Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2023/1318 · K. 2023/13119

4. Hukuk Dairesi         2023/1318 E.  ,  2023/13119 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/221 E., 2021/224 K. HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kısmen Kabulü Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazlarının kısmen kabulüne, esas hakkında yeniden hüküm tesisine, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının sürücüsü olduğu elektrikli bisiklet ile davalının zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortacısı olduğu aracın 27.04.2018 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu davacının yaralandığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 49.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 50.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslahla talebini 78.475,89 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 13.903,45 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplamda 92.379,34 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından gereken evrakların davalıya sunulmamış olduğunu, bu nedenle usule uygun olmayan başvuru yapıldığını, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının sunduğu maluliyet raporunun hatalı olduğunu, raporun yetkili sağlık kuruluşundan ve yetkili bir heyetten alınmadığını, geçici iş göremezlik tazminatından davalının sorumlu olmadığını, yeni Genel Şartlar'a göre hesaplama yapılması gerektiğini, hesaplamanın aktüer bilirkişi tarafından TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından sunulan 13.02.2019 tarihli maluliyet raporunun hatalı olduğu, bu nedenle hakemce bilirkişi heyet raporu şeklinde sağlık raporunun alındığı, hakemce alınan sağlık raporuna göre davacıda %5.1 oranında sürekli maluliyetin bulunduğu, 9 aylık iyileşme süresi olduğu, davalıya sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada tam kusurlu olduğu, davacıda kusur bulunmadığı, PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 78.475,89 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 13.903,45 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 92.379,34 TL tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, hatalı yönetmelik hükümlerinin uygulandığını, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatından davalının sorumlu olmadığını ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hakemce alınan sağlık kurulu raporunun yerinde olduğu, hesaplamada PMF 1931 Yaşam Tablosunun uygulanmasının yerinde olmadığı, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faizin uygulanması gerektiği, bu nedenle ek hesap raporu alındığı gerekçesiyle davalının itirazlarının kısmen kabulüne, esas hakkında yeniden hüküm tesisi ile davanın kısmen kabulüne, 58.169,32 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 13.903,45 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 72.072,77 TL tazminatın yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin uygulanması gerektiğini, ek hesap raporunda aktif dönem hesabında hata yapıldığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, hatalı yönetmelik hükümlerinin uygulandığını, geçici iş göremezlik tazminatından davalının sorumlu olmadığını ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının sürücüsü olduğu elektrikli bisiklet ile davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın 27.04.2018 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu davacı sürücünün yaralanmasından kaynaklanan sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, maluliyet oranının %5.1 olarak esas alınmasının ve maluliyet raporuna ilişkin temyiz itirazının temyiz edenin sıfatına göre inceleme yapıldığında bozma nedeni yapılmasına gerek olmamasına, geçici iş göremezlik tazminatına yönelik hesabın yerinde olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekili ile davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde; Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir. Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir. Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin esas alındığı, bu yönteme göre alınan 05.01.2021 tarihli bilirkişi hesap raporunun taraflara tebliğ edildiği, davacı tarafından rapora ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz edilmediği, İtiraz Hakem Heyeti tarafından davalının itirazı değerlendirilerek TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı; İtiraz Hakem Heyetince de bu hesaba göre karar verildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte %1,8 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından “devre başı ödemeli belirli süreli rant” yöntemi kullanılması doğru olmamıştır. Davacı tarafın 03.03.2021 tarihli dilekçesinde PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre hesaplama yapılmasını talep ettiği, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davacı için, PMF 1931 Yaşam Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından "progresif rant" formülü kullanılarak tazminat hesabı yapıldığı, davacının da bu rapora itiraz etmediği dosya kapsamında sabit olmasına göre, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından alınan 05.01.2021 tarihli hesap raporuna göre İtiraz Hakem Heyetince karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanmak suretiyle ek rapor alınması ve yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. 3. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde; Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır. Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekili ile davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan itiraz Hakem Heyeti kararının davacı yararına, (3) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının davalı yararına BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 05.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.