VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. Ltd. Şti. temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz sebepleri olarak özetle; önceki kararı sadece ... Hafriyat İnş.Taah. Nak. Tic. Ltd. Şti. temyiz etmiş olup, davalı taraflar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı olması nedeniyle ... Hafriyat Şirketinin temyiz başvurusundan diğer davalıların da faydalanması mümkün olmadığından diğer davalılar yönünden bozma öncesi kararın yeniden kurulması gerektiğini, bakıcı giderinden yapılan hakkaniyet indiriminin kanuna uygun olmadığını, müvekkilinin enflasyon karşısında uğradığı zararın da hükmedilmesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
2.Davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz sebepleri olarak özetle; bakıcı giderinin dava dilekçesinde istenmeyip talep artırımla istenmesinin taleple bağlılık ilkesine aykırı olduğunu, davanın genişletilmesi yasağına tabi olduğunu, ıslah ile artırılan istemler için faize ıslah tarihinden hükmedilmesi gerektiğini, bakıcı gideri hesabında bozmaya aykırı olarak %5 artırım ve iskontolama yerine %10 artırım ve iskontolama uygulanmasının bozmaya aykırı olduğunu, bakıcı giderinden reddolan kısımdan nispi vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken maktu vekalet ücret takdirinin hatalı olduğunu, manevi tazminat bozma kapsamı dışında kalıp kesinleştiğini ve Kemalpaşa İcra Müdürlüğüne depo edilen nakit teminattan 20.05.2022 tarihinde ödeme yapıldığından bu hususla ilgili karar verilip vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, Ceza Dosyasında uzlaştırma raporunun CMK 253/19 gereği dikkate alınarak davadan feragat edilmiş sayılarak davanın reddi gerektiğini, davacı ile yapılan ibranamenin değerlendirilmediğini, uzlaştırmanın malulen emekliliğe ait istihdam şartının fiili ve hukuki imkansızlık nedeniyle yerine gedilmediğini, TBK'nun 112 ve 136 ıncı maddesi gereğince sorumluluğun belirlenmesi borcun ifasının borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebepten dolayı imkânsızlaştığından müvekkiline kusur verilemeyeceğini, davacının askerlik borçlanması dahil 1.262 gün SGK’ya sigorta pirimi olduğunu 1.800 prim gününden 538 gün eksiği olduğundan TBK 112 inci maddesi kapsamında oranlama yapılarak kusur belirlenmesi, bu şekilde 538 prim gününe ilişkin sigorta pirimi ödenmek suretiyle sorumluluğunun sona erdirilmesini 31.10.2013 tarihli ibranamenin değerlendirilmediğini, tazminatın hatalı tespit edildiğini, sürekli iş göremezliğin Adli Tıp Genel Kurulundan tespiti gerektiğini, Cumhuriyet Savcılığı dosyasında alınan kusur raporunda davacının asli kusurlu kabul edildiğini, bu dosyada bilirkişilerin soyut kanaat bildridiğini, tanıkların kendilerine emniyet kemeri verildiğine dair kabulünün dikkate alınmadığını, davalılara müştereken % 80 kusur verilmesinin hatalı olduğunu, SGK'dan bağlanan gelirin ilk peşin değerinin 50 artırımlı olarak tenzil edilmemesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
C.A. Davacı vekilinin, davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti yönünden kısmen reddolan bakıcı giderine yönelik temyiz itirazları ile Davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilinin manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde
1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 inci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ıncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.
3.Dosya içeriğine göre, İlk Derece Mahkemesinin 17.09.2020 tarihli ilk kararında davacı lehine 360.813,48 TL sürekli iş göremezlik ve 540.078,45 TL bakıcı gideri tazminatı ile 24.000 TL manevi tazminata hükmedildiği bu karara karşı davacı ve davalılardan ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekillerinin istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 17.06.2021 tarihli kararıyla istinaf istemlerinin esastan reddine karar verildiği, kararın davalılardan ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekillerinin temyizi üzerine Dairemizin 01.03.2022 tarihli kararıyla bozulduğu, iş bu temyize konu 15.09.2022 tarihli kararda ise Davacı lehine 360.813,48 TL sürekli iş göremezlik ve 526.596,75 TL bakıcı gideri tazminatı ile 24.000 TL manevi tazminata hükmedildiği anlaşılmıştır.
