Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2023/1425 · K. 2024/1086

8. Hukuk Dairesi         2023/1425 E.  ,  2024/1086 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/1511 E., 2022/1336 K. KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/529 E., 2019/222 K. Taraflar arasında Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının duruşma yapılması suretiyle Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 13.02.2024 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü temyiz eden davalı vekili Avukat ... ve karşı taraftan davacı vekili Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek; işin esası incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 22.02.2024 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: K A R A R Davalı federasyon delegesi olan davacı tarafından açılan davada; davalı federasyonunun 05.11.2016 tarihinde yapılan genel kurul toplantısı ve öncesinde Federasyon başkanlığına aday olmak için Kanun'da (3289 sayılı Kanun) öngörülmeyen şartların davalı federasyonun adaylık başvurusu için yaptığı ilanda yer verildiği, Kanunda olmayan ilave şartların; "d) Üyelerin en az %15’inin yazılı teklifi, e) Adaylık başvuru ücret makbuzu, (2.000 TL)" olduğu, Danıştayın yönetmeliğin iş bu maddelerinin iptaline karar verdiği, dava dışı Cebbar Doğru'nun başvurusunun iş bu iki nedenle reddedildiği, delege olmayan kişilerin delege olarak kabul edildikleri ve genel kurula katılarak oy kullandıkları, genel kurulda divan tarafından gündem okunmadan görüşmelere geçildiği, genel kurulun 183 delegenin katılımı ile açıldığı, gündemin 10 uncu maddesi görüşülürken bu sayının 202'ye çıktığı, gündemin 11 ve devamı maddeleri görüşülürken salonda 25-30 kişi bulunduğu, toplantı yeter sayısı ortadan kalktığı için alınan kararların yok hükmünde olduğu, bu suretle yapılan genel kurulun mevzuattaki usul ve esaslara aykırı yapıldığı ileri sürülerek alınan kararların tamamının iptali, yargılama devam ederken ise talep daraltılarak sadece başkanlık seçimine dair alınan kararların (12 ila 22 inci maddeler) iptali istenmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi, duruşma ve aşamalardaki beyanlarında; dava dilekçesindeki iddia ve talebin hukuka uygun olmadığını, Ana Statünün 9 uncu maddesinin 2. fıkrasının halen yürürlükte olduğunu, bu Ana Statü federasyonlarının genel kurullarında tüm delegelerin onayı ile kabul edildiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davalı Federasyonun Kanunda bulunmayan, Danıştay tarafından yönetmelikteki, "adaylık başvuru ücreti ve üyelerin en az %15’inin yazılı teklifini içeren dilekçe istenilmesinin hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığından; başvuru esnasında buna ilişkin makbuz ve dilekçe ibraz edilmesinin istenilmesine ilişkin söz konusu Yönetmeliğin 3'üncü fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde de, yasal isabet görülmemiştir." şeklindeki düzenlemeyi iptal ettiğini, davalı ... Ana Statüsü'nün 9/3-(d) ve (e) fıkralarında "Başkan adaylarından başvuru sırasında" "Adaylık başvuru ücret makbuzu" ve "Üyelerin en az yüzde 15’inin yazılı teklifi" koşullarının uygulanmasının usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne ve genel kurulda alınan kararların (12 ila 22 inci maddeler) iptaline karar verilmiştir. Davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; davacının talebi de gözetilerek mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Davalı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin tekrarı ile birlikte gerekçeli kararın şeklen hukuka aykırı olduğunu, davalının savunma hakkının kısıtlandığını, gerekçede sadece davacının dayandığı Danıştay