İçtihatYargıtay10. Hukuk Dairesi26.12.2023

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/12970 · K. 2023/13452

10. Hukuk Dairesi 2023/12970 E. , 2023/13452 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2018/167 E., 2023/220 K. KARAR : Davanın kabulüne Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce yapılan inceleme sonunda hüküm bozulmuş, Mahkemece bozma kararına karşı direnilmiştir. Direnme kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, direnme kararının Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.03.2018 tarih 2018/10-145 - 2018/508 E.K. sayılı kararı ile "Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı bozulmasına" karar verilmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurul kararı sonrası Mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararın davalı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalılardan işverene ait işyerinde 15.02.2004 - 15.02.2008 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiasının doğru olmadığını, davalıya ait işyerinde 29.02.2008 tarihinde işe başlayarak 01.04.2008 tarihinde işten ayrıldığını adı geçenin her ne kadar ücret bordrolarını imzalamasa da personel özlük dosyasında tarafların arasında davacının işe 29.02.2008 tarihinde başlayıp işyerinden 01.04.2008 tarihinde ayrıldığına dair belirsiz süreli iş sözleşmesi tanzim ettiklerini ve imzalı işe giriş bildirgelerinin bulunduğunu, tüm çalışmalarının eksiksiz olarak Kuruma bildirildiğini belirterek, davanın reddini istemiştir. Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı 1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin 21.06.2013 tarihli ve 2013/12392 - 2013/14157 E.K. sayılı kararı ile "... fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği belirtilerek, Mahkemece, yapılması gereken iş; ihtilaflı dönemin tamamında bildirimi ve çalışması bulunan yeni bordro tanıkları dinlenerek davacının çalışmasının hiç bir kuşku ve tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit olunması, bordro tanıklarının ifadeleri ile yetinilmemesi, ya da bordro tanıklarının adresine ulaşılamaması durumunda zabıta marifetiyle tespit edilecek, işyerine o tarihte komşu olan, kayıtlı iş yeri sahiplerini ve adreslerini açık ve net olarak belirleyip, Belediyeden ve Vergi Dairesinden bu iş yerlerinin kayıtlarını getirip, komşu ve yakınlıklarını tespit etmek, sonrasında bu işyerlerinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının kayıtları SGK’dan getirtilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, ayrıca, ibraname, belirsiz süreli iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesindeki imzanın kendisine ait olup olmadığı hakkında davacının beyanını alarak gerekirse uzman bilirkişilere imza incelemesi yaptırmak ve elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir" şeklindeki gerekçeyle hüküm bozulmuştur. B. Mahkemece Verilen Direnme Kararı Mahkemenin 06.11.2013 tarihli ve 2013/562 - 2013/512 E. K. sayılı kararı ile bir önceki kararında direnilmesine karar verilmiştir. C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı 1.Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 2.Dairemizin 26.12.2013 tarihli ve 2013/24004 - 2013/25651 E.K. sayılı kararı ile "direnme Dairemizce yerinde görülmediğinden ve bu durumda kararın inceleme yeri Yargıtay Hukuk Genel Kurulu olduğundan dava dosyasının Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna sunulmak üzere Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmesine" karar verilmiştir. 3.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.03.2018 tarihli ve 2018/10-145 E. 2018/508 K. sayılı kararı ile "Mahkemece ibraname, belirsiz süreli iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesindeki imzanın kendisine ait olup olmadığı hakkında davacının beyanının alınarak, gerekirse uzman bilirkişilere imza incelemesi yaptırılması gerektiği ifade edilerek ve resen tespit edilecek bordro ve komşu işyeri tanıkları dinlenip, tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilerek ve tüm deliller toplandıktan sonra hasıl olacak neticeye göre karar verilmesi gerektiği, hâl böyle olunca Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken önceki kararda direnilmesinin doğru olmadığı" belirtilerek, direnme kararı bozulmuştur. D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 15.05.2023 tarih ve 2018/167 - 2023/220 E.K. sayılı kararı ile üzerinde imza bulunan ibraname, belirsiz süreli iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesindeki imza üzerinde yaptırılan incelemede “davaya konu inceleme konusu olarak belirtilen Sigortalı İşe Giriş Bildirgesindeki, Belirsiz Süreli İş Sözleşmesindeki ve İbranamedeki “...” adına atılmış imzaların, davacı ...’in eli ürünü olduğunun kabul edilmesi gerektiği” tesbit edilmiş ise de davacı asilin 11.06.2019 tarihli duruşmada; “Bana gösterdiğiniz imzaların bana ait olup olmadığını bilmiyorum, o dönemde bize imza attırdılar ancak neye imza attığımı bilmiyorum” şeklindeki beyanından, davacının sözkonusu belgeleri bilinçsiz olarak imzalamış olduğu ve içeriğinden haberdar olmadığının anlaşıldığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve dinlenen bordro tanıklarının beyanları birlikte değerlendirildiğinde, davanın kabulü ile Davacının, davalı ... Triko Tekstil Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait iş yerinde 15.02.2004-15.02.2008 tarihleri arasında asgari ücretle sürekli ve kesintisiz olarak 1440 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, 20.02.2023 tarihli bilirkişi raporunun karara ek sayılmasına karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili ve davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır. B. Temyiz Sebepleri 1.Davalı Şirket Vekilinin Temyiz Sebepleri Davalı şirket vekili; yazılı delile rağmen bordro tanıklarının beyanları hükme esas alınmış ise de davanın niteliği itibariyle öncelikle yazılı delille ispatlanması gerektiğini, yazılı delil varken tanık anlatımlarına dayanılamayacağını belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın temyizen bozulmasını istemiştir. 2.Davalı SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri Davalı SGK vekili; Kurum kayıtları esasken, salt tanık anlatımlarına göre verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının, davalı şirket nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 15.02.2004 - 15.02.2008 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu maddesi. 3.Değerlendirme İnceleme konusu eldeki davada, Mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kabulü ile davacının, davalı ... Triko Tekstil Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait iş yerinde 15.02.2004 -15.02.2008 tarihleri arasında asgari ücretle sürekli ve kesintisiz olarak 1440 gün çalıştığına ve bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verildiği halde, devamında infaza elverişli olmayacak şekilde 20.02.2023 tarihli bilirkişi raporunun karara ek sayılmasına dair hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki bu hatanın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi atfı ile HUMK'un 438/7 maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.