Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/13767 · K. 2024/975

10. Hukuk Dairesi         2023/13767 E.  ,  2024/975 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/648 E., 2023/1868 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. İş Mahkemesi SAYISI : 2018/361 E., 2022/15 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 20.02.2016 tarihinden 15.10.2018 tarihine kadar davalılarının çocuklarına baktığını, önce....'e bakmak için 1.600,00 TL ücretle anlaştıklarını, 10.05.2017'de .....'in doğunca ona bakmaya devam ettiğini, işe ilk başladığında 1.600,00 TL ücret ve sigorta şeklinde haftanın beş günü 08.00-18.00 saatleri arasında çocuklara bakmak üzere anlaşmalarına rağmen çalışmalarının bildirilmediğini son aldığı net ücretin 2.100,00 TL olduğunu, 15.10.2018 tarihinde hiç bir gerekçe göstermeden mesaj atarak işten çıkardıklarını beyan etmek suretiyle müvekkilinin davalıların yanında 20.02.2016-15.10.2018 tarihleri arasında çalıştığının ve sigorta başlangıcının 20.02.2016 olarak tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II.CEVAP Davalılar..... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin 19.03.2016 tarihine kadar başka bakıcılarının olduğunu, davacının 20.02.2016 tarihinde çalışmaya başladığı yönündeki iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bakıcıları ayrıldıktan sonra çocuklarına davalı ...'in annesi ....in baktığını, .....'in davacı ile parkta tanıştığını, davacıyı.... isimli bir çocuğun bakıcısı olarak olarak tanıdıklarını, babaanne .....'in evden çıkmadığı zamanlarda çocukları birkaç kez parka götürdüğünü, 2017 yılının Nisan ayında davalı ...'ın hamileliğinin son günlerinde babaanne Güler'in dizinden rahatsızlanması, davacının da diğer işyerinden izinli olduğunu ve çocuklara kendisinin bir süre bakabileceğini söylemesi üzerine 2017 yılının ortalarında bir ay çocuklara baktığını, davacının ev almak için borçlandığını bildikleri için 2016 yılında ayrılan bakıcılarına ödedikleri ücret olan 1.700,00TL tutarında bir ödemeyi jest olsun diye ödediklerini, bu arada babaanne.....'in iyileştiğini ve çocuklara bakmaya devam ettiğini, çocukları .....'in 2017 Mart ayında kreşe başladığını, davacı ile müvekkilleri arasında bu süre zarfında samimi ilişkiler başladığı için çocukların doğum gününü birlikte kutladıklarını, oturdukları eve 17.01.2017 taşındıklarını, 2018 yılı yaz tatili sonrasında davacının bakıcıya ihtiyaçları olup olmadığını sorduğunda çocukların davacıya alışık olmaları ve babaanne....'in sağlık sorunlarının artması nedeniyle işe aldıklarını, davacının eşinin ODTÜ'de çalıştığını, eş yardımı aldığını, ekonomik sıkıntılarını atlatıncaya kadar birkaç ay sigorta yapmak yerine parasını elden almak istediğini, yatılı kalmayan, ev işi yapmayan ve yabancı dil bilmeyen bakıcıların asgari ücretle çalıştıklarını, davacı ile mutabık kalınan 2.100,00 TL'ye sigorta için ödenecek tutarın dahil olduğunu, davacının işe başlayınca çok sık mazeret bildirerek izin istediğini, yeni doğan bebek ile yeterince ilgilenmediğini bu nedenle bir ayın sonunda işine son verildiğini, sunulan fotoğrafların akşam 19.00'dan sonra çekildiğini, doğum günündü çekilen fotoğrafın da akşam saatlerine ait olduğunu, davacının fotoğraflardaki kılık kıyafetinin de misafirliğe gelen biri gibi olduğunu, fotoğrafların bakıcılık yaptığını ispatlar nitelikte olmadığını, davacının müvekkillerinin çocuklarına 2017 Nisan ve 2018 Eylül ayında olmak üzere toplam iki ay baktığını belirtmek suretiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Kurumun fer'i müdahil olarak davaya katılması gerektiğini ve davanın kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle Mahkemenin araştırmayı genişleterek karar vermesi gerektiğini beyan etmek suretiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller dosya kapsamı, tanık anlatımları ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacının davalıların evinde 20.02.2016-15.10.2018 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespiti amacıyla iş bu davayı açtığı, dosyaya