İçtihatYargıtay4. Hukuk Dairesi23.11.2023

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2023/1725 · K. 2023/12515

4. Hukuk Dairesi 2023/1725 E. , 2023/12515 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/255 E., 2022/169 K. vekili Avukat ... vekili Avukat ... DAVA TARİHİ : 14.02.2014 HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul Taraflar arasında görülen haksız eylem nedeniyle maddi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı kurumun işletme ve sorumluluğunda bulunan enerji iletim hattının 52 ve 53 nolu direkler arasında kalan bölümünde ... tarafından, Havza-Vezirköprü karayolu çalışmaları esnasında karayolu kotunun Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği’ne aykırı olacak şekilde yükseltildiği, ... ve davalı Özen İnşaat Yapı Malz. Isıtma Soğutma Sistemleri Ltd. Şti tarafından da belirtilen direkler arasında bulunan 647 ada 1 ve 2 nolu parsellerde dolgu çalışması yapılmak suretiyle iletkenlerin düşey mesafe sınırlarının ihlal edildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davacı kurumun deplase işlemi nedeniyle ödemiş olduğu 228.279,60 TL'nin 15.10.2010 tarihinden itibaren ticari faizi ile beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tazmini isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin maliki olduğu taşınmazın tapu kaydında şerh bulunmadığını, bu nedenle mülkiyeti kısıtlayan bu durumu bilecek durumda olmadığını, hesap edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, hafriyat dökümünün davalı ... tarafından yapıldığını, olayda kusur ve sorumluluklarının olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairenin 15.05.2018 tarihli ve 2016/6539 Esas, 2018/4168 Karar sayılı ilamıyla davalı ... Başkanlığının temyiz dilekçesinin süreden reddine, davacının davalı Özen İnşaat Şti'ye yönelik temyiz itirazlarının reddine, davalı Özen İnşaat Şti'nin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek; "...Davacının, davalılardan ...’na ve davalılardan ...’ne yönelik temyiz itirazları ile davalılardan ...’nün temyiz itirazları ile yönünden; .... Davalılardan ... ve ... yönünden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 2. maddesi gereği idari yargı yerinde dava açılması gerekmektedir. Bu nedenle, anılan davalılar bakımından yargı yolu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken bu yön gözetilmeksizin davanın esasının incelenmesi, usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın bozulması gerekmiştir. Davalılardan Özen İnşaat Yapı ve Malzeme Isıtma Soğutma Sistemleri Ltd. Şti’nin diğer temyiz itirazlarına gelince;... a) Dava, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği’ne aykırı şekilde zemin ile elektrik iletim hattı mesafesinin ihlal edilmesi, bu anlamda haksız eylem nedeniyle ödenen meblağın tazmini istemine dayanmaktadır. Haksız eylem nedeniyle oluşan zarar, olay gününde gerçekleşmiş olduğundan, davalının sorumlu tutulacağı tazminat tutarı da olay tarihindeki verilere göre belirlenmelidir. Olay tarihi 15.10.2010 olmasına rağmen, bilirkişi tarafından 2014 yılı verilerine dayanılarak hesaplama yapılmış, mahkemece de bu rapor benimsenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Şu durumda, olay tarihindeki veriler üzerinden yaptırılacak hesaplama doğrultusunda karar verilmesi yerine, 2014 yılı verilerine dayanılarak yapılan hesaplama doğrultusunda hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. b) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 297/2 nci maddesinde; ''Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir'' şeklinde düzenleme mevcuttur. Mahkeme kararının hüküm bölümünde, davanın 113.748,53 TL’lik kısmının kabulüne karar verilmiş olmakla birlikte; davalıların kusur oranlarına atıf yapmak suretiyle infazı kabil olabilecek net miktarın belirlenmemiş olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, yukarıda gösterilen kurallar gözetilmeksizin, infazda tereddüt oluşacak şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir." gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiş; Dairenin 03.10.2019 tarihli ve 2018/4874 Esas, 2019/4347 Karar sayılı ilamıyla davacı ve davalı Özen İnşaat Şti. vekillerinin karar düzeltme isteklerinin reddine karar verilmiştir. 3. Bozma sonrası, davalılar ... ve ... yönünden davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiştir. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 23.05.2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda zararın olay tarihindeki verilere göre hesap edildiği, raporun denetime uygun olduğu, bu rapor ile belirlenen zarardan direklerin 40 yılını doldurmuş olması nedeniyle %50 oranında hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile 97.304,30 TL tazminatın 15.10.2010 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı Özen İnşaat Yapı ve Malzemeleri Isıtma Soğutma Sistemleri Turizm Nakliyat İmalat ve Metal San. Tic. Ltd. Şti'den kusur oranı olan 3/8 oranında tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili kurumun işletme ve sorumluluğunda bulunan enerji iletim hattının ömrünün tamamlanması nedeniyle değil enerji iletim hattının zemine olan mesafelerinin Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğine aykırı ... gelmesi nedeniyle değiştirildiğini, bu nedenle hakkaniyet indirimi yapılmasının hatalı olduğunu, ayrıca direklerin ekonomik ömürlerini tamamlamadıklarını, bu yönde bir tespit bulunmadığını, deplase işleminde hizmet bedellerin de tazminata dahil edilmesi gerektiğini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin hatalı hesaplandığını belirtmiştir. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin maliki olduğu taşınmazın tapu kaydında şerh bulunmadığını, bu nedenle mülkiyeti kısıtlayan bu durumu bilecek durumda olmadığını, hesap edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, hafriyat dökümünün davalı ... tarafından yapıldığını, olayda kusur ve sorumluluklarının olmadığını, yolun yükseltilmesine Karayolları Genel Müdürlüğünün sebep olduğunu, müvekkilinin tefrik edilen davalıların eylemlerinden sorumlu tutulamayacağını, müvekkilinin eylemi ile zarar arasında illiyet bağı olmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir. C. Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği’ne aykırı şekilde zemin ile elektrik iletim hattı mesafesinin ihlal edilmesi nedeniyle yürütülen deplase işlemi nedeniyle oluşan zararın tahsili istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası; 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41 inci maddesi, 09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Dosya kapsamından; Dairenin 15.05.2018 tarihli ve 2016/6539 Esas, 2018/4168 Karar sayılı kararıyla davalıların kusur oranlarına atıf yapmak suretiyle, infazda tereddüt oluşacak şekilde hüküm tesis edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle hükmün bozulduğu, mahkemece bozmaya uyulmasına rağmen gereğinin yerine getirilmediği; 97.304,30 TL tazminatın davalı Özen İnşaat Yapı ve Malzemeleri Isıtma Soğutma Sistemleri Turizm Nakliyat İmalat ve Metal San. Tic. Ltd. Şti'den kusur oranı olan 3/8 oranında tahsili ile davacıya verilmesine şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır. Bozma ilamına uyulmakla, bozma ilamı lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşur ve bozma ilamının gereğinin yerine getirilmesi gerekir. Dairenin 15.05.2018 tarihli ve 2016/6539 Esas, 2018/4168 Karar sayılı ilamı ile davalı şirket yararına usulü kazanılmış hak oluşmuştur. Mahkemece açıklanan yön gözetilmeyerek davalının kusur oranına atıf yapılmak suretiyle karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekirse de; belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesi delaletiyle uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.