Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2023/2098 · K. 2024/389

12. Hukuk Dairesi         2023/2098 E.  ,  2024/389 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı/alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü : Bonoya dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile ilamsız icra takibinde borçlunun, dayanak senedin alacaklı tarafından anlaşmaya aykırı doldurulduğunu, senedin teminat senedi olduğunu, aynı ilişkiden kaynaklanan borcun tahsili için daha önceden ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi yapıldığını, kambiyo takibinin mükerrer olduğunu ileri sürerek takibinin iptaline karar verilmesini talep ettiği İlk Derece Mahkemesince; şikayetin kabulü ile takibin iptaline karar verildiği, karara karşı alacaklının istinaf yoluna başvurması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmektedir. İİK'nın 45. maddesinde rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusunun iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceği, poliçe ve emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki 167. madde hükmünün mahfuz olduğu, söz konusu 167. maddede ise; alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senede müstenit olan alacaklının, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte bulunabileceği düzenlenmiştir. Her ne kadar yukarıda anılan kanun hükümleri uyarınca borç ipotek ile temin edilmiş olsa bile, elinde kambiyo senedi bulunan alacaklı, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapabilirse de borçlu aleyhine tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile aynı anda hem rehnin paraya çevrilmesi yolu ile hem de kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapılması hâlinde borçlu şikâyet yolu ile icra mahkemesine başvurarak aleyhine başlatılan ikinci takibin iptalini isteyebilir. Aksi halde aynı alacak için aynı borçluya karşı derdest bir icra takibi var iken mükerrer olarak ikinci bir takibin yapılması söz konusu olur. Bu husus kamu düzeni ile ilgili olup süresiz şikayete tabidir. Nitekim 20.01.2023 tarih ve 2021/2 E. - 2023/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da aynı husus benimsenmiştir. Somut uyuşmazlığın incelenmesinde; alacaklı tarafından şikayetçi asıl borçlu hakkında, 03.07.2019 tarihinde, ... 5.İcra Müdürlüğü’nün 2019/8783 Esas sayılı takip dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatıldığı, aynı alacaklı tarafından, şikayetçi borçlu hakkında 04.07.2019 tarihinde ise ... 13. İcra Müdürlüğü'nün 2019/8768 Esas sayılı takip dosyasında tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, alacaklının aşamalardaki beyanları gereğince takip dosyasına konu alacağın aynı borç ilişkisinden kaynaklandığı, alacaklının temyiz dilekçesi ekinde sunduğu ... 1. Aile Mahkemesinin 10/03/2020 tarih, 2019/399 Esas 2020/117 Karar sayılı kararı ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibin dayanağı olan ipoteğin kaldırıldığı, kararın istinaf ve Yargıtay aşamasından geçerek kesinleştiği görülmektedir. Alacağın hem rehin ile teminat altına alındığı hem de kambiyo senedine bağlandığı alacaklar bakımından Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunca verilen içtihadı birleştirilen kararında derdestlik ve hukuki yararın takip şartı olduğu ilkesi kabul edilmiştir. Yargılama sırasında ilk olarak başlatılan ipotekli takibe konu ipoteğin kaldırıldığı anlaşıldığından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takibin sona erip ermediği incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir. SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 16/11/2022 tarih ve 2021/1326 E. 2022/2831 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, ... 6. İcra Hukuk Mahkemesinin 23/12/2020 tarih ve 2019/604 E. 2020/631 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.01.2024 gününde oy birliğiyle karar verildi.