sunulan SGK kayıtlarına göre ... adına işlem gören bir dosya olduğu ve 31.03.2016 tarihinde yasa kapsamından çıktığı, 15.08.2014-01.03.2016 tarihleri arasında ... adlı kişinin sigorta bildirimlerinin yapıldığı, dosyada dinlenen komşu iş yeri tanıklarının büyük bir kısmının davacıyı tanımadığını ifade ettikleri yine dosyada dinlenen ...'in beyanında 2016 yılı Şubat veya Mart ayında işi bıraktığını, sonrasında çocuğa... Beyin annesinin baktığını, davacının çalışması hakkında bilgi sahibi olmadığını ifade ettiği, tanık...'nın beyanında davacının 3,5-4 yıl önce davalıların yanında çocuk bakıcılığı yaptığını, davacı işe başladıktan sonra da kendisini 15 günde bir tam gün davalıların evinde temizliğe gittiğini, 2,5 yıl gittiğini, kendisi işi bıraktıktan sonra da davacının çalışmaya devam ettiğini ifade ettiği, diğer tanıklar ... ve ...'ın davacıyı tanımadıklarını beyan ettikleri tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde dosyada dinlenen tanık.....'nın beyanı dışında davacının davalı işyerinde çalıştığı olgusunun her türlü tereddütten uzak bir şeklinde ispat edilemediği kanaatine varılmış davanın reddine karar verilmiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. B.İstinaf Sebepleri: Davacı vekilinin İstinaf Sebepleri; Davacının davalıların evinde çocuklarına baktığını, kararın eksik araştırmaya dayalı karar verildiğini beyanla kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, davacının sigortalı olarak tescilinin bulunmadığı, davalılardan ... adına ev işlerinden tescilli işyerinden dava dışı ...'un 15.08.2014-01.03.2016 tarihleri arasında hizmetinin bildirildiği, davalıların ikametgahında yapılan kolluk araştırmasında tespit edilen güvenlik görevlileri ve komşuların, daha önce hizmeti bildirilen ...'un tanık sıfatı ile beyanlarına başvurulduğu, davacının çalışma iddiasının ispat edilemediği kanaatine varılmakla Mahkemenin davanın reddine ilişkin kararında, maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; istinaf sebeplerini tekrarla temyiz talebinde bulunmuştur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davacının davalılar nezdinde 20.02.2016 - 15.10.2018 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrasıdır. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. İlgili Kanunlarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma yapılmalıdır. 3.Değerlendirme Eldeki davada davacının davalılara ait ev iş yerinde çocuk bakıcılığı yaptığı iddiasında bulunduğu, talep tarihleri olan 20.02.2016 ile 15.10.2018 tarihleri arasında herhangi bir yerden bildirimi bulunmadığı, davalıların 17.03.2014 ve 10.05.2017 doğumlu iki kız çocukları olduğu, davalılardan baba ... adına tescilli ev işleri mahiyetli işyerinden 15.08.2014 - 01.03.2016 tarihleri arasında ... adlı kişinin bildirimlerinin olduğu , bu davalı tarafından davacının eşi .... hesabına......'a iletileceği açıklamasıyla 15.05.2017 tarihinde 1.700- TL, 15.10.2018 Tarihinde 1.800-TL tutarlı havalelerin yapıldığı, 2018 yılı Temmuz ayında çekildiği görülen davalıların çocukları olduğu belirtilen iki çocuk ile davacının birden çok fotoğrafının dosyada olduğu ayrıca davalılardan ... ve çocukları .....ve davacı ... adına 23.07.2018 tarihinde otel konaklama bedeli ödendiği, Mahkemece davacının davalı işyerinde çalıştığı olgusunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik incelemeye dayalı olup Mahkemece davalıların cevap dilekçesinde çocuklarına davalılardan .....'nın annesi ....'in baktığı ve 2017 yılının ortalarında dizinden rahatsızlandığı o dönem davacının 1 ay kadar çocuklara baktığı iddialarının araştırılmadığı, .....'e ait tedavi evraklarının ikmal edilerek ,davalı ... tarafından davacının eşinin hesabına davacı için yaptığı ödemelerin ve davacının da ismi bulunan konaklama bedeli ödenen tatil tarihlerinin de dikkate alınarak davacının fiili çalışmasının olup olmadığı ve ne kadar süre çalıştığı tereddütsüz bir şekilde ortaya konulmalı, sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 08.02.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.