İçtihatYargıtay11. Ceza Dairesi18.12.2023

Yargıtay 11. Ceza Dairesi · E. 2023/1110 · K. 2023/10279

11. Ceza Dairesi 2023/1110 E. , 2023/10279 K. "İçtihat Metni"

K A N U N Y A R A R I N A

B O Z M A

MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2021/3818 Değişik iş SUÇ : Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle dolandırıcılık

İNCELEME KONUSU

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA

BOZMA YOLUNA

BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması Didim (Yenihisar) Cumhuriyet Başsavcılığının 16.06.2021 tarihli ve 2020/291 Soruşturma, 2021/2335 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Söke Sulh Ceza Hakimliğinin 28.09.2021 tarihli ve 2021/3818 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 28.09.2021 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 10.02.2023 tarihli ve 2022/22290 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 14.03.2023 tarihli ve KYB-2023/20468 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 14.03.2023 tarihli ve KYB-2023/20468 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, olay tarihinde müştekinin, eşi ile aralarının kötü olması sebebiyle üzerindeki büyüyü bozdurmak amacıyla kardeşinin şüphelilerden Murat Karataş'a bir miktar para gönderdiği, farklı bir zamanda ...ile görüştüğü, ...'a da aynı amaçla para gönderdiği, durumu kolluğa ihbar ettiğini belirterek, kendisini dolandıran şahıslardan şikayetçi olması üzerine başlatılan soruşturma sonunda Didim (Yenihisar) Cumhuriyet Başsavcılığınca müştekinin bildirmiş olduğu hatlardan yalnızca birinin şüpheli ...'a ait olduğu, diğer hatlara ilişkin tespit yapılamadığı, müşteki ile şüpheliler arasında mesajlaşma kayıtlarının bulunmadığı, atılı suçun hile ile iradenin fesada uğratılması şeklinde gerçekleşebileceği, olayda müştekiye karşı hileli bir eylem veya ifade olduğuna dair herhangi bir delil bulunmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de, Somut olayda, şüpheliler ...ve Murat Karataş'ın ifadelerinin alınması, müştekinin şüphelileri teşhis ettiğine dair tutanak tutulması, taraflar arasında geçen iletişimin tespit edilmesi amacıyla Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı'ndan belgelerin celp edilmesi, tanık......ın beyanın alınması ve sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumlarının tayin ve takdir edilmesi gerektiği cihetle, eksik soruşturma ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi nedeniyle, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir. 3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. 5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; olay tarihinde şikâyetçinin eşiyle arasının kötü olması nedeniyle üzerindeki büyüyü bozduracağını söyleyen şüpheli ... ve bu şüpheli aracılığıyla tanıştığı şüpheliler ...ile ...'e farklı zamanlarda para gönderdiğinin iddia olunması karşısında; şikâyetçinin şüphelilerle iletişim kurduğu ve dilekçelerinde bildirdiği GSM hatlarının kime/kimlere ait olduğunun tespit edilmesi, bu hatların bahse konu tarihlerde birbirleriyle ve şikâyetçiyle arasındaki görüşmeleri gösterir HTS kayıtlarının temin edilmesi, kendilerini ...ve ...ismiyle tanıttıkları bildirilen kişilerin açık kimlik ve adres bilgilerinin belirlenmesi, şüpheli sıfatıyla ifadelerine başvurulması, şikâyetçinin kardeşleri olan..., ... ve......ın tanık sıfatıyla beyanlarının alınması, UYAP üzerinden yapılan incelemede tespit edilen şüpheli ...'ın... ve......a yönelik eylemlerine dair İstanbul 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/214 Esas sayılı ve ... 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/129 Esas sayılı dosyalarının celp edilerek incelenmesi, bu soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesinden sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken; olayda şikâyetçiye karşı hileli bir eylem veya ifade olduğuna dair herhangi bir delil bulunmadığı şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.