Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/13567 · K. 2023/13590

10. Hukuk Dairesi         2023/13567 E.  ,  2023/13590 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2021/253 E., 2023/249 K. HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul Taraflar arasında Mahkemede görülen tespit davasında davanın kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, Mahkemece kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 2000-2012 yılları arasında usta öğretici olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. II. CEVAP 1. Davalı ... vekili; davanın reddini istemiştir. 2.Feri Müdahil Kurum vekili; davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 09.06.2016 tarihli ve 2016/867E, 2016/309K sayılı kararı ile "davanın kabulüne, Davacının, davalı ... işyerinde; 02 Ocak-31 Mart 2008, 01 Nisan-15 Mayıs 2008, 02 Ocak-31 Mart 2009, 1 Nisan-15 Haziran 2009, 15 Eylül-31 Ekim 2009, 1-30 Kasım 2009, 01-31 Aralık 2009, 01-31 Ocak 2010, 01-28 Şubat 2010, 01-31 Mart 2010, 01-30 Nisan 2010, 1-30 Ekim 2010, 20-30 Aralık 2010, 03-24 Ocak 2011, 09-28 Şubat 2011, 1-30 Mart 2011, 1-30 Nisan 2011, 01-15-Mayıs 2011 tarihleri arasında hizmet akdi ile asgari ücretle çalıştığının tespitine" karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. İlk Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar temyiz isteminde bulunmuştur. Yargıtay 21.Hukuk Dairesi'nin 15.03.2018 tarih ve 2016/17396 E -2018/2349 K sayılı kararında; "Yapılacak iş, davacının çalışmalarının ne şekilde gerçekleştiği hususunda kendisinin de beyanını almak, davacı ve davalı tarafın bu husustaki iddialarını da değerlendirerek çalışmaların kısmi zamanlı olup olmadığını araştırmak, davacının Elmadağ Halk Eğitim Müdürlüğünden bildirilen çalışmaları ile çakışan dönemde Halk Eğitim Müdürlüğü tarafından davalı Üniversitede gerçekleşen koro çalışmalarında görevlendirilip görevlendirilmediğini tespit etmek, görevlendirildiğinin anlaşılması halinde bu çalışmaların zaten Halk Eğitim Müdürlüğü tarafından bildirilmiş olduğunu dikkate almak, görevlendirme olmadan ayrı bir çalışma şeklinde gerçekleştiğinin anlaşılması halinde ise davacının çalışmalarının hangi günlerde ve saat aralığında gerçekleştiğini belirleyip Elmadağ Halk Eğitim Müdürlüğünden bildirilen çalışmaları ile bu çalışmaların aynı anda gerçekleşmesinin mümkün olup olmadığını değerlendirmek, çakışan sürede gerçekleşen kısmi zamanlı çalışmaların tam bildirimi yapılan sürelerde pirime esas kazancının hesabına dahil edilmesi mümkün olduğundan hüküm kurulurken bu durumu da dikkate almak ve kısmi zamanlı çalışma açısından bilirkişi düşüncesine de başvurmak suretiyle davacının günde kaç saat çalışmış olabileceğini belirlemek, giderek haftalık ve aylık çalışma sürelerini tespit etmek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesi gereğince 7,5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususunu açıkça saptamak ve çıkacak sonuca göre karar vermekten ibarettir." gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 14.01.2021 tarihli ve 2018/219 E.-2021/11 K. sayılı kararı ile "davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ... Üniversitesine ait işyerinde ayda 7 gün üzerinden; 02.01.2009 - 31.03.2009 arası 21 gün 01.04.2009 - 15.06.2009 arası 18 gün 15.09.2009 - 31.10.2009 arası 11 gün 01.11.2009 - 30.11.2009 arası 7 gün 01.12.2009 - 31.12.2009 arası 7 gün 01.01.2010 - 28.02.2010 arası 7 gün 01.03.2010 - 31.03.2010 arası 7 gün 01.04.2010 - 30.04.2010 arası 7 gün 01.10.2010 - 30.12.2010 arası 21 gün 03.01.2011 - 24.01.2011 arası 5 gün 09.02.2011 - 28.02.2011 arası 5 gün 01.03.2011 - 15.05.2011 arası 18 gün toplam 133 gün hizmet akdine dayalı çalıştığının tespitine" karar verilmiştir. C. 2'nci Bozma Kararı 1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar temyiz isteminde bulunmuştur. Dairemizin 30.09.2021 tarih ve 2021/6220E- 2021/11402K.Karar sayılı kararında; "Yapılacak iş, bozma ilamında da belirtildiği üzere davacının davalı işyerinde ve dava dışı işyerinde geçen hizmetini, işyerinde yapmış olduğu işler, bu çalışmaların kapsam ve niteliği, çalışma süresinin başlangıç ve bitişini net olarak ortaya koyabilecek nitelikte, ayrıntılı olarak Hukuk Muhakemeleri Kanununun 31 inci maddesi kapsamında davacıya açıklattırmak, davalı Rektörülükten davacının da içinde bulunduğu Türk Sanat Müziği Topluluğunun hangi tarihte oluşturulduğunu sormak, sosyal topluluk grubu dosyasını, davacının da görevli olarak gerçekleştirmiş olduğu topluluk faaliyet listesini, Rektörülükçe davacının Kurum dışında görevlendirilmesine ilişkin yazışmalar ile topluluk ve davalı Kurum arasındaki (konser görevlendirmeleri, kumanya ve otobüs temini, oda tesisi, derslik temini vb. gibi) yazışmaları gösteren kayıt ve belgeleri getirmek, davalı Rektörülüğün sosyal topluluklardan sorumlu birimde görev yapan personeli ile derslerin Eğitim Fakültesi Müzik Eğitim Bölümünde yapıldığı belirtilmekle ilgili Fakülte Dekanlığının davacının çalışmaları hakkında bilgi ve görgü sahibi personelini tespit ederek çalışmanın niteliği ile sürekli bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davacının dava dışı Elmadağ Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü işyerindeki hizmetinin gerçek ve eylemli bir çalışma olması halinde bu süreleri hükümde dışlamak, ücret ödeme belgelerinde yer alan ücret tutarlarını da gözeterek yapılacak değerlendirme sonucuna göre davacının çalışmalarının kapsam ve niteliği ile süresini açıkça ortaya koyan, infaza enverişli bir karar vermekten ibarettir. " gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur. D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 17.10.2023 tarihli ve 2021/253E-2023/249K sayılı kararı ile "davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ... Üniversitesine ait işyerinde; 2008/1. ayında 4 gün toplam 527,28 TL prime esas kazançla, 2008/2. ayında 4 gün toplam 527,28 TL prime esas kazançla, 2008/3. ayında 4 gün toplam 527,28 TL prime esas kazançla, 2008/4. ayında 4 gün toplam 527,28 TL prime esas kazançla, 2008/5. ayında 2 gün toplam 263,64 TL prime esas kazançla, 2009/1. ayında 4 gün toplam 577,20 TL prime esas kazançla, 2009/2. ayında 4 gün toplam 577,20 TL prime esas kazançla, 2009/3. ayında 4 gün toplam 577,20 TL prime esas kazançla, 2009/4. ayında 4 gün toplam 577,20 TL prime esas kazançla, 2009/5. ayında 4 gün toplam 577,20 TL prime esas kazançla, 2009/6. ayında 2 gün toplam 288,60 TL prime esas kazançla, 2009/9. ayında 2 gün toplam 300,30 TL prime esas kazançla, 2009/10. ayında 4 gün toplam 600,60 TL prime esas kazançla, 2009/11. ayında 4 gün toplam 600,60 TL prime esas kazançla, 2009/12. ayında 4 gün toplam 600,60 TL prime esas kazançla, 2010/1. ayında 4 gün toplam 631,80 TL prime esas kazançla, 2010/2. ayında 4 gün toplam 631,80 TL prime esas kazançla, 2010/3. ayında 2 gün toplam 315,90 TL prime esas kazançla hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine" karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davalı ... vekili; davacının yapmış olduğu işe bakıldığında, bunun bağımsız serbest meslek faaliyeti olduğunun görüleceğini, Üniversite ile davacı arasında işçi - işveren ilişkisi bulunmadığını, davacı ile bağlılık arz eden bir iş ilişkisi olmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtilerek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Feri müdahil Kurum vekili; yerel mahkemenin yasa ve usule aykırı biçimde, denetim ve hükme elverişli olmayacak biçimde karar verdiğini, davacı hakkında yapılan işlemin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğunu, iş bu haksız davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabul kısmen reddine karar edilmiş olmasının yerinde olmadığını belirtilerek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 2000-2012 yılları arasında davalı Üniversitenin Sağlık, Kültür ve Spor İşleri Daire Başkanlığı Türk Müzik Topluluğu bünyesinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 ila 444 üncü maddeleri , 506 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, Davalı ve Feri müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 27.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.