kararına yer verildiğini, davalının savunmalarına ve delillerine yer verilerek tartışılmadığını, dava dilekçesindeki talepten farklı bir şekilde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, şöyle ki davacının genel kurulun yok hükmünde sayılması, bu talebin kabul edilmemesi halinde ise alınan kararların iptalini istemişken mahkemenin davanın kabulüne karar vermesine rağmen talepten farklı olarak genel kurulda alınan kararlardan sadece 12 ila 22. nolu kararların iptaline karar verdiğini, taraflarınca vazgeçmenin kabulü yönünden bir beyanları olmadığı gibi davacının da davasını usulüne uygun ıslah etmediğini, davacının dava açmakta hukuki yararının mevcut olmadığını, davacının iptali istenilen genel kurulda başkan adaylığına dair herhangi bir başvurusunun bulunmadığını, tahkim yoluna başvurulmaksızın dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu, yapılan işlemlerin mevzuata ve federasyon ana statüsüne (9/2-ç madde) uygun olduğunu, Danıştayın iptal kararının ana statü hükümlerinin geçerliliğini etkilemediğini ileri sürerek davanın kabulüne dair Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. Dava, davalı federasyon delegesi olan davacı tarafından davalı federasyonunun 05.11.2016 tarihinde yapılan genel kurul toplantısının mevzuattaki usul ve esaslara aykırı yapıldığı ileri sürülerek alınan kararların tamamının iptali, yargılama devam ederken ise talep daraltılarak sadece başkanlık seçimine dair alınan kararların (12 ila 22 inci maddeler) iptali istemine ilişkindir. Türkiye Kano Federasyonunun 4. Olağan ve Mali Genel Kurulu'nun 05.11.2016 tarihinde çoğunluk sağlanamadığı takdirde ise 06.11.2016 tarihinde yapılacağının ilan edilmesi üzerine dava dışı Sami Mengütay, Alper Cavit Kabakçı ve Cabbar Doğru'nun Genel Kurul'da başkan adayı olmak için usulüne uygun olarak Federasyona başvurdukları, ilgili komisyonun yaptığı inceleme sonucunda dava dışı Sami Mengütay ve Alper Cavit Kabakçı'nın adaylığını kabul ettiği, dava dışı Cabbar Doğru'nun ise Kano Federasyonu Ana Statüsü'nün ilgili maddesinde yer alan adaylık ücretini ödememesi ve %15'lik asgari delege desteğini sağlayamadığının tutanak altına alındığı ve dolayısı ile adaylık başvurusunun kabul edilmediği, 06.11.2016 tarihinde yapılan Genel Kurul'da dava dışı Alper Cavit Kabakçı'nın 119 oy alarak Türkiye Kano Federasyonu Başkanı seçildiği anlaşılmıştır. Bağımsız Spor Federasyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 11 inci maddesinde federasyon başkanlarının şartları belirlenmiş olup 2. ve 3. fıkrasında; " (2) Başkan adayları, genel kurul tarihinden en az on gün önce, üyelerin en az yüzde15’inin yazılı teklifini içeren adaylık başvurularını federasyona yaparlar. Her üye ancak bir başkan adayı için teklifte bulunabilir. Yönetim kurulu, genel kurul tarihinden en az otuz gün önce başkan adayları tarafından yatırılması gereken adaylık ücretini belirler. Adaylık ücreti, 40.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan meblağı geçemez. (3) Başkan adaylarından başvuru sırasında aşağıdaki belgeler istenir; a) T.C. kimlik numarası beyanı, b) Öğrenim belgesinin kurumca tasdikli örneği, c) Tahkim Kurulu, Genel Müdürlük ceza kurulları veya spor federasyonlarının ceza veya disiplin kurullarınca son beş yıl içerisinde bir defada üç ay veya toplam altı ay hak mahrumiyeti cezası almadığına dair beyanı, ç) Adli sicil kaydı yazılı beyanı, d) Başvuru tarihi itibariyle kesinleşmiş vergi ve sigorta borcu olmadığına dair belge, e) Adaylık başvuru ücret makbuzu, f) Üyelerin en az %15’inin yazılı teklifi" yazmakta idi. Ancak 2. ve 3. fıkrasının (e) ve (f) bendlerinde öngörülen koşulların bu hükümleri Danıştay