Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2023/185 · K. 2023/6171

4. Hukuk Dairesi         2023/185 E.  ,  2023/6171 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2020/141 E., 2022/158 K. HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü Taraflar arasında görülen maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 12.11.2013 tarihinde davalılardan Eryapı İnşaat Turizm Petrol Taşımacılık Sanayi ve Ticaret AŞ'ye ait, ...'in sevk ve idaresindeki özel halk otobüsünün davacı yayaya hızla çarpması sonucu gerçekleşen trafik kazasında ağır şekilde yaralandığını, kaza nedeniyle açılan ceza davasında davalı sürücü ...'in birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmaktan suçlu bulunduğunu, aracın davalı ... tarafından ... poliçesi ile sigortalı olduğu, belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılar Eryapı İnşaat Turizm Petrol Taşımacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ...'den tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuş, 15.06.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 14.034,29 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; olay tarihinde müvekkilinin özel halk otobüsünün sürücüsü olduğunu, kazanın davacı şahsın arabasının dışında akan trafikte ve hiçbir güvenlik tedbiri uyarıcı levha olmadan yolun ortasında durduğu için gerçekleştiğini, olaya ilişkin kusur incelemesi yapıldıktan sonra ve davacının yaralanması konusunda yapılacak tıbbi inceleme ve değerlendirme sonucunda durumun tespit edileceğini, maddi taleplerinin delille ispatlanması gerektiğini, manevi tazminat talebinin kabul edilemez olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan bahisle görev itirazında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da kusuru kabul etmediklerini SGK'dan davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının sorulması gerektiğini, müvekkilinin davadan önce temerrüde düşürülmediğinden olay tarihinden itibaren faizden sorumlu tutulamayacağını, poliçede kloz olmaması nedeniyle manevi tazminat sorumluluğunun da bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. 3. Davalı Eryapı İnşaat Turizm Petrol Taşımacılık Sanayi ve Ticaret AŞ'davaya cevap vermemiştir. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 15.07.2016 tarihli ve 2015/359 Esas, 2016/537 karar sayılı kararıyla; davacının ıslah edilen maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 14.884,29 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağın 850,00 TL'sine 16.10.2014 dava tarihinden, kalanına 15.06.2016 ıslah tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, bu kalemden fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; 15.000,00 TL'nin 12.11.2013 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Eryapı İnş. Tur. Pet. Taş. San. ve Tic. A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkeme kararına karşı davacı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 02.10.2019 tarih ve 2017/130E-2019/8851K sayılı illamı ile davalı ...'in maddi tazminat davasına yönelik diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek "...Cismani zarar halinde lazım gelen zarar ve ziyan” başlığı altında düzenlenen TBK'nın 46 ncı maddesinde, bedensel zarara uğranılması nedeni ile talep edilebilecek zarar türleri belirtilmektedir. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebinin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Maluliyete ilişkin alınacak raporlar kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihinden sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Eldeki davada kaza tarihi 12.11.2013’tür. Maluliyet oranının Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine göre belirlenmesi gerekirken, 11.10.2008 tarihli Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre belirlendiği görülmüş, bu husus bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına, bozmanın neden ve şekline göre davacı ve davalı ... vekillerinin manevi tazminata yönelik tüm temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ...'ne yönelik ıslah edilen maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 14.884,29 TL'nin bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağın 850,00 TL'sine 16.10.2014 dava tarihinden, kalanına 15.06.2016 ıslah tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, bu kalemden fazlaya ilişkin istemin reddine ilişkin bozma öncesi verilen karar kısmı kesinleşmekle bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacının ...'e yönelik ıslah edilen maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 3.141,08 TL geçici iş göremezlik zararının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağın 425,00 TL'sine 16.10.2014 dava tarihinden, kalanına 15.06.2016 ıslah tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, bu kalemden fazlaya ilişkin istemin reddine, diğer davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ...'ne yönelik maddi tazminat davası hakkında verilen karar kısmı ile tahsilde tekerrüre yer verilmemesine, davacının davalılar ... ve Eryapı İnşaat ...'ne yönelik manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 10.000,00 TL'nin 12.11.2013 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu kalemden fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkeme'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve katılma yolu ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B.Temyiz Sebebleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu belirtmiştir. 2. Davalı ... vekili katılma yolu ile temyiz dilekçesinde; manevi tazminatın yüksek olduğunu belirtmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; 12.11.2013 tarihli davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan diğer davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın, davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi ikinci fıkrasının atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 54 üncü ve 56 ıncı maddesi, 3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, manevi tazminatın TBK'nin 56 ncı maddesindeki (818 sayılı BK'nın 47 nci md.) özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde belirlenmiş olmasına göre davalı ... vekilinin tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde; Yargıtay tarafından bozulan bir hüküm temyiz etmeyen taraflar bakımından ilk hâli ile kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla; kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturur. Mahkeme ilk kararında davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın 12.11.2013 olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Eryapı İnş. Tur. Pet. Taş. San. ve Tic. A.Ş.'den alınmasına karar vermiştir. Karar davacı vekili ve davalı ... vekili bakımından temyiz edilmiş, bozma kararında, temyiz eden tarafların manevi tazminata yönelik itiraz sebeplerinin bozma gerekçesine göre şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bozmaya uyularak yapılan yargılamada mahkemece, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 10.000,00 TL'nin 12.11.2013 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu kalemden fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Ancak varılan sonuç hatalı olmuştur. Zira ilk karar, davalı işleten Eryapı İnşaat Turizm Petrol Taşımacılık AŞ tarafından temyiz edilmemiş ve karar bu davalı yönünden kesinleşmiştir. Açıklanan bu durum karşısında davalı Eryapı İnşaat Turizm Petrol Taşımacılık AŞ yönünden ilk mahkeme kararının kesinleştiği, bu davalının 15.000,00 TL manevi tazminat ile sorumlu olduğu ve davacının usulü kazanılmış hakkı gözetilmeden, temyiz incelemesine konu bozma sonrası kararda aynı davalının 10.000,00 TL manevi tazminattan sorumluluğuna karar verilmesi doğru olmamış kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının BOZULMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...'e yükletilmesine, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine, Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,09.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.