Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/1204 · K. 2024/5401

10. Hukuk Dairesi         2023/1204 E.  ,  2024/5401 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1019 E., 2022/2395 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Aliağa 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2017/365 E., 2021/54 K. Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... Mühendislik Elektrik İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Mühendislik Elektrik Mekanik İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının kazadan önce yaklaşık 3 ay boyunca Star Rafineri'nin Aliağa'daki iş yerinde çalıştığını, kazanın olduğu gün davalılardan ... İnşaat'ın Star Rafineri'deki şantiyesinde görev yapmakta olduğunu, kazanın olduğu 01.07.2016 günü davacının tavan imalatı yapılırken şaft boşluğu üzerindeki saç levhanın üzerinden karşıya geçmek isterken saç levhanın sabitlenmemiş olması nedeniyle yerinden çıkması sonucunda davacının 3,25 metre yükseklikten alt kata düştüğünü ve ağır şekilde yaralandığını, 343.485,58 TL maddi tazminat ile 150.000,00 Tl manevi tazminat olmak üzere iş kazası olan 01.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. vekilince verilen cevap dilekçesinde özetle; davalının Star Rafineri inşaatının ana taşeronu olduğunu, davalının elektrik işlerinin yapımı için diğer davalı ... mühendislik firması ile anlaştığını, davalının diğer davalı ile aralarındaki bu ticari ilişkinin Nisan 2016 tarihinde kurulduğunu ve bundan önceki tarihlerde davacının davalıya ait herhangi bir iş yerinde çalışmadığını, ... mühendislik firması çalışanlarından olan davacının zaman zaman davalı firmanın işlerini yürüttüğü şantiyede çalıştığını, davalı firma ile diğer davalı arasında yapılan sözleşmelerde işçilerin iş güvenliğinin alınmasının ödemelerin yapılmasının, iş kazalarından kaynaklı tazminatların ödenmesinin diğer davalının sorumluluğunda olduğunu, davacının diğer davalının sigortalı işçisi olduğunu, davacı dahil şantiyede çalışan tüm çalışan işçilerin söz konusu eğitimleri ve bunun dışında da günlük olarak verilen ve adına Toolbox denilen eğitimleri düzenli olarak aldıklarını, yaşanan kazanın tamamen işçinin kendi kusurundan meydana geldiğini, kaza sonrasında davalı iş yerinin yetkililerinin davacıyı ziyaret ettiklerini, ihtiyaçlarının karşılanmasını teklif ettiklerini, ancak davacının eşinin ve kayınvalidesinin davalı işveren yetkililerine olumsuz tepki verdiklerini, ... mühendislik firmasının davacının iyileşmesinden sonra tekrar davacıyı tekrar çalıştırdığını, davacının ... Mühendislik firmasında elektrikçi olarak çalıştığını, % 55 maluliyet oranını kabul etmediklerini, davalı iş yeri tarafından yaşanabilecek kazalara karşı Dubai Starr Sigorta şirketinden sigorta yapıldığını, bu nedenle davaya dahil edilmesi gerektiğini, tüm bu açıklanan nedenlerle davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Mühendislik Elektrik İnş. Taah. San ve Tic. A.Ş. vekilince verilen cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin diğer davalı ... şirketi ile arasında dört adet sözleşme ile Aliağa Star rafinerisi inşaatında ... şirketinin alt taşeronu olarak olarak bir kısım elektrik işlerinin yapımını üstlendiğini, davacının davalı şirket personeli olduğunu, Star Rafineri işinde görevlendirildiğini, davaya konu kazanın meydana geldiğini yerin inşaatın MSS Ana Trafo binası olduğunu, buna göre davaya konu olay nedeniyle davalı şirket ile ... şirketi arasında uygulanacak olan sözleşme hükümlerinin Star Rafinerisi MCB Ana Kontrol Binası ve MSS Ana Trafo binasına ilişkin 08.04.2016 tarihli sözleşme olduğunu, davalı firmanın kazanın gerçekleştiği işte sadece işçiliği üstlendiğini, malzeme temini, iş güvenliği ve denetimin ise ... şirketinin uhdesinde olduğunu, davaya konu kazanın meydana geldiği yerin diğer davalı ... şirketinin sorumluluğunda olduğunu, bu sahanın güvenliğinden münhasıran ... şirketinin sorumlu olduğunu, davalı şirketin bu sahaya müdahale etmesi, bu sahada iş güvenliği uzmanı bulundurmasının mümkün olmadığını, davalı işverenin davacıyı hastanede ziyaret ettiğini, davacının babasına yardımda bulunduklarını, davacının raporlu olmasına rağmen maaşını tam olarak yatırdığını, davacıya iş hekiminin de görüşü alınarak davacının heyet raporu alıncaya kadar idari izinli sayılmasına karar verdiklerini, bu süreçte de davacının maaşının tam olarak yatırıldığını, davacının aldığı % 55 engelli raporuna itiraz ettiklerini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, iş kazasının oluşumunda davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş.'nin kazanın meydana gelmesinde %50 oranında, ... Mühendislik Elektrik İnş. Taah. San ve Tic. A.Ş.'nin %30 oranında, şantiye şefi saha sorumlusu inşaat mühendisi dava dışı ...'in %10 oranında, davacı işçinin %10 oranında kusurlu olduğu, davacının davaya konu iş kazası nedeniyle % 37,2 oranında sürekli iş göremezliğe maruz kaldığı kabulünden hareketle davanın kısmen kabulü ile 343.485,58 TL maddi, 85.