Yargıtay 11. Ceza Dairesi · E. 2023/1608 · K. 2024/2177

11. Ceza Dairesi         2023/1608 E.  ,  2024/2177 K. "İçtihat Metni" K A N U N Y A R A R I N A B O Z M A MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2022/222 Değişik iş ŞİKÂYETÇİ : İzmir Vergi Kaçakçılığı Denetim Daire Başkanlığı ŞÜPHELİ : ... SUÇ : Sahte fatura kullanma İNCELEME KONUSU KARAR : İddianamenin iadesi kararına yönelik itirazın kabulü KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması Batman Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 27.03.2022 tarihli ve 2021/15503 Soruşturma, 2022/1409 Esas sayılı iddianamenin iadesine ilişkin, Batman 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.04.2022 tarihli ve 2022/62 iddianame değerlendirme sayılı kararına vaki itirazın kabulüne dair mercii Batman 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 12.05.2022 tarihli ve 2022/222 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 12.05.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 15.03.2023 tarihli ve 2022/19150 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.04.2023 tarihli ve KYB-2023/35850 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.04.2023 tarihli ve KYB-2023/35850 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "Dosya kapsamına göre, her ne kadar Batman 5. Asliye Ceza Mahkemesinin iddianamenin iadesi kararındaki gerekçelerinin suçun sübutuna etki eden delillerden olmadığı gerekçesiyle itirazın kabulüne karar verilmiş ise de, 15/04/2022 tarihli ve 31810 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 4. maddesi ile 213 sayılı Kanun'un 359. maddesine eklenen; "Bu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının; soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenmesi halinde ise verilecek ceza üçte bir oranında indirilir. Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranında indirilir. Yukarıdaki fıkralarda belirtilen ceza indiriminden faydalanabilmek için vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi şarttır. Bu maddede düzenlenen suçların birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi halinde, Türk Ceza Kanununun 43 üncü maddesi uygulanır." şeklindeki düzenleme gereğince şüphelinin soruşturma aşamasında etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanmasının lehine olduğu, belirtilen değişiklik uyarınca değerlendirme yapılması yönünden itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir. " Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1. 5271 sayılı Kanun‘un 170 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; kamu davasını açma görevinin Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği ve soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde Cumhuriyet savcısının iddianame düzenlemekle yükümlü olduğu; aynı maddenin üçüncü fıkrasında iddianamede nelerin gösterilmesinin gerektiği, dördüncü fıkrasında ise; iddianamede, yüklenen suçu oluşturan olayların, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanacağı ve yüklenen suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmeyeceği belirlenmiştir. 2 5271 sayılı Kanun’un, “İddianamenin iadesi” başlıklı 174 üncü maddesi; “(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle; a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen, b) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen, c) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Önödemeye veya uzlaştırmaya ya da seri muhakeme usulüne tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaştırma ya da seri muhakeme usulü uygulanmaksızın düzenlenen, d) (Ek:17/10/2019-7188/20 md.) Soruşturma veya kovuşturma yapılması izne veya talebe bağlı olan suçlarda izin alınmaksızın veya talep olmaksızın düzenlenen, İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir. (2) Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez. (3) En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır. (4) Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez. (5) İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir." Şeklinde düzenlenmiştir. 3. Şüpheli hakkında 2016 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan cezalandırılması talebiyle düzenlenen Batman Cumhuriyet Başsavcılığının 27.03.2022 tarihli ve 2021/15503 Soruşturma, 2022/1409 Esas sayılı iddianamenin, Batman 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.04.2022 tarihli ve 2022/62 iddianame değerlendirme sayılı kararında yer alan "...her ne kadar şüpheli ... hakkında vergi usul kanununa muhalefet suçundan iddianame düzenlenmiş ise de, şüpheli ifadesinin alınmadığı, şüpheli ifadesi alınmasının suçun sübutuna etki edecek önemli bir delil niteliğinde olduğu (şüpheli ifadesinin alınmamasının iddianame iade sebebi olmadığına ilişkin bazı içtihatların, şüphelinin aranıp bulunmaması, hakkında yakalama emri çıkarılması gibi durumlarda geçerli olduğu, olayımızda böyle bir durum bulunmadığı) şüpheliye savunma hakkı tanınmasının ceza