4. Bu açıklamalar doğrultusunda davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararı temyiz etmemiş olması nedeniyle davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. yönünden reddolan bakıcı giderine yönelik temyiz itirazı ile davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti'nin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davacı ve davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekillerinin bu hükümlere yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.
C.B. Davacı ve Davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekillerinin maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi tazminat alacağına kazanıp kazanamadığına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddeleri, 4857 sayılı İş Kanun'un 77, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 51, 52, 54, 55 ve 417 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un,13, 16,19 ve 21 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri ile Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı kararı ile 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı kararıdır.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelerle bozmaya uyulmakla taraflar yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı dikkate alınarak, temyiz edenlerin sıfatlarına temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davacı vekili ile davalılardan ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir
2. Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı Kararı).
3. Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Prof. Dr. Baki Kuru, Usuli Müktesep Hak (Usule İlişkin Kazanılmış Hak) Dr. A. Recai Seçkin’e Armağan, ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No. 351 ..., 1974, sayfa 395 vd.)
4. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).
5. Somut olayda davalılardan ... ve Verim Müh. İnş. Tur. Temizlik Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.'nin önceki kararı temyiz etmemiş olmaları nedeniyle bozma kararından önce hükmedilen bakıcı gideri olan 540.078,45 TL yönünden davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hakkın bozma kararından sonra kurulan hükümde gözetilmemesi, hatalı olmuştur.
6. Öte yandan bozma kararında işaret edildiği şekilde bilirkişiden alınan hesap raporunda brüt asgari ücretten hesap yapılması, (bilinen) işlemiş devre sonu olarak 31.12.2019 tarihinin esas alınması ve davacı kusuru oranında bakıcı giderinden indirim yapılması yerinde ise de, 31.12.2019 tarihinden sonrası için yapılan bilinmeyen (işleyecek) devre hesabının bozma kararında işaret edildiği gibi progresif rant sistemiyle %5 artırım ve %5 iskontolama suretiyle yapılması gerekirken buna aykırı olarak %10 artırım ve %10 iskontolama suretiyle yapılmış olması da hatalı olmuştur.
7. Bu açıklamalar doğrultusunda, Mahkemece yapılacak iş, yukarıda açıklamalar gözetilerek bakıcı giderinin hesabında işlemiş devre sonunu ileri çekmemek, mevcut hesap raporunda bilinmeyen (işleyecek) devre hesabını progresif rant sistemiyle %5 artırım ve %5 iskontolama yapmak suretiyle düzenlenecek hesap bilirkişi raporunu hükme esas almak ve davacının ilk kararı temyiz etmeyen davalılar ... ve Verim Müh. İnş. Tur. Temizlik Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. yönünden lehine oluşan usuli kazanılmış hakkı gözeterek bir karar karar vermekten ibarettir.
8. O halde, davacı ve davalılardan ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
VI. KARAR:
Açıklanan sebeplerle;
1.Davacı vekilinin, davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. yönünden kısmen reddolan bakıcı giderine yönelik temyiz itirazları ile Davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilinin manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,
2. Davacı ve davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilinin diğer hükümlere yönelik temyiz itirazları nedeniyle İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
3. Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
4. Dairemizde icra edilen duruşmada davacı ve davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti kendilerini vekille temsil ettirmiş olmaları nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan tarife üzerinden 8.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile iş bu davalıya, 8.400,00 TL vekalet ücretinin ise davalılardan tahsiliyle davacıya verilmesine,
5. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 09.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
