İçtihatYargıtay11. Hukuk Dairesi10.07.2024

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2023/2817 · K. 2024/5773

11. Hukuk Dairesi 2023/2817 E. , 2024/5773 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/2024 Esas, 2022/2476 Karar SAYISI :2019/101 E., 2020/147 K. Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların peyzaj ve bahçe mobilyaları alanında faaliyet gösterdiğini, davacının yapmış olduğu bir takım işlerde peyzaj ve bahçe mobilyaları ile aksesuarlarını ticari ilişkide bulunduğu davalıdan temin ettiğini, yapacağı iş nedeniyle önden alacağı ürünlerin bedeli karşılığında davalı adına bir kısım çekler düzenlediğini, ancak ülke genelinde yaşanan ekonomik kriz neticesinde almış olduğu bir çok iş sözleşmesinin iptal edilmesi nedeniyle ekonomik sıkıntıya girdiğini ve elinde olmayan bir takım ailevi nedenlerden ötürü işlerini devam ettiremediğini, davalı ile yapmış olduğu işlerin karşılığını fatura ibraz edilmek suretiyle düzenli olarak ödediğini, ancak davalının davacının işlerini kötüye gitmesini fırsat bilerek ön sipariş nedeniyle elinde bulundurduğu çekleri kötü niyetli olarak kullanmak kaydıyla ile aleyhine Diyarbakır 9. İcra Müdürlüğünün 2019/2510 E. sayılı dosyasında icra takibi başlattığını, anılan çeklerden ötürü davalı tarafa borçlu olmadığını, icra takibine konu çeklerin bedelsiz olduğunu iddia ederek dava konusu çekler yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dava dilekçesinin içeriğinden de anlaşılacağı üzere, ...'un dilekçede davacı sıfatıyla sehven yazıldığını, müvekkilinin davalı tarafa vermiş olduğu çekler neticesinde herhangi bir irsaliyeli mal alımı veya tesliminin bulunmadığını, ayrıca dava konusu çeklerde tahrifat yapıldığını, bu itibarla çeklerin de geçerli olamayacağını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça dava dilekçesinde herhangi bir çek numarası bildirilmeden dava değeri 100.000,00 TL olarak gösterilmek suretiyle Diyarbakır 9. İcra Müdürlüğünün 2019/2510 E. sayılı dosyasında icra takibi yapılan çekler nedeniyle menfi tespit istendiği, daha sonra dosyaya sunulan 24.05.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile dava konusunun 100.000,00 TL bedelli ve 80.000,00 TL bedelli (2) adet çek olduğunun beyan edilerek 80.000,00 TL'lik kısma ilişkin ıslah harcının yatırıldığı, 2019/2510 E. sayılı dosyasında icra takibi yapılan 80.000,00 TL'lik iki adet çek olması nedeniyle mahkemece davacı vekiline icra takibine konu edilen çeklerden hangisinin davaya konu edildiğinin açıklanması istenildiği, davacılar vekili tarafından verilen 08.07.2020 tarihli dilekçe ile 30.11.2018 tarihli ve 0792329 seri nolu çekin davanın konusu olmadığının beyan ettiği, dava konusu çeklerden 30.11.2018 keşide tarihli, 83860 numaralı, 80.000,00 TL bedelli çekin keşidecisinin davacı ... Mühendislik ... Ltd. Şti., lehtarının ise dava dışı Arhat ... Ltd. Şti. olduğu, çekin ilk cirosunun lehtar tarafından yapılmak suretiyle üçüncü kişilere ciro edildiği, ...'ın da çekte ciranta olarak yer aldığı, hâmil tarafından 07.12.2018 tarihinde bankaya ibraz edilmesi sonucunda hesapta karşılığının bulunmaması nedeniyle arkasının yazılarak ödeme yapılamadığı, 30.10.2018 keşide tarihli, 3212305 numaralı, 100.000,00 TL bedelli çekin keşidecisinin davacı ... Mühendislik ... Ltd. Şti., lehtarının ise dava dışı Balsaklar Yapı ... Ltd. Şti. olduğu, çekin ilk cirosunun lehtar tarafından yapılmak suretiyle üçüncü kişilere ciro edildiği, ...'ın da çekte ciranta olarak yer aldığı, hâmil tarafından 30.10.2018 tarihinde bankaya ibraz edilmesi sonucunda hesapta karşılığının bulunmaması nedeniyle arkasının yazılarak ödeme yapılamadığı, çeklerin incelenmesinden davalı ...'ın çekleri temlik cirosu ile iktisap ettiği, dava konusu çeklerin metninden anlaşıldığı üzere davacı keşideci ... ... Ltd. Şti. ile davacı arasında doğrudan ... ilişki bulunmadığı, davalı ...'ın çeklerin lehtarı değil hâmili/cirantası olduğu, bu nedenle taraflar arasında kambiyo ilişkisi bulunduğu, bu durumda senet metnine göre taraflar arasında ... ilişki bulunmadığından, davacı keşidecinin çeklerin avans olarak verildiği ve bedelsiz kaldığı yönündeki kişisel def'ileri hâmile karşı kural olarak ileri süremeyeceği, her ne kadar ıslah dilekçesinde çeklerde tahrifat yapıldığı beyan edilmiş ise de, çeklerin keşide tarihi, çek miktarı ve lehtar kısımlarında paraf/imzaların yer aldığı, davacı keşideci tarafından söz konusu paraf/imzaların kendisine ait olmadığı yönünde yargılama ve istinaf aşamasında açıkça bir itirazda bulunulmadığı, dosyaya sunulan evraklardan hâmil ...'ın dava konusu çekleri iktisap ederken bile bile davacının (borçlunun=keşidecinin) zararına hareket ettiğinin de ispat edilemediği gerekçesiyle davanın davacı ... Mühendislik ... Ltd. Şti. yönünden bu gerekçe ile reddine karar verilmesi gerekirken hatalı gerekçe ile hüküm kurulmasında isabet bulunmadığından İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davacı ... tarafından açılan davanın husumet yokluğundan reddine, davacı ... Mühendislik Mimarlık İnşaat Turizm Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2023/2817 · K. 2024/5773

I. DAVA

II. CEVAP

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

IV. İSTİNAF

V. TEMYİZ

VI. KARAR