hukukunun evrensel ilkesi olduğu, hakkında cezalandırma talebi ile iddianame tanzim edilen şüphelinin kollukça veya müfettişlikle dahi alınmış herhangi bir ifadesi bulunmadığı, sahte faturalar düzenleyen asıl kişiler ile ilgili nasıl bir işlem yapıldığının da belli olmadığı, Yargıtay'ın ve Bölge Adliye Mahkemelerinin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, sahte olarak düzenlendiği iddia edilen faturalarla ilgili işlem yapılıp yapılmadığının araştırılmasının gerektiği, ayrıca karşıt firmalar hakkında bağlı bulunduğu vergi dairelerine yazılar yazılarak bu firmalar hakkında vergi suçu raporu düzenlenip düzenlenmediğinin araştırılması ve düzenlenmiş ise vergi suçu raporlarının gönderilmesinin ve varsa haklarındaki soruşturma/kovuşturma numaralarının bildirilmesinin de gerektiği..." şeklindeki gerekçelerle, 5271 sayılı Kanun'un 174 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince iadesine karar verildiği, Cumhuriyet savcısının bu karara yönelik itirazının merci Batman 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 12.05.2022 tarihli ve 2022/222 Değişik İş sayılı kararında yer alan, "...Batman 5. Asliye Ceza Mahkemesinin iade kararındaki gerekçelerin iş bu dosyada CMK'nın 174 maddesinde belirtilen suçun sübutuna etki eden delillerden olmadığı, Batman C.Başsavcılığının 2021/15503 sayılı itiraz yazısında göstermiş olduğu gerekçeler yerinde bulunduğundan..." şeklindeki gerekçeyle kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. 4. 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Daire Kanun'un (7394 sayılı Kanun) 4 üncü maddesi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun (213 sayılı Kanun) 359 uncu maddesinin son fıkrasından önce gelmek üzere; “Bu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının; soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenmesi halinde ise verilecek ceza üçte bir oranında indirilir. Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranında indirilir." cümlelerinin eklendiği ve 7394 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesi ile 213 sayılı Kanun'a eklenen geçici 34 üncü maddesinde; "Haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olanlar, 359 uncu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammını, bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Hazineye ödedikleri takdirde 359 uncu maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla soruşturma evresi için yapılan etkin pişmanlık düzenlemesinden faydalanabilir. ... Birinci fıkra hükümleri bu maddeyi ihdas eden Kanunun yayımı tarihinde soruşturma ve kovuşturma evresinde bulunan dosyalar hakkında da uygulanır. Bu takdirde, ödemenin hüküm verilinceye kadar yapılması şarttır.” Hükümlerinin yer aldığı anlaşılmıştır. 5. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şüpheli hakkında 2016 takvim yılında sahte fatura kullanma suçu yönünden vergi tekniği raporu ve vergi suçu raporu düzenlendiği, dosya içerisinde dava şartı olan mütalaanın bulunduğu, kolluk tarafından şüphelinin savunmasının alındığı, iddianamenin mütalaaya uygun olarak tanzim edildiği, şüpheli hakkında kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunduğu, bununla birlikte; iddianamenin suçun sübutuna mutlak surette etki edecek deliller toplanmadan düzenlediğinden bahisle iadesine karar verildikten sonra, 7394 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesi üzerine, şüphelinin soruşturma aşamasında etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanmasının lehine olduğu, belirtilen düzenleme uyarınca etkin pişmanlık hükümlerinin değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle merci tarafından itirazın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kanun yararına bozma yoluna başvurulmuş ise de; 7394 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesi ile 213 sayılı Kanun'a eklenen geçici 34 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki; "Birinci fıkra hükümleri bu maddeyi ihdas eden Kanunun yayımı tarihinde soruşturma ve kovuşturma evresinde bulunan dosyalar hakkında da uygulanır. Bu takdirde, ödemenin hüküm verilinceye kadar yapılması şarttır.” şeklindeki hüküm uyarınca, anılan Kanun'un yayımı tarihinde soruşturma ve kovuşturma evresinde olan dosyalarda, hüküm tarihinden önce ödeme yapılması halinde verilecek cezanın yarı oranında indirilmesinin gerektiği ve şüpheli hakkındaki soruşturmanın değişikliğin yürürlük tarihinden önce başladığı, bu itibarla gerekli koşulların varlığı halinde Mahkemece de soruşturma aşaması için öngörülen indirim miktarı üzerinden etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabileceği anlaşılmakla; iddianamenin iadesine yönelik itirazın kabulüne dair merci kararı yerinde olup kanun yararına bozma talebinde belirtilen gerekçe yerinde görülmemiştir. III. KARAR Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE, Dosyanın, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.02.2024 tarihinde karar verildi.