Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2023/12530 · K. 2024/56

4. Hukuk Dairesi         2023/12530 E.  ,  2024/56 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/823 Değişik İş – 2021/844 Karar SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : İHK-2021/33883 DAVACILAR : 1-... 2-Maya Ateş 3-Derin Ateş 4-Vehbi Ateş 5-... vekili Avukat ... vekili Avukat ... BAŞVURU TARİHİ : 25.02.2021 HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kabulüne/Davalının İtirazının Reddine SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : K-2021/93892 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazların reddine karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; 19.11.2019 tarihinde müvekkillerinin eşi, oğulları, babalarının kullandığı araç ile davalı ... tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası yapılan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında vefat ettiğini, müvekkillerinin desteklerini yitirdiklerini, bu zararın karşılanması için sigorta şirketine başvurulduğunu ancak yapılan ödemenin zararı karşılamadığını, bu nedenle bakiye zararın tazmini için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 02.06.2021 tarihinde verdiği bedel artırım dilekçesi ile taleplerini eş ... için 57.429,33 TL’ ye, çocuklar Derin Ateş için 14.086,44 TL’ye ve Maya Ateş için 11.919,29 TL’ye, anne ... için 17.337,15 TL’ye, baba Vehbi Ateş için 7.585,00 TL’ ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, talebin hukuki yarar yokluğundan usulden reddi gerektiğini, uzlaşma durumunun araştırılması gerektiğini, müvekkili şirketin başvuru öncesi zararı fazlası ile ödediğini, başkaca bir sorumluluğu kalmadığını, ödeme tarihindeki veriler esas alınarak hesaplama yapıldığında bu durumun görüleceğini, kaza iş kazası olduğundan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan ödemelerin hesaplamadan düşülmesi gerektiğini, bu meblağ da düşüldüğünde sigorta şirketinin yaptığı ödemenin yeterli olduğunun görüleceğini, emniyet kemeri takılı olmadığından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, yasal faiz talep edilebileceğini, başvuran lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT)’ ne göre belirlenen rakamın 1/5'i kadar olması gerektiğini, başvuru tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini savunarak talebin reddini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların iddia ve savunmalar, sunulan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne, davacı ... için 57.429,33 TL, Derin Ateş için 14.086,44 TL, Maya Ateş için 11.919,29 TL, ... için 17.337,15 TL, Vehbi Ateş için 7.585,00 TL olmak üzere toplam 108.357,21 TL destekten yoksun kalma tazminatının 10.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; bilirkişi raporu ve ıslah dilekçesinin taraflarına tebliğ edilmediğini, adil yargılama süreci yürütülmediğini, kararın kabulünün mümkün olmadığını, bilirkişi raporu ile toplam 250.543,12 TL tazminat hesaplanmış olmasına rağmen hangi gerekçe ile toplam 108.357,21 TL tazminatın kabulüne karar verildiğinin anlaşılmadığını, poliçe limitinin 360.000,00 TL olduğunu, 31.12.2019 tarihinde yapılan 139.456,88 TL ödemenin yasal faizi ile güncelleştirilerek tenzili ve akabinde destekten yoksun kalanlara garameten paylaştırma yapılması gerekirken aksine düzenlenen aktüer raporunun hatalı olduğunu, 24.05.2021 tarihli aktüer raporunun hükme esas alınmaması gerekmekte iken aksi yöndeki kararı anlamanın mümkün olmadığını, huzurdaki uyuşmazlığın belirsiz alacak olarak talep edilemeyeceğini, başvurunun usulden reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin sorumlu olduğu tutar başvuru öncesinde fazlasıyla ödemiş olduğunu, başkaca bir sorumluluğunun bulunmadığını, tazminat hesabının TRH-2010 Yaşam Tablosunun ve % 1,8 teknik faizin esas alınarak yapılması gerektiğini, kaza tarihinin 19.11.2019 olduğu, Anayasa Mahkemesinin kararının 09/10/2020 tarihinde Resmi Gazetede yayımlandığı, kararın geriye yürümeyeceği, % 0 teknik faiz uygulanarak hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, müteveffanın kaza esnasında emniyet kemeri takmamasının zararın meydana gelmesinde etkili olduğunu, tazminattan % 50' den aşağı olmamak üzere müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, Vehbi Ateş için verilen karar kesin olarak verilmiş ise de miktarın 7.585,00 TL olması nedeni ile itiraz yolunun açık olması gerektiğini, başvurucular lehine 1/5 oranında vekalet ücretlerine hükmedilmesi gerektiğini belirterek karara itiraz