Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/1939 · K. 2023/3594

10. Hukuk Dairesi         2023/1939 E.  ,  2023/3594 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2022/97 E., 2022/243 K. KARAR : Kısmen Kabul Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı, 20.01.2004-12.11.2013 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili, hak düşürücü sürenin geçtiği, çalışma olgusunun somut ve net bir şekilde ortaya konulması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde; hak düşürücü sürenin geçtiği, davacı ile birlikte 4 arkadaşının aynı gün işten ayrıldıkları, haksız kazanç elde etmek için bu davayı açtıkları, başlangıç tarihine ilişkin yazılı belge bulunduğu gerekçeleriyle davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 26.07.2017 tarihli ve 2013/1203-2017/256 Karar sayılı kararıyla; "davacının davalılara ait 1092909 nolu işyerinde; 20.01.2004 - 31.06.2004 tarihleri arasında 160 gün, 01.07.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 148 gün, 01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 329 gün, 01.01.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 332 gün, 01.01.2007 - 17.10.2007 tarihleri arasında 256 gün, asgari ücret üzerinden hizmet akdine dayalı olarak sigortasız çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine” karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 19.12.2018 tarihli ve 2017/2991-2018/2191 Karar sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır. 2. Dairenin 04.02.2020 tarih ve 2019/2388 -2020/527 sayılı kararında; "Yapılacak iş, ihtilaflı dönemdeki davalı işyeri sahip/ sahiplerini tespit etmek, bu kapsamda davalı işyeri vergi kayıtlarını istemek, ... vasisi olarak davaya devam eden ...'ın davalı işyeri sahiplerinden olduğunun tespiti halinde davalı olarak ayrıca davaya dahil edilmesi gerektiğini dikkate alarak davalılar dışındaki davalı işyeri sahiplerini usulünce davaya dahil etmek, gösterecekleri delilleri toplamak, dava konusu döneme ait dönem bordrolarının tümünü getirtmek, dönem bordrolarında ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle söz konusu işyerine komşu işyerlerini tespit edip bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek çalışma olgusu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyulduktan sonra infaza elverişli şekilde karar vermekten ibarettir." gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur. B. İkinci Bozma Kararı Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesi, 29.03.2021 tarihli ve 2020/87-2021/86 sayılı kararıyla; "davanın kısmen kabulüne, davacının davalılara ait 1092909 sicil numaralı işyerinde, 20.01.2004 - 31.06.2004 tarihleri arasında 160 gün, 01.07.2004 - 31.12.2004 tarihleri arasında 148 gün, 01.01.2005 - 31.12.2005 tarihleri arasında 329 gün, 01.01.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasında 332 gün, 01.01.2007 - 17.10.2007 tarihleri arasında 256 gün asgari ücret ile hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir. 2. Dairemizin 21.02.2022 tarihli ve 2021/8142- 2022/2248 K. sayılı ilamında; "Yapılacak iş, Ramazan ayına denk gelen ve dışlanan sürelerin hangi tarih aralığında olduğunu açık ve net şekilde göstermek suretiyle infaza elverişli olacak şekilde hüküm kurmaktan ibarettir." gerekçesiyle karar bozulmuştur. C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, "davanın kısmen kabulüne, davacının davalılara ait 1092909 sicil numaralı işyerinde 20.01.2004 - 30.06.2004 tarihleri arasında 160 gün, 01.07.2004 - 14.10.2004 tarihleri arasında 104 gün, 14.11.2004- 31.12.2004 tarihleri arasında 46 gün, 01.01.2005 - 04.10.2005 tarihleri arasında 274 gün, 03.11.2005- 31.12.2005 tarihleri arasında 48 gün, 01.01.2006 -23.09.2006 tarihleri arasında 263 gün, 23.10.2006- 31.12.2006 tarihleri arasında 68 gün, 01.01.2007-12.09.2007 tarihleri arasında 252 gün, 12.10.2007 -17.10.2007 tarihleri arasında 6 gün süreyle asgari ücret ile hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine" karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır. B. Temyiz Sebepleri Davalılar vekilleri; hak düşürücü süre yönünden davanın reddi gerektiğini, tanıklarının mesnetsiz, çelişkili, ve duyumlardan ibaret beyanlarını kabul etmediklerini, tanıkların işveren ile husumet içerisinde olduğunu, davacının iddiasını geçerli kanıtlarla ispatlayamadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı Kurum vekili; eksik ve hatalı tanzim edilen bilirkişi raporuna dayanılarak verilen karar usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.