Onuncu Dairesinin 07.03.2016 tarihli ve Esas No:2012/9445; Karar No:2016/1132 sayılı kararı ile Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının (e) ve (f) bentlerinin iptaline karar verilmiş olup Danıştay ilamı ile ilgili yönetmelik maddesinde belirtilen (e) ve (f) bentleri kriter olmaktan çıkmış olup Danıştay'ın iptal kararı seçim tarihinden önce olduğundan yönetmelikteki ilgili düzenleme dikkate alınamaz. Ancak iptali istenilen genel kurul tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu'nun Ek-9 uncu maddesi gereği (Değişik ikinci fıkra: 29.03.2011-6215/10 md.) Federasyonların merkez teşkilatının; genel kurul, yönetim, denetim, disiplin kurulları ile genel sekreterlikten teşekkül edeceği, bu kurulların oluşumu, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları ana statüyle, diğer kurulların oluşumu, çalışma usul ve esasları ise talimatlarla belirleneceği, değişik üçüncü fıkra gereği (29.03.2011-6215/10 md.) Genel kurulun federasyonun en üst organı olduğu, Genel kurulun toplanması ile ilgili her türlü işlemler yönetim kurulunca yürütüleceği, Genel kurulun toplanması, üyelerin belirlenmesi, divanın oluşturulması, delege listesine yapılacak itirazlar ve oyların sayımı ile ilgili diğer esas ve usullerin ana statüde belirleneceği düzenlemiştir. Danıştay tarafından yönetmeliğin ilgili maddesinin kısmen iptali Ana Statüde başkan adaylığı için getirilen düzenlemenin de doğrudan iptali olarak değerlendirilemeyeceğinden, Ana Statü ayakta olduğu için seçimde başkanlık aday başvurularının ana statüye göre belirlenmesi gerekir. Ana Statünün 9 maddesi federasyon başkanınında aranan özellikleri belirlemiş ve 2 ve 3 fıkrasında ise (2) Başkan adayları, genel kurul tarihinden en az on gün önce, üyelerin en az %15’inin yazılı teklifini içeren adaylık başvurularını federasyona yaparlar. Her üye ancak bir başkan adayı için teklifte bulunabilir. Yönetim kurulu, genel kurul tarihinden en az otuz gün önce başkan adayları tarafından yatırılması gereken adaylık ücretini belirler. Adaylık ücreti, 40.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan meblağı geçemez. (3) Başkan adaylarından başvuru sırasında aşağıdaki belgeler istenir; a) T.C. kimlik numarası beyanı, b) Öğrenim belgesinin kurumca tasdikli örneği, c) Tahkim Kurulu, Genel Müdürlük ceza kurulları veya spor federasyonlarının ceza veya disiplin kurullarınca son beş yıl içerisinde bir defada üç ay veya toplam altı ay hak mahrumiyeti cezası almadığına dair beyanı, ç) Adli sicil kaydı yazılı beyanı, d) Adaylık başvuru ücret makbuzu, e) Üyelerin en az %15’inin yazılı teklifi. Başkanlık için aranan şart olarak sayılmıştır. Bu durumda somut olaya uygulanması gereken Ana Statüde başkanlık için (d) bendinde ücret makbuzu ve (e) bendinde de üyelerin en az %15 inin yazılı teklifi olması gerekmektedir. Davacının başkanlık için aday başvurusu olmadığı, dava dışı başkan adaylarından Cabbar Doğru'nun ise adaylık başvuru ücretini yatırmadığı ve yeterli delegenin desteğini sağlayamadığı gerekçesi ile adaylık başvurusunun reddedildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla dava dışı Cabbar Doğru'nun başkanlık için aranan şartları taşımadığı için Mahkemece açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile davanın kabul edilmesi doğru görülmemiş olup İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir. SONUÇ: Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasının yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 17.100,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay duruşmasında avukat marifetiyle temsil olunan davalıya verilmesine, Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.