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Mühendislik Elektrik İnş. Taah. San ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı ... Mühendislik Elektrik İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; diğer davalı ... şirketi ile müvekkili şirket arasındaki sözleşmelerin incelenmediğini, kazanın meydana geldiği yer itibariyle uygulanacak sözleşmenin 08.04.2016 tarihli sözleşme olduğunu, bu sözleşmeye göre de, kazada müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, diğer davalı ... şirketinin tek sorumlu olduğunu, müvekkilinin davaya konu kazada bir sorumluluğu bulunmamakla birlikte, hükme esas alınan kusur bilirkişi raporunun açık ve afaki bir şekilde hatalı olduğunu, kusur bilirkişi raporuna itirazlarının İlk Derece Mahkemesi tarafından hiçbir şekilde değerlendirilmediğini, ek rapor alınması talepleri hakkında bir karar verilmeden eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu, Mahkemece maluliyet oranı ve kusur oranları kesinleştirilmeksizin hesap bilirkişisinden rapor alınmasının hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, Yüksek Sağlık Kurulunca bildirilen davacının meslekte kazanma gücü kaybı oranına, hem taraflarınca hem de diğer davalı ... şirketince itiraz edilmiş olmasına rağmen Adli Tıp Kurumundan rapor alınmamasının usule aykırı olduğunu, bu yönden de eksik incelemenin söz konusu olduğunu, davacının, kaza öncesindeki işini aynen yapabildiğine ilişkin dosyaya sundukları CD görüntülerinin İlk Derece Mahkemesince incelenmediğini, gerekçeli kararda değinilmediğini, eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu, oysa ki, bu kaydın incelenmiş olsaydı, davacının maluliyet oranının %37,2 olamayacağı, eski işinde aynı şekilde çalışabildiğinin net bir şekilde tespit edileceğini ve dava sonucunun buna göre şekilleneceğini, bu yönden de maluliyet oranının kabulünün mümkün olmadığını, hükmedilen manevi tazminatın, kabul anlamına gelmemek kaydıyla afaki şekilde yüksek olduğunu, davanın reddi gerektiğini belirterek karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Mühendislik Elektrik İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı ... Mühendislik Elektrik İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 inci maddesi 3. Değerlendirme Dosya kapsamından; Mahkemece hesaba dair 17.11.2020 tarihli kök rapor ve 05.01.2021 tarihli ek rapor aldırıldığı, anılan raporlarda davacının sürekli iş göremezlik oranın Kurum Sağlık Kurulunun 13.07.2018 tarihli kararı ile Yüksek Sağlık Kurulunun 13.11.2019 tarihli kararı ile belirlenen %37,2 olarak esas alındığı, davalı vekilince hesap raporuna süresi içerisinde sunulan itiraz dilekçesi ile davacının Kurumca belirlenen sürekli iş göremezlik oranınını kabul etmediklerini bildirdiği, Mahkemece bu yöndeki itirazın değerlendirilmeksizin anılan ek raporun hükme esas alındığı anlaşılmaktadır. 5510 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla; iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği, 19 uncu maddesinde iş kazası sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık Kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanacağı; iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği bildirilmiştir. 5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesine göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usulüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir. Usulüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır. Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de, diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir. Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir. Somut olayda, davacının sürekli iş göremezlik oranının %37,2 olduğuna ilişkin Kurum Sağlık Kurulu ve Yüksek Sağlık Kurulu kararının taraflar yönünden bağlayıcı olmadığı, davalı ... Mühendislik Elektrik İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. vekilince bilirkişi hesap raporuna karşı süresinde ibraz edilen itiraz dilekçesinde Kurum tarafından tespit edilen sürekli iş göremezlik oranına da itiraz edildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde Mahkemece sırasıyla Adli Tıp Kurumu Üçüncü İhtisas Dairesinden rapor alınması; mevcut raporlar arasında çelişki oluşması ve itiraz halinde ise; raporlar arasındaki çelişkinin Adli Tıp Kurumu İkinci Üst Kurulundan rapor alınmak suretiyle giderilmesinin ardından karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur. Mahkemece yapılacak iş, yukarıda açıklanan prosedür işletilerek davacının sürekli iş göremezlik oranını tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirleyip kesinleştirmek, yeniden hesap raporu alınmasının gerekmesi halinde davacının temyiz istemi bulunmadığı gözetilerek 05.01.2021 tarihli ek bilirkişi hesap raporundaki bilinen (iskontosuz), bilinmeyen (iskontolu) dönem başlangıç ve bitiş tarihleri değiştirilmeden hesaplama yapılması gerektiğini göz önünde bulundurmak, davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. tarafça temyiz isteminde bulunulmaması nedeniyle davacı taraf lehine oluşan usuli kazanılmış hak da gözeterek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Davalı temyiz edenin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.