Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2023/3262 · K. 2023/3685

11. Hukuk Dairesi         2023/3262 E.  ,  2023/3685 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla) SAYISI : 2022/2 Esas, 2023/1 Karar HÜKÜM :Davanın reddi Taraflar arasında görülen hakem heyeti kararının iptali davasında Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi sıfatıyla verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalının arasında 24.06.2013 tarihli franchising sözleşmesinin imzalandığını, bu sözleşme kapsamında 09.07.2013 tarihinde davalıya 40.000,00 USD ödeme yapıldığını, ancak sözleşmeye konu iş yerinin açılamaması nedeniyle davalıya ödenen 40.000,00 USD'nin iadesinin istendiğini, sonuç alınamayınca tahkim yoluna başvurulduğunu, ancak oy çokluğu ile talebin reddine karar verildiğini, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin franchising sözleşmesinden kaynaklandığını, bu sözleşmenin genel işlem koşullarına aykırı düzenlendiğini, finansal açıdan kuvvetli olan davalı tarafından önceden düzenlenmiş matbu sözleşmeyi imzalamak durumunda kaldığını, ödenen bedelin irad kabul edileceği ve iade edilmeyeceğine ilişkin sözleşmenin üçüncü hükmünün geçerli olmadığını, hakem heyeti tarafından sözleşme hükmünün genel işlem koşulları açısından denetiminin yapılmamış olmasının kamu düzeni, kamu menfaati ve adil yargılama ilkelerine aykırı olduğunu, davacı tarafından davalıya yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşmeye yol açtığını ileri sürerek tahkim kararının iptalini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 439 uncu maddesi gereğince hakem kararının iptali şartlarının oluşmadığını, davada hukuki yararın bulunmadığını, hakem heyeti kararının esasının bu davada incelenemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek üzere sözleşme hükümlerinin genel işlem şartlarına aykırı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla Bölge Adliye Mahkemesinin 10.03.2023 tarih, 2022/2 E. ve 2023/1 K. sayılı kararıyla hakem kararının iptaline ilişkin hükümlerin 6100 sayılı Kanun'un 439 uncu maddesinde sınırlı olarak düzenlendiği, davacının hakem kararında sözleşmenin hükümlerinin genel işlem şartı niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmediğini, bu hususun kamu düzenine ilişkin olduğunu ileri sürdüğü, 6100 sayılı Kanun'un 444 üncü maddesi gereğince hakem yargılamasında mahkemelerin rolünün sınırlandırılmış olduğu, tasarruf ilkesinin bir sonucu olarak uyuşmazlığın taraflarının uyuşmazlık hakkında karar verme yetkisini hakemlere verdiği, hakemin esasa ilişkin değerlendirmeleri yönünden mahkemenin bir denetleme yapmasının mümkün olmadığı gibi somut olayda hakem kararında kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediği, davacının sözleşme maddelerinin hakem heyeti tarafında re'sen değerlendirilmesi gerektiğini, sözleşmenin genel işlem şartlarına aykırılık teşkil ettiğini ve bu hususun kamu düzenine aykırılık oluşturduğunu ileri sürdüğü, ancak mahkemece bu hususun incelenmesinin hakem kararının esasının denetlenmesi ve yerindelik denetimi anlamına geleceğinden bu yöndeki iddianın yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki hukuki ilişkinin franchising sözleşmesinden kaynaklandığını, bu sözleşmenin genel işlem koşullarına aykırı düzenlendiğini, finansal açıdan kuvvetli olan davalı tarafından önceden düzenlenmiş matbu sözleşmeyi imzalamak durumunda kaldığını, ödenen bedelin irad kabul edileceği ve iade edilmeyeceğine ilişkin sözleşmenin üçüncü hükmünün geçerli olmadığını, hakem heyeti tarafından sözleşme hükmünün genel işlem koşulları açısından denetiminin yapılmamış olmasının kamu düzeni, kamu menfaati ve adil yargılama ilkelerine aykırı olduğunu, davacı tarafından davalıya yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşmeye yol açtığını savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasındaki hukuki ilişkiye ilişkin hakem heyeti kararının iptali şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 439 uncu maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 20 ila 25 inci maddeleri. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.