davalılar vekili Av. ... temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin 9 uncu fıkrasının Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğini, bu nedenle dava tarihinden itibaren kesinleşme tarihine kadar faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile ... ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ve 11 inci maddesi. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 Karar sayılı karan ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun'un 24.04.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun'un 5 inci maddesiyle değiştirilen 10 uncu maddesine 11.04.2013 tarihli 6459 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkrası iptal edilmiştir. Dava 01.08.2023 tarihinden önce açılmıştır. Anayasa’nın 153 üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan; “İptal kararlan geriye yürümez "hükmü ve Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun; "'Her davada açıldığı tarihte tespit edilen vaziyet hükme ittihaz olunması iktiza eylemesine...” gerekçesini içeren 28.11.1956 tarihli ve 15/15 sayılı kararı ile; "Her dava açıldığı tarihteki fiili ve hukukî duruma göre karara bağlanır” genel hukukî prensibini hâvi Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.05.2017 tarihli ve 2017/3-990 Esas, 2017/954 Karar sayılı kararları nazara alındığında kamulaştırma bedeline 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanması doğrudur. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalılar ... vd. ile davalılar ... vd. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un ... inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalılar ... vd. ile ... vd.'den peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.02.2024 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi. KARŞI OY Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 Esas, 2004/19 Karar sayılı kararı ile müstakar kararlarında da açıkça ifade edildiği üzere Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının kesin hüküm halini almamış derdest davalar yönünden uygulanmaları gerekir. Zira Anayasa Mahkemesinin iptal kararları usulî kazanılmış hakkın ve aleyhe bozma yasağının istisnasını teşkil ederler. Bu nedenle somut olayda; davalı tarafın Anayasanın 46 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faizin uygulanmasına yönelik Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 26 ncı maddesinin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilecek bir temyiz talebinin de dosya münderecatında bulunması karşısında, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmünün iptali yönünde Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ve 01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 04.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 Karar sayılı iptal kararı doğrultusunda karar verilmeli ve “dava tarihinden itibaren mahkeme karar tarihine kadar” Anayasa’nın 46 ncı maddesinin son fıkrası hükmü nazara alınarak” faize hükmedilmesinin bahse konu kararın gereğinin ifası amacına daha uygun olacağı kanaatindeyim. Hâl böyle iken, eldeki derdest davada Anayasa Mahkemesi iptal kararının uygulanmadığı Sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.27.02.2024