Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/2981 · K. 2023/2969

10. Hukuk Dairesi         2023/2981 E.  ,  2023/2969 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/934 E., 2022/3086 K. HÜKÜM/KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Kırklareli İş Mahkemesi SAYISI : 2020/148 E., 2022/14 K. Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkilinin sigortalılığının başlangıcının 14.06.1990 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; 506 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (d) fıkrası gereğince, el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazası ve meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kollarının uygulandığını, ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabileceklerini, bu hükme göre davacının iddia ettiği tarihin o dönemde çalışması mevcut olsa bile uzun vade primi yatırılmadığından (malullük, yaşlılık, ölüm) emeklilik şartları açısından işe giriş tarihi olarak kabul edilemeyeceğini, bu nedenle de davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "dosya kapsamında dinlenen tanıkların özetle "maaşların ilmek hesabı olduğu, davacının ipek el halısı dokuma işçisi olduğu, dokumanın el tezgahında yapıldığı" şeklinde beyanları, ayrıca işyerinin faaliyet konusuna dair dosyadaki jandarma tutanağı da nazara alınarak; 506 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin II. Fıkrasının D bendi gereğince; davacının bu bendin yürürlükte kaldığı 20.06.1987-29.07.2003 tarihleri arasındaki dönemde kalan el halısı dokuma işi olan çalışmasının, uzun vadeli sigorta kollarından sayılamayacağı, 1 günlük sigortalılık tespiti talebinde işverenin değil SGK'nın davalı sıfatının olduğu hususları nazara alınarak davanın reddine" karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece daha öncede aynı dosyaların defalarca lehlerine olacak şekilde davanın kabulüne karar verildiğini ve yerel mahkeme kararlarının Yargıtay tarafından onaylandığını, yerleşmiş Yargıtay uygulamaları ve aynı zamanda Sosyal Güvenlik Kurumunun Genelgesinde açıkça yazıldığı şekilde müvekkil aleyhine yargılama giderlerine ve ücreti vekalete hükmedilmesinin ve aynı zamanda fer'i müdahil lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu, davanın kabulü ile müvekkilinin 1990 tarihinden itibaren kesintisiz olarak 1 günlük çalışmasının tespitine karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "dosya içerisindeki bilgi ve belgeler ile tanık beyanlarına göre uyuşmazlık konusu tarihte davacının işverene bağlı olarak yerine getirdiği faaliyetin "el halıcılığı dokuma işi" niteliğinde olduğu belirgin bulunduğundan" davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; ilgili kanunun belli bir dönem için uygulanmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, daha önce davanın kabulüne dair verilen kararların onandığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigorta başlangıcının 14.06.1990 tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371inci maddeleri. 506 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin II numaralı fıkrasına, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanun'un 1 inci maddesiyle eklenen (D) bendi hükümleri 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Mülga 506 sayılı Kanun'un 3/II-D maddesinde, (Ek alt bent: 20.06.1987 - 3395/1 md.) " El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kolları uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler." hükmü yer alırken, söz konusu maddede yer alan el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında kısa vadeli sigorta kollarının uygulanacağına ilişkin düzenleme, 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanun'un 57 inci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesi tarafından sigortalının talep ettiği tarih itibariyle uzun vadeli sigorta yönünde tespitte bulunulamayacağına dair gerekçesi yerinde görülmüştür. 3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurulları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.