Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2023/12703 · K. 2024/3944
5. Hukuk Dairesi 2023/12703 E. , 2024/3944 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2022/603 Esas, 2022/833 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. İstanbul Anadolu 24. İş Mahkemesinin 28.07.2022 Tarihli ve 2022/565 Esas, 2022/674 Karar Sayılı Kararı Davalı şirketin merkezinin bulunduğu adresin... olduğu, işin yapıldığı yerin ise Suudi Arabistan olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. İskenderun 1. İş Mahkemesinin 06.12.2022 Tarihli ve 2022/603 Esas, 2022/833 Karar Sayılı Kararı Somut uyuşmazlıkta her ne kadar ticaret sicil gazetesi kayıtlarında davalı şirketin merkez adresinin ...olduğu görülmüş olsa da yapılan iş ve işlemlerin davalı şirketin İstanbul şubesi bünyesinde gerçekleştirildiğinin iddia edildiği, davalı şirketin şube adresinin ise ... olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde de davalı şirketinin adresinin İstanbul olarak bildirildiği, davacı hakkında işlemlerin İstanbul şubesi tarafından yürütüldüğü, davacı asilin Suudi Arabistan'da çalıştığı, davalı işverenlik aleyhinde açılmış olan davanın yetkili mahkemesinin İstanbul Anadolu İş Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’n (7036 sayılı Kanun) uyarınca işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: " İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir. ” 3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "D. Yerleşim yeri" başlıklı 51 inci maddesi şöyledir: "Tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir." 4. 6100 sayılı Kanun'un “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.” C. Değerlendirme 1. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurulmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir. 2. Kesin yetki hali kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. 3. 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili iş mahkemesine gönderilmesi gerekir. 4. Dosya kapsamından, davalı şirketin şubesinin adresinin Ümraniye/İstanbul olduğu, bu adresin de İstanbul Anadolu İş Mahkemelerinin yargı alanında kaldığı, davacının seçimlik hakkını kullanarak yetkili olan davalının yerleşim yeri mahkemesinde dava açtığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın İstanbul Anadolu 24. İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.