İçtihatYargıtay11. Hukuk Dairesi09.07.2024

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2023/3284 · K. 2024/5682

11. Hukuk Dairesi 2023/3284 E. , 2024/5682 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/439 Esas, 2023/201 Karar HÜKÜM : Kısmen kabul İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 1. ... ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2017/282 E., 2020/158 K. Taraflar arasındaki markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi, maddi, manevi, itibar tazminatı ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkeme hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait 20.10.1985 tarihli ve 1. sınıfta tescilli “TECHNOMELT” markasının bulunduğunu, davalı AAS Makina.. şirketine ait 01 ve 35.sınıfta tescilli “TECH-MELT ADHESIVES” markasının tescili sırasında davacının yaptığı itiraz üzerine 01. sınıfta yer alan “ev ve kırtasiye amaçlı olmayan yapıştırıcılar” emtialarının çıkartılmış olduğunu, davalı firmaların markayı 01. sınıfta yer alan ve tescil kapsamı dışında kalan “ev ve kırtasiye amaçlı olmayan yapıştırıcılar”, yani müvekkili adına tescilli “sınai maksatlarda kullanılan yapıştırıcı maddeler” üzerinde kullanarak müvekkilinin marka haklarına tecavüz ettiklerini ve haksız rekabette bulunduklarını, ayrıca davalı AAS Makina.. şirketi adına tescilli markanın tescilli olduğu mal ve hizmetlerin müvekkilinin markasının tescilli olduğu mal ve hizmetler ile çok benzer olduğunu, markanın da davacının markası ile iltibas yaratacak derecede benzer olduğunu, davalıların marka tescili ve ticaret unvanı tescillerinin kötü niyetli olduğunu ileri sürerek müvekkilinin marka hakkına tecavüz edildiğinin ve haksız rekabette bulunulduğunun tespitine, 2011 82589 no ile 01. ve 35. sınıflardaki mal ve hizmetler için tescilli “TECH\_MELT ADHESİVES” markasının davalı firmalar tarafından tescil kapsamı dışında kalan “ev ve kırtasiye amaçlı olmayan yapıştırıcılar” üzerinde, davalılara ait web sitelerinde, iş evrakı ve tanıtım vasıtalarında kullanılmasının durdurulması ve önlenmesine, davacı şirketin marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, bu amaçla üzerinde “TECH-MELT” ibaresinin bulunduğu tescil kapsamı dışındaki ürün, iş evrakı, katalog ve araçlara el koyularak imhasına, davalı AAS Makina..Şti. adına tescilli 2011 82589 numarası ile 01 ve 35. sınıflarda tescilli “TECH-MELT ADHESİVES” markasının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalı TECH MELT.. şirketinin ticaret unvanında yer alan “TECH MELT” ibaresinin davalı şirketin ticaret unvanından çıkartılmasına, davalı TECH MELT .. şirketi adına kayıtlı "techmelt.com.tr" alan adının iptaline, davalıların “TECH-MELT” ibaresini tescil kapsamı dışında kalan “ev ve kırtasiye amaçlı olmayan yapıştırıcılar” üzerinde kullanmasından doğan fiilleri sonucu zarar gören müvekkilinin maddi zararlarına karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizi ile davalılardan tahsiline, müvekkili markasının davalıların satışında ekonomik bakımdan önemli katkısı bulunması nedeniyle kazancın hesaplanmasında makul bir pay eklenerek yoksun kalınan kazancın artırılmasına, müvekkilinin tanınmış “TECHNOMELT” markasının itibarının zarara uğramış olması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla 10.000,00 TL itibar tazminatının avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, davalıların markalarını tescilli oldukları sınıf dışında kullanmaları nedeniyle müvekkilinin manevi zararına karşılık 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; dava açılmasındaki amacın piyasada tekel yaratmak olduğunu, tarafların markaları arasında hiçbir benzerlik bulunmadığını, haksız rekabet koşullarının oluşmadığını, müvekkillerinin iktisadi bir yarış içinde olduğunu, meşru rekabet dışında bir davranışının bulunmadığını, haksız rekabet davaları için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 60 ıncı maddesinde 1 yıl ve herhalde 3 yıl olarak belirlenen zamanaşımı süresinin dolduğunu, müvekkili AAS Makina.. şirketinin markasının koruma tarihinin 18.10.2011 olduğunu, diğer müvekkilinin ise 11.01.2012 tarihinde ticaret sicilde tescilinin ilan edildiğini, davanın ise 17.03.2015 tarihinde açıldığından zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, haksız fiil zamanaşımı süresinin dahi 2 yıl olduğunu, ayrıca davaya konu edilen markanın müvekkili AAS Makina şirketi adına tescilli olmasına rağmen davanın diğer müvekkiline de yöneltildiğini, bu müvekkili ile ilgili husumet itirazlarının mevcut olduğunu, tarafların faaliyet alanlarının farklı olduğunu, davacı tarafın yapıştırıcı tanımını, müvekkilerinin ise tutkal tanımını kullandıklarını, müvekkilerinin ürünlerini üretim yapan fabrikaların satın aldığını, satış aşamasının uzun test süreçlerini gerektirdiğini, bu nