Yargıtay 7. Hukuk Dairesi · E. 2023/1366 · K. 2023/2080

7. Hukuk Dairesi         2023/1366 E.  ,  2023/2080 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi Davacı vekili tarafından mirasçılık belgesi verilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı Hazine vekili, Ankara ili, .... ilçesi, .... Mahallesi 972 (yeni 3431 ada 293 parsel), 1365 (yeni 3404 ada 4 parsel) ve 421 (yeni 3415 ada 75) parsel sayılı taşınmazların hissedarlarından ... oğlu ... mirasçılarının tespit edilmediğini belirterek TMK 594. maddesine göre Maliye Hazinesi’nin mirasçılığına karar verilmesini talep etmiştir. II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 18.05.2016 tarih ve 2015/106 Esas, 2016/137 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine hükmedilmiştir. III. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Yargıtay 14. (Kapatılan) Hukuk Dairesi 11.02.2021 tarih ve 2017/967 Esas, 2021/867 Karar sayılı ilâmında; “...Muris ... oğlu ... mirasçılarına ait bilgi, belge olabileceğinden 972,1365 ve 421 parsel sayılı taşınmazların tüm tedavüllü tapu kayıtları ve dayanak belgeleri ilgili tapu müdürlüğünden getirtilerek, muris ile ilgili araştırma yapılmalıdır. Murisin adres ve kimlik bilgileri araştırılmalı, nüfus kayıtları Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden sorulmalıdır. Kadastro tespiti esnasında bilirkişi ve muhtar olarak görev yapan kişilerin hayatta olup olmadıkları ilgili kolluk kuvveti aracılığıyla tespit edilmeli, hayatta olduklarının anlaşılması halinde yeniden yapılacak keşifte tanık olarak beyanlarına başvurulmalıdır. Bu kişilerin hayatta olmadıklarının anlaşılması halinde taşınmazın evveliyatını, kullanımını vs. bilen, görgüye ya da duyuma dayalı bilgisine başvurulabilecek köyün yaşlı kişilerinin tespiti sağlanıp keşifte tanık olarak dinlenilmelidir. 11.05.2016 günü keşifte dinlenilen mahalli bilirkişiler de tekrar dinlenilerek, taşınmazı kullanan kişilerin kimliği açık bir şekilde belirlenerek, taşınmaz hissedarı muris ... oğlu ... mirasçıları ile aralarında irs bağının bulunup bulunmadığı kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmelidir. Muris ... oğlu ... mirasçılarının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tek tek tespit edilmesi halinde davanın reddine karar verilmeli, mirasçılarının tespit edilememesi halinde ise davanın kabulüne karar verilmelidir. '' gerekçesiyle hüküm bozulmuştur. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesince, yukarıda karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararında "yapılan tüm inceleme ve araştırma neticesinde taşınmazın mirasçısı olduğunun tespit edildiği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Mahalli bilirkişilerin açık ve net olmayan beyanlarına dayanarak hüküm kurulduğunu, 60 yıl boyunca hiçbir mirasçının tapuya başvurmadığını ve taşınmazın mirasçılar adına intikal ettirilmediğini, gerekçede mirasçıların tespit edildiğinin yazılı olduğunu ancak bu mirasçıların kimler olduğunun mahkemece tespit edilmediğini, 2. Mahalli bilirkişilerin, tapulamanın da üzerinden uzun yıllar geçmesinin etkisiyle, taşınmazla ilgilenen kişilerin tapulama sırasında ölü olan malikinin mirasçısı mı yoksa zilyedi mi olduklarını birbirine karıştırdıklarını ileri sürmüştür. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davanın reddi kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. 2. İlgili Hukuk 1. Usule ait kazanılmış hak müessesi, usul hukukunun dayandığı ana esaslardandır ve kamu düzeni ile de ilgilidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (HMK) ve mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda (HUMK) “usulî kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. 2. “Bir mahkemenin Temyiz Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak yine o kararda belirtilen hukukî esaslar gereğince karar verme mükellefiyeti meydana gelir ve bu itibarla mahkemenin sonraki hükmünün bozmada gösterilen esaslara aykırı bulunması, usule uygun sayılamaz ve bozma sebebidir, meğer ki bu aykırılık sadece bozma kararında gösterilen bir usul kaidesine ilişkin bulunsun ve son kararın neticesini değiştirecek bir mahiyet arz etmesin. Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince muamele yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisi lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usuli müktesep hak yahut usule ait müktesep hak denilmektedir. Usul Kanunumuzda bu şekildeki usule ait müktesep hakka ilişkin açık bir hüküm konulmuş değilse de Temyizin bozma kararının hakka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan gayesi ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukukî alanda istikrar gayesine dahi ermek üzere kabul edilmiş bulunması bakımından usule ait müktesep hak müessesesi; usul kanununun dayandığı ana esaslardandır ve amme intizamıyla da ilgilidir. 3. Gerçekten, mahkemenin doğru bularak uyduğu ve yahut kanun gereğince uymak zorunda olduğu bozma kararı ile dava, usul ve kanuna uygun bir çığıra sokulmuş demektir. Buna aykırı karar verilmesi, usul ve kanuna uygunluktan uzaklaşılması manasına gelir ki, böyle bir netice asla kabul edilemez” (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı). 3. Değerlendirme 1. Yargılama sırasında bozma ilâmında açıklanan hususlara dikkat edilerek 11.05.2016 günü keşifte dinlenilen mahalli bilirkişiler 01.07.2022 tarihli keşifte tekrar dinlenilmemiş ve beyanlarında 1365 parsel sayılı taşınmazı fiilen ..., ... ile ...'ın kullandıkları ve ...'ın akrabası oldukları, 972 parsel sayılı taşınmazın ise ...'a ait olduğu beyan edilmiş ise de bu kişilerin tapu kaydında malik olarak yer alan ... oğlu ... ile arasında irs bağının bulunup bulunmadığı hususundaki çelişkiler giderilmeden hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. 2. Kadastro tutanağında ve tapu kayıtlarında kayıt maliki olarak görülen muris ... oğlu ... mirasçılarının kim veya kimler olduğuna dair kayıtların dosyada yer almadığı, taşınmazı fiilen kullandığı beyan edilen ..., ..., ... ve ... ile ... oğlu ... arasındaki irs ilişkisinin de dosyada yer alan kayıtlara göre kurulamadığı, mahkemece bu yönde nüfus kayıtları araştırmasının da yapılmadığı, taşınmazın fiili kullanıcısı ve maliki olduğu iddia edilenler tarafından taşınmaz maliki ile aralarındaki irs ilişkisini kesin delillerle kanıtlamadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece davacı Hazine'nin talebi doğrultusunda karar verilmesi gerekirken, belirtilen maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın, eksik araştırmayla ve uyulan bozma ilâmının gereği yerine getirilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulmasına karar verilmiştir. V. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 10.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.