Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/11046 · K. 2023/11443

10. Hukuk Dairesi         2023/11046 E.  ,  2023/11443 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2020/346 E., 2023/226 K. HÜKÜM/KARAR : Kabul Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili, davacının davalı işverene ait işyerinde 01.01.1991 - 05.02.1995 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili, davanın öncelikle hak düşürücü süre nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının 01.01.1991 ile 05.02.1995 tarihleri arasında müvekkili Kurumda çalıştığı iddiasının dayanaktan yoksun olduğunu, yargılamaya konu tarihlerde müvekkili Kurum ile davacı arasında imzalanmış herhangi bir sözleşme ya da davacının müvekkili Kurumda çalıştığını gösterir herhangi bir kayıt bulunmadığını, müvekkili Kurum ile davacı arasındaki hukuki ilişkinin, hizmet akdinin unsurlarının yer almaması sebebiyle hizmet akdi olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, davacının tespitini istediği tarihlerin hak düşürücü süreye uğradığını, kamu düzenini ilgilendiren bu tür davalarda iddianın resmi ve yazılı belgelerle ispatlanmasının gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 25.12.2018 tarihli ve 2016/192 E. 2018/392 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 08.07.2019 tarihli ve 2019/928 Esas, 2019/991 Karar sayılı kararıyla; istinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; ...nın 355 inci maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan incelemede; dava dosyasındaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere,vakıa ve hukuki değerlendirme ile yukarıda belirtilen gerekçe kapsamında ve özellikle, davacının, ... Kurum sicil, ... Emekli sicil numarası ile 06.02.1995 tarihinde 8. Derecenin 1. Kademesine ... Genel Müdürlüğüne açıktan atandığı, dosyada mevcut 06.05.2016 tarihli hizmet belgesine göre 20 yıl 11 ay 14 gün hizmet süresinin bulunduğu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Müfettişlerince ... Genel Müdürlüğünde istisna akdi adı altında çalıştırılan 851 kişinin çalışma şekli usul ve esaslarının incelenmesi sonucunda Kurum ile aralarındaki ilişkinin hizmet akdi ilişkisi olduğu yönündeki tespit, yargılama sırasında dinlenilen bordrolu tanıkların beyanları kapsamında davacının çalışmasının blok çalışma olması ve bu durumda hak düşürücü süreden söz edilemeyeceği hususu ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiş olması gözetildiğinde, delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davanın kabulüne dair verilen kararın yerinde olduğu belirgin olup, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından…’... 12. İş Mahkemesinden verilen 25.12.2018 tarih, 2016/192 Esas ve 2018/392 Karar sayılı kararına yönelik davalı ... Genel Müdürlüğü vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1.Mahkeme kararına karşı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin 08.10.2020 tarihli ve 2020/3333 E. 2020/5757 K. sayılı ilamında; davacının ihtilaflı dönemde ücretini ne şekilde aldığı araştırılmalı, bu konuda davacının beyanı alınmalı, ücretini nasıl aldığını, kim tarafından nasıl ödendiği sorulmalı, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belgeler celp edilmeli, davacının resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığı ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenleri araştırılmalı, haklı ve izah edilebilir bir nedene dayanıyor ise bu takdirde tanık sözlerine itibar edilmeli, kamu kurumu olan davalı işyerinde ücret alma iddiasının yazılı belgelerle ispat edilebileceği göz önünde bulundurulmalı, bunun yanı sıra davacının yüksek öğreniminin devam etmekte olduğu değerlendirilerek, ilgili yüksek öğretim Kurumundan devam zorunluluğu olup olmadığını sorulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir gerekçesiyle karar bozulmuştur. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacının davalı ... Genel Müdürlüğünde sadece istisna akdine dayalı program yapıp esnek çalışma saatleri ile çalışmadığı, ... Gençlik ve Çocuk Korolarının takibi, yoklama alınması, konser programlarının takip edilmesi ve onların mutemetliğini yaptığı, hem hafta içi diğer kadrolular gibi 09.00-18.00 arası çalıştığı, ayrıca cumartesi pazar günleri çocuk korosu için de geldiği, sözkonusu çalışmasının istisna akdine dayalı bir çalışma olmadığı, hizmet akdine dayalı bir çalışma olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, ... TC kimlik numaralı davacı ...’ in; fer’i müdahil Kurum'da ... sicil numaralı dosyada işlem gören davalı ... Genel Müdürlüğü’ne bağlı ... ... Bölge Müdürlüğü işyerinde 01.01.1991-05.02.1995 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücretle sürekli ve kesintisiz olarak 1475 gün çalıştığı, 1475 günlük bu çalışmasının fer’i müdahil Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili, hak düşürücü sürenin geçtiği, fer'i müdahil Kurum vekili, eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.01.1991-05.02.1995 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un geçici 79 uncu maddesidir. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 20.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.