Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2023/13307 · K. 2024/2706

4. Hukuk Dairesi         2023/13307 E.  ,  2024/2706 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/331 - 2021/325 SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : 2021/İHK -13907 DAVACILAR : Kader Ovacın vekili Avukat ... DAVA TARİHİ : 08.10.2020 HÜKÜM/KARAR : Davacının İtirazının Reddine, Davalı İtirazının Kısmen Kabulüne SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : 2021/18437 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı itirazının reddine, davalı itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın karıştığı kazada araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 5000 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiş, 10.02.2021 tarihli dilekçesi ile talebini toplam 342.066.00 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; eksik evrakla başvuruda bulunulduğundan usulden ret kararı verilmesi gerektiğini, kusuru ve maluliyeti kabul etmediklerini, TRH Tablosu kullanılarak hesap yapılması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, kazanın iş kazası olduğunu, uzlaşma hususunun araştırılması ve vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının %23 maluliyet oranı dikkate alınarak yapılan hesaplama doğrultusunda; davanın kabulüne, 342.066,00 TL kalıcı iş göremezlik tazminatının 28.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davacı vekili itiraz dilekçesinde; vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili itiraz dilekçesinde; eksik evrak sunulması nedeniyle usulden ret kararı verilmesi gerektiğini, iş kazası olduğu için yapılan ödeme olup olmadığının araştırılması gerektiğini, maluliyet oranını kabul etmediklerini, tazminat hesabının kaza tarihinden itibaren yapılmasının hatalı olduğunu, hesaplamanın TRH Yaşam Tablosu ve %1,8 faiz oranı esas alınarak yapılması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, temerrüt oluşmadığından faiz talep edilemeyeceğini ve vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava öncesi davalıya başvuru yapıldığı, maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre, davacı muayene edilerek hazırlandığı, raporda davacının 1 yıl sürede iyileşeceğine dair heyet tarafından olumlu bir değerlendirmede bulunulmadığı, Uyuşmazlık Hakem Heyetince, davacıya geçici ve/veya sürekli iş göremezlik nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı ve gelir bağlanıp bağlanılmadığı, varsa peşin sermaye değer tablosu ile ekli kayıt ve belge örneklerinin aldırılmasına dair ara karar oluşturulduğu, fakat SGK'dan rücuya tabi bir ödeme yapıldığına dair bir bilgi ve bulgunun dosya kapsamına kazandırılamadığı, davacının ceza dosyası aşamasında ifade tutanağında; kaza gününe kadar sigortasının yaptırılmaması nedeniyle şikayetçi olduğu şeklinde beyanda bulunduğu, davacı ifadesinden SGK kaydının bulunmadığı, işçi statüsünde olup olmadığının tespiti gerektiği, bu tespit için dosyaya yansıyan bir bilgi ve belge sunulmadığı ve herhangi bir ödeme yapılmadığının anlaşıldığı, bu durum karşısında SGK'dan rücuya tabi bir ödeme yapıldığına dair bir bilgi ve bulgu dosya kapsamından tespit edilememesi nedeniyle tazminat tutarından indirim yapılmasına yer olmadığı, dosya kapsamında geçici iş göremezlik tazminat talebinde bulunulmadığı, ayrı bir dava ile geçici iş göremezlik tazminatı talep edilmesi halinde, hesaplama esnasında geçici iş göremezlik süresi için yapılan ödeme tenzil edilerek tazminat belirleneceğinden, sigorta şirketinin bu konuda itirazının yersiz olduğu, dosya kapsamından davacının emniyet kemeri takıp takmadığının tespit edilemediği, 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olduğu gerekçesiyle sair itirazları reddedilmiş, ancak emsal Yargıtay kararları doğrultusunda TRH Yaşam Tablosu esas alınarak hesap yapılması gerektiği belirtilerek yeniden rapor alınmış, alınan hesap raporu doğrultusunda sigorta kuruluşunun itirazının kısmen kabulü ile 2020/E.84928- 2021/K.18437 sayılı ve 17.02.2021 tarihli Uyuşmazlık Hakem kararının kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulü ile 280.861,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 28.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sigorta kuruluşundan alınarak başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, progresif rant yöntemine göre hesap yapılması gerektiğini ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; eksik evrak sunulması nedeniyle usulden ret kararı verilmesi gerektiğini, iş kazası olduğu için yapılan ödeme olup olmadığının araştırılması gerektiğini, maluliyet raporunu ve oranını kabul etmediklerini, tazminat hesabının kaza tarihinden itibaren yapılmasının hatalı olduğunu, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, temerrüt oluşmadığından faiz talep edilemeyeceğini ve vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe: 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87 ,89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekili ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; Somut olayda;Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı için muhtemel bakiye ömür süresi PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre belirlenen ve prograsif ranta göre yapılan tazminat hesaplaması hükme esas alınmış; davalının itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince TRH 2010 ve %1,8 teknik faiz uygulanarak yapılan tazminat hesabına göre karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince hükme esas alınan tazminat hesaplamasında, yeni ZMSSGŞ ve ekindeki cetvellere göre hesaplama yapılmış ise de, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih-2019/40-2020/40 sayılı kararı ile KTK'nın 90. maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz uygulaması da anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan yapılması gereklidir. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacı için her ne kadar kaza tarihi itibariyle TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre hesaplama yapılması gerekirse de davacı tarafından PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre yapılan tazminat hesabını hükme esas alan Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına hesap raporu yönünden itiraz edilmediği de dikkate alınarak, davalı lehine usuli kazanılmış haklar gözetilerek; PMF 1931 Yaşam Tablosuna ve progresif rant usulüne göre yapılan tazminat hesabına ilişkin raporun hükme esas alınması gerekirken yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir. 3. Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde ; Davaya konu kazanın gerçekleştiği tarih (14.09.2019) itibariyle 20.02.2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olup, davacının maluliyetinin bu yönetmelik hükümlerine göre belirlenmesi gereklidir. Bu yönetmeliğin 2 nolu ek cetveli olan engel oranları alan klavuzunun "kas iskelet sistemi" başlığı altında yer alan "omurgaya ait sorunlarda engellilik" maddesinde, engellilik belirlemesinin kriterleri düzenlenmiştir. Omurga sorunlarında engellilik belirlemesi için 2 model (yaralanma modeli veya tanı ilişkili değerlendirme ile eklem hareket genişliği modeli veya fonksiyonel model) öngörülmüş ve her iki modele göre yapılacak belirlemede de "engelin kalıcı ve stabil olması, son 12 ayda değişiklik olmaması" ve "patolojinin kalıcı ve stabil olması, yetersizliğin en az 1 yıldır devam ediyor olması" ölçütleri getirilmiştir. Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak Dicle Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı tarafından (kaza tarihinden yaklaşık 5 ay sonra) düzenlenen 29.01.2020 tarihli raporda, davacının kaza nedeniyle oluşan maluliyeti % 23 olarak belirlenmiştir. Anılan bu raporun tanziminde 20.02.2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile ekindeki cetveller kullanılarak belirleme yapılması yerinde olmakla birlikte, davacının kazadaki T12 vertebra kırıkları nedeniyle oluşan omurga hasarı için yönetmelikteki 1 yıllık süre gözetilmemiş ve bu hususta bir değerlendirme de yapılmamıştır. Açıklanan hukuki ve maddi olgular karşısında; davacının muayenesi de yapılarak kaza nedeniyle maluliyeti oluşup oluşmadığı ve varsa maluliyet oranının, 20.02.2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri ile ekindeki cetvellere göre belirlenmesi için, en yakın üniversite hastanesinin adli tıp anabilim dalı başkanlığından rapor alınıp oluşacak sonuca göre (maluliyet oranı bakımından davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak) karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. 4- Davaya konu kaza ve dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında "iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilir" düzenlemesine yer verilmiştir. Somut olayda olayın meydana geliş şekli gözetildiğinde; davacının dosya kapsamında yer alan beyanında, özel rehabilitasyon merkezinde hostes olarak çalıştığı, engelli öğrencileri almak için gittiklerini beyan ettiği anlaşılmakla, olayın iş kazası olma durumu dikkate alınmalı, davacıya rücuya esas bir ödemenin yapılıp yapılmadığı araştırılmalıdır. Olayın iş kazası olarak kabul edilmiş olması halinde davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılan ödemenin miktarı ve niteliği (iş kazası sigorta kolundan yapılıp yapılmadığı) ile ilk peşin sermaye değeri tutarının ne olduğu, rücuya tabi olup olmadığı hususlarının sorulması, dayanak ödeme belgelerinin temin edilmesi, rücuya tabi ödeme bulunması halinde ilk peşin sermaye değeri tutarlarının indirilmesiyle tazminatın hesaplanması için ek rapor alınması ve oluşacak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi doğru değildir. İtiraz Hakem Heyeti kararının bu nedenle bozulması gerekmiştir. VI. KARAR 1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekili ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin, (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacı ve davalıya iadesine, Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine, 13.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.