IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 02.05.2012 tarihli ve 2011/1783 Esas, 2012/2938 Karar sayılı kararıyla, arsa sahiplerinin zararları ile ilgili davanın açılmasının, edimin ifa olunduğunun kabulünü gerektirmeyeceği, aksine yükleniciye kalan son bağımsız bölümlerin devrinin arsa sahiplerinin açtıkları dava sonucunun teminatsız kalmasına neden olacağı, ayrıca sözleşmede kararlaştırılan inşaat alanından fazlasının yapıldığı iddia olunmuş, bilirkişi incelemesiyle proje dışında A1, A2, A3 ve A5 alanlarının A ve B bodrum katlarına ilave edilen ek hacim elde edildiği saptandığından, sözleşme dışında büyümelerin yasaya uygun olması durumunda arsa sahiplerinin de bu büyümelerden sözleşmedeki orana göre pay istemekte hakları olduğu, mahkemenin bu hususta inceleme yapmadan yüklenicinin tescil istemini aynen kabul etmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek, mahkemece yapılması gereken işin, aynı mahkemenin 2007/674 esas sayılı dava dosyasını aralarındaki bağlantı nedeniyle eldeki bu dava ile birleştirmek, yasal olan proje dışı fazla inşaattan arsa sahiplerinin sözleşmedeki paylaşım oranına göre almaları gereken arsa payını bilirkişiye hesaplatmak, arsa sahiplerinin bu payları dışında kalan ve birleşen davalarındaki zararları da karşılanmak suretiyle yüklenicinin böylece edimini ifasından sonra istenilen tapu paylarının iptâli ile adına tesciline karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek, karar davalılar yararına bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 14.04.2016 tarih ve 2013/463 Esas 2026/153 Karar sayılı kararı ile projeye aykırı işlem yapıldığı ve yasal hale getirilemediğinden her nasılsa iskanın projeye aykırı olarak kademi olarak alınmış ise de çatıya ait bağımsız bölümlerde projeye aykırılık yapıldığı ve bu giderilmediğinden, davacı müteahhit kendi edinimini yerine getirmediğinden tapu iptali tescil hakkı bulunmadığından esas dava olan 2013/463 esas sayılı dosyadaki talepler yönünden davacı ...'in davasının reddine,
Birleşen 2007/674 esas sayılı dosyada davacıların ... Aleyhine açmış olduğu davanın dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi dikkate alındığında gecikme tazminatı yönü itibariyle 121.359,94 USD yönünden kabulü ile 3094 sayılı yasa uyarınca devlet bankalarının ilgili yabancı paranın vadeli mevduatına uyguladığı mevduat faizi oranında faiz uygulanmasına,
Davacının reklam panosu direğinin imalatı yönünden açmış olduğu davanın 95.000,00TL yönünden kabulü ile 15/06/2007 itibaren 1000,00TL üzerinden ıslah tarihinden itibaren ise 94.000,00TL üzerinden yasal faiz uygulanmasına,
Davacının ATM makinasına yönelik açtığı tazminat davasının 1568,81 TL iskan masrafı yönü itibari ile 1896,39TL yönünden açtığı davanın kabulü ile dava tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte tahsiline
Davacının diğer taleplerinin ise reddine,
Islah dilekçesinde ticari alanların teslimi ve projeye aykırı yapılan ilave imalatların protokol yönünde paylaşımları hususunda talepte bulunuşmuşsa da dava dilekçesinde böyle bir talepte bulunulmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 25.10.2018 tarihli ve 2018/1235 Esas, 2018/4073 Karar sayılı kararıyla,
Davacı-birleşen dosya davalısı yüklenicinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; binanın statik ve mimari projelere aykırı inşa edildiği, projesine aykırı olarak zeminin büyük yapıldığı, binaya gelişigüzel şekilde kolon ve perde imâl edildiği ve yasal hale getirilemediği belirtilmiştir. Mahkemece de bu gerekçe ile asıl davanın reddine karar verildiği, dosya kapsamında imara aykırılıkların giderilip giderilmeyeceği ilgili belediyeden sorulmadığından dayanak bilirkişi raporu ve varsa eki kroki eklenip ilgili belediyeden ruhsat ve proje tadilatı ve fazlalıkların kaldırılması sureti ile İmar Kanunu'nun 16. maddesindeki değişiklikler de dikkate alınarak inşaatın yasal hale getirilip getirilemeyeceği sorulup yasal hale getirilmesi mümkün ise bu konuda yükleniciye makul süre ve yetki verilip inşaat yasal hale getirildiğinde asıl dava yönünden, birleşen davada arsa sahipleri yararına hükmedilecek miktar ödenmek şartı ve birlikte ifa koşulu ile tapu iptâl tescile karar verilmesi ve arsa sahipleri davaya karşı çıkmakta haklı olduklarından asıl davada vekaleti ücreti ve yargılama gideri ile sorumlu tutulmamalarına, imara aykırılık giderilemiyorsa ya da verilen sürede giderilmez ise de davanın reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş,
Davacı-birleşen dosya davalısı yüklenicinin birleşen davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; B Blok 7 nolu bağımsız bölüm halen yüklenici adına kayıtlı olduğundan arsa sahiplerince bu bağımsız bölüm ile ilgili tapu iptâl ve tescil talep edilmediğinden B Blok 7 nolu bağımsız bölüm yönünden talep edilen gecikme tazminatının reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi de hatalı bulunmuş,
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 13. maddesi uyarınca tanıtım direğinin kullanım hakkı arsa sahiplerine ait olduğu mahkemece; kaldırma ve yıkım tarihi saptanıp hükme esas alınan reklamcı bilirkişiden ek rapor alınarak saptanan tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre bedel belirleyip hüküm altına alınması gerektiği,
Davalı-birleşen dosya davacılarının temyiz itirazlarının incelenmesinde; davalı-birleşen dosya davacısı vekili tarafından mahkemeye sunulan ıslah dilekçesinde; ticari alanlara ait olan 1000 m2 kapalı garaj alanının teslimi ile projeye aykırı olarak yapılan ilave imalâtların proje tadilat, tadilat projesi ve sair işlemler ile hukuka uygun hale getirilmesine müteakip taraflar arasındaki münakit protokol uyarınca paylaşımının yapılmasını da talep ettiğinden, Dairemizin hükmüne uyulan 02.05.2012 gün, 2011/1783 Esas, 2012/2938 Karar sayılı bozma ilamında ilave imalâtlar ilişkin talebe yönelik olarak; yasal olan proje dışı fazla inşaattan arsa sahiplerinin sözleşmedeki paylaşım oranına göre almaları gereken arsa payı hesaplattırılıp arsa sahiplerinin bu payları dışında kalan ve birleşen davalardaki zararları da karşılanmak sureti ile yüklenicinin bu şekilde edimini ifasından sonra asıl davada tapu iptâl ve tescile karar verilmesi gereğine işaret edilmiş olup mahkemece bozma ilamına uyulduğundan davalı-birleşen dosya davalılarının ıslah dilekçesi ile ilgili ileri sürdükleri talepleri yönünden ıslah harcı tamamlattırıldıktan sonra gerekli inceleme ve araştırma yapılarak ve proje dışı fazla imalâtların yasal olup olmadığı da araştırılıp değerlendirildikten sonra bu talep ile ilgili sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek, kararın bozulmasına karar verilmiştir.
D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden bozma sonrasında, dava konusu inşaattaki projeye aykırılıkların yasal hale getirilmesi için yükleniciye süre verildiği ve tadilat projesi sunulduğu, akabinde buna ilişkin 31/12/2020 UYAP tarihli bilirkişi raporu alındığı ve raporda fazla imalatın, perde ve kolonların 02/10/2020 tarihli tasdikli tadilat mimari projesine işlenmesi nedeniyle inşaatın yasal hale geldiği görüşünün bildirildiği, 11/10/2022 tarihli belediye cevabi yazısında inşaatın yasal hale gelmesi için yeniden yapı kullanım iznine gerek olmadığının bildirildiği gerekçesiyle birleşen davadaki talepler bakımından birlikte ifa kuralı kuralı da gözetilerek davacının sözleşme nedeniyle hak ettiği İstanbul Büyükçekmece Mimarsinan 517 ada 2 parselde yer alan A blok 19, 20, 21 ve 22 nolu ve B blok 9 nolu bağımsız bölümlere ait tapu kaydının iptali ile bu taşınmazların davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
Birleşen davalar yönünden alınan rapor ve b7 nolu bağımsız bölüm yönünden bozma ilamı dikkate alındığında söz konusu bağımsız bölümlerin gecikmeli olarak teslim edilmesi nedeniyle davacıların müteahhitten sözleşme uyarınca talep edebileceği gecikme tazminatının 117.159,94 USD olduğu kanaatine varıldığı, davacının 1000m2 ticari alan otopark alanına ilişkin isteminin alan bakımından fiilen ve projesine aykırı olması nedeniyle hukuken imkansız olduğu, imkansızlığın yükleniciden kaynaklanması nedeniyle müspet zarar olarak teslim edilmeyen m2 başına talepte bulunabileceği, nitekim taraflar arasındaki protokolde noksan ticari otopark alanının m2si başına 2000 EURO cezai şart öngörüldüğü, ne var ki ne dava dilekçesinde ne de ıslah dilekçesinde ticari alanlara dair maddi talebin bulunmadığı, bu nedenle taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek imkansızlık nedeniyle ticari otopark alanlarının teslimine dair istemin reddine karar vermek gerektiği, maddi talep bulunmadığından bu hususun birlikte ifa kuralında dikkate alınmaması gerektiği, Projeye aykırı olarak yapılan ilave imalatların taraflar arasındaki sözleşme gereğince arsa payı hesaplanarak paylaşım yapılmasına ilişkin talep bulunduğu, ne var ki ilave imalatla arsa payı paylaşımı yapılabilecek yeni bağımsız bölüm oluşmadığı, bu ilave imalatların çatı katında ve bağımsız bölümlerde büyüme şeklinde olması nedeniyle ancak tazminat istenebileceği, arsa sahiplerinin dava ve ıslah dilekçesinde buna dair tazminat isteklerinin bulunmadığı gerekçesiyle,
Birleşen 2007/674 esas sayılı davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile, 117.159,94 Amerikan Dolarının 3094 sayılı yasa uyarınca devlet bankalarının ilgili yabancı paranın vadeli mevduatına uyguladığı mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
52.000,00 TL reklam panosu direği ile ilgili tazminatın 1.000,00 TL sinin 15/06/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 51.000,00 TL sinin ıslah tarihi 08/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
568,81 TL ATM makinesine yönelik tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
1.896,39 TL iskan masrafı yönünden alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
1.000 m2 ticari otopark alanının teslimine ilişkin istemin reddine, projeye aykırı yapılan ilave imalatın protokol yönünde paylaşımı hususunda talebin reddine, sair istemlerin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
