İçtihatYargıtay10. Hukuk Dairesi21.12.2023

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/13288 · K. 2023/13214

10. Hukuk Dairesi 2023/13288 E. , 2023/13214 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/1721 E., 2023/911 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ardahan 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2019/14 E., 2020/38 K. Taraflar arasındaki yaşlılık aylığı tahsisi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının Belçika'da geçen sürelerini borçlanarak ödediğini, davalı Kurumun 19.11.2018 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebinin yanlış değerlendirme ile reddettiğini belirterek davacıya yaşlılık aylığı tahsisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının ilk sigortalılık hizmet başlangıcının 08.02.1992 tarihi olduğunun tespitine, ...'in 20 yıllık sigortalılık süresini ve 5525 günlük(5528 gün) prim ödeme gün sayısını tamamladığı gerekçesi ile davanın kabulüne, davacı ... T.C. Kimlik numaralı ...'in ilk sigortalılık hizmet başlangıcının 08.02.1992 tarihi olduğunun tespitine, davacı ... T.C. Kimlik numaralı ...'in 20 yıllık sigortalılık süresini ve 5525 günlük(5528 gün) prim ödeme gün sayısını tamamladığının tespitine, davacı ... T.C. Kimlik numaralı ...'in 01.12.2018 tarihi itibari ile yaşlılık aylığı almaya hak kazanacağının tespitine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuşutur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yaşlılık aylığı tahsisi istemine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 3201 sayılı Kanunu ilgili maddeleri, Türkiye Cumhuriyeti ile Belçika Krallığı Hükümeti Arasında Sosyal Güvenlik Anlaşmasının 36 ncı maddesi. 2-3201 sayılı Kanun'un "Süre tespiti, sigortalılığın başlangıcı ve sürelerin değerlendirilmesi" başlıklı 5 inci maddesi, Sosyal Güvenlik Kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihinin, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülmesi ile tespit edilebileceğini, Sosyal Güvenlik Sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini bu Kanuna göre borçlananların ise Uluslararası Sosyal Güvenlik Sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunması halinde sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarihin Türkiye'de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edileceğini düzenler. 3-Türkiye Cumhuriyeti ile Belçika Krallığı Hükümeti Arasında Sosyal Güvenlik Anlaşmasının "Sigortalılık Sürelerinin Birleştirilmesi" başlıklı 36 ncı maddesi "Bir Akit Devletin mevzuatı yadımlardan yararlanma hakkının kazanılması, idamesi veya ihyası, sigortalılık sürelerinin tamamlanması koşuluna bağlıysa, bu mevzuatı uygulayan Kurum, gerekiyorsa, diğer Akit Devletin mevzuatına göre geçen sigortalılık sürelerinin birleştirilmesi amacıyla ve aynı zamana rastlamamak koşuluyla sanki bu süreleri ilk Akit Devletin mevzuatına göre geçmiş süreler gibi değerlendirir." düzenlemesini içerir. 3.Değerlendirme İnceleme konusu davada, 14.11.1970 doğumlu davacı adına Belçika'da, ilk kez 14.10.2004 tarihinde sigorta primi ödendiği, yurt içinde 18.07.2017-20.07.2017 tarihleri arasında 3 gün 4/1-a kapsamda çalışmasının bulunduğu, 08.10.1991-18.07.2007 tarihleri arasında 5525 gün 4/1-a kapsamda yurt dışı borçlanma süresinin bulunduğu, 19.11.2018 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebinin davalı Kurum tarafından sigorta başlangıç tarihinin 13.03.2002 olarak tespiti ile reddetmesi üzerine eldeki davanın açıldığı, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Dosya içinde bulunan bilgi ve belgelere göre davacının Belçika Sigorta başlangıç tarihinin 14.10.2004 olduğu görüldüğünden ve davacının borçlandığı 5525 günlük borçlanmanın bu tarihi geriye götürmesi 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesine göre mümkün olmadığından Mahkemece davacının sigorta başlangıcı ve yaşlılık aylığı koşullarının hatalı değerlendirilmiş olup, dosyanın Türkiye Cumhuriyeti ile Belçika Krallığı Hükümeti Arasında Sosyal Güvenlik Anlaşmasının 36 ncı maddesi kapsamında yeniden değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.