etmektedir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bilirkişi raporunun davalıya tebliğ edildiği, ıslah dilekçesi tebliğ edilmemiş ise de davalının Uyuşmazlık Hakem kararı ile bu ıslaha vakıf olduğu ve itirazlarında dile getirildiği, bu nedenle davalının adil yargılanma hakkının ihlal edilmediği, yapılan ödemenin poliçe limitinden düşülmesi ve kalan poliçe limitinin garameten paylaştırılmasında hata bulunmadığı, talebin belirsiz alacak davasına konu edilebileceği, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılmasında hata bulunmadığı, müterafik kusur indirimi yapılmamasında hata bulunmadığı, vekalet ücretinin doğru belirlendiği gerekçesiyle davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hatalı olduğunu, hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddi gerektiğini, hesaplamanın hatalı olduğunu, öncelikle garameten paylaşım yapılması, sonra ödemenin düşülmesi gerektiğini, SGK tarafından murislere yapılan ödenen nedeniyle rücu davası açıldığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını ve artırılmasının mümkün olduğunu, bu davanın sonucu beklenmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacının hiçbir belgeye dayalı olmadan peşin sermaye bedelini düşerek talebini artırdığını, yapılan ödemeye ilişkin hiçbir araştırma yapılamadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, TRH-2010 ve %1,8 teknik faiz ile hesap yapılması gerektiğini, emniyet kemeri takılmadığından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 olması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmektedir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacılar desteğinin vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 ve 53 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme I.Davalının davacılar Derin Ateş, Maya Ateş ve Vehbi Ateş yönünden kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin 12 nci fıkrası gereği sigorta tahkim komisyonlarının 40.000,00 TL'yi geçmeyen kararları kesindir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 tarihli ve 3/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı uyarınca Yargıtayca da temyiz isteminin reddine karar verilebilir. İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı davalının her bir davacıya yönelik temyizi bakımından ayrı ayrı belirlenecektir. Hakem Heyetince davacı Derin için 14.086,44 TL, Maya için 11.919,29 TL ve Vehbi için 7.585,00 TL tazminata hükmedilmiştir. Dosya içeriğine göre davalının adı geçen davacılara yönelik temyize konu edilen miktarlar ayrı ayrı kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL’nin altında kalmaktadır. II. Davalının davacı ...' e yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, kararı sadece davalının temyiz etmiş olmasına, progresif rant yöntemi ile hesap yapılmasında hata bulunmamasına, kaza tespit tutanağında emniyet kemerinin belirsiz olarak işaretli olmasına göre karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince davacı ...' e yönelik temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. III. Davacı ...' a yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve kararı sadece davalının temyiz etmiş olmasına, progresif rant yöntemi ile hesap yapılmasında hata bulunmamasına, kaza tespit tutanağında emniyet kemerinin belirsiz olarak işaretli olmasına göre davalı vekilinin davacı ...'e yönelik aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır. Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik' in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir. Bu durumda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı ... lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir. Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (I) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacı Derin Ateş, Maya Ateş, Vehbi Ateş' e yönelik temyiz dilekçesinin ayrı ayrı miktardan REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (II) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacı ...'e yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA, 3. Değerlendirme bölümünün (III-1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacı ...'e yönelik diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 4. Değerlendirme bölümünün (III-2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacı ...'e yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının hüküm fıkrasının 2 numaralı bendinde yer alan “8.266,00 TL” ibaresi çıkartılarak yerine “4.080,00 TL” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 08.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.