İçtihatYargıtay10. Hukuk Dairesi30.03.2023

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/1757 · K. 2023/3454

10. Hukuk Dairesi 2023/1757 E. , 2023/3454 K. "İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/3515 E., 2022/3773 K. DAVA TARİHİ : 27.05.2021 KARAR : Esastan Red İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/279 E., 2022/311 K. Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ..., davalı ... Kurumundan yaşlılık aylığı almakta iken, 20.03.2019 tarihli yazı ile kendisine, Alman Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan 01.03.2019 tarihli bir yazıya istinaden, yaşlılık aylığı tahsis talep tarihi olan 01.11.2017 tarihi itibariyle işten ayrılma şartını yerine getirmediğinin tespit edildiği gerekçesi ile yaşlılık aylığının baştan itibaren iptali işlemi ile yaşlılık aylığı olarak yapılan 33.753,73TL yersiz ödemenin iadesi istemi bildirilmiştir. Müvekkilin Kurumdaki tahsis numarası ... sicil numarası ise ... şeklindedir. Burada, kanaatimiz, Alman Sosyal Güvenlik Kurumundan gelen yazı hakkında bir yanlış anlaşılmanın var olduğu şeklindedir. Çünkü müvekkil adına, şartlara aykırı olarak gerçekleştirilen herhangi bir prim ödemesi söz konusu değildir. Buna ilişkin, müvekkil tarafından Alman Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaatla alınan ve tercümesi ekte sunulan 09.04.2019 tarihli yazıda, müvekkilin kısmi emeklilik maaşı yanında, hasta eşine bakması nedeniyle emekli aylığına ilave yapıldığı ancak burada herhangi bir çalışma nedeniyle prim ödemesinin söz konusu olmadığı belirtilmiştir. Bu durumda, müvekkilin aylığının kesilmesine gerekçe olarak gösterilen "işten ayrılma şartının yerine getirilmemesi" iddiası ortadan kalkmaktadır. Dolayısıyla Kurumun söz konusu iptal işleminin herhangi bir dayanağı bulunmamaktadır. " şeklinde beyanda bulunarak, davacının yaşlılık aylığının iptaline yönelik Kurum işleminin iptalini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının hatalı olduğunu, Kurum işlemlerinin mevzuata aykırı bulunduğunu beyan ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle kararının bozulması istemiştir. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi. 3. Değerlendirme Eldeki dava dosyası incelendiğinde mahkemece, davacının Alman Sosyal Sigorta makamından kendisine verilen ve yeminli tercüman tarafından yapılan çevirisi dosyaya sunulan yazı içeriği ile ilgili hususlarda davalı kurumla herhangi bir yazışma yapılmadığı ve anılan kayıtların irdelenmeden hüküm tesisi yoluna gidildiği anlaşılmaktadır. Buna göre öncelikle Alman Sosyal Sigorta makamınca verilen yazı içeriğindeki, davacının 2015 yılında çalışmasının bittiğinin belirtilmesine rağmen akabinde davacının 2016 yılında da çalışmasının bulunduğuna dair çelişki araştırılarak giderilmelidir. Bunun yanında dosya içindeki kayıtlardan davacıya 01.11.2017'de bağlanan yaşlılık aylığının 21.03.2019'da kesildiği ve celp edilen yurt dışı çalışma belgelerinde 01.03.2016'dan itibaren bakım hizmeti nedeniyle yatırılan mecburi primler gerekçe gösterilmek suretiyle davacının aylığının iptal edildiği anlaşılmaktadır. Alman Sosyal Sigorta makamı yazı içeriğinde davacının kısmi yaşlılık aylığı aldığının ve engelli eşi nedeniyle 2016 yılından itibaren bakım hizmeti karşılığında mecburi prim ödemesi bulunduğunun, ne var ki davacının zorunlu prim ödemesine dayalı çalışmalarının 2015 yılında sona erdiğinin de bildirildiği görülmektedir. Buna göre söz konusu prim ödemelerinin 3201 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi kapsamında ikamete dayalı sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödemesi niteliğinde olup olmadığı yöntemince araştırılıp, bu nitelikte bir ödemenin bulunmadığının ve anılan ödemelerin davacının Alman Sosyal Sigorta mevzuatı kapsamında kazandığı bir hak niteliğinde bulunduğunun anlaşıldığı takdirde, söz konusu durumun aylık kesme nedeni sayılmayacağı gözetilmeli, aksi halde ise mevcut karar gibi hüküm tesis edilmesi gerekmektedir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/1757 · K. 2023/3454

İNCELENEN KARARIN

I.DAVA

II.CEVAP

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

IV.İSTİNAF

V.TEMYİZ

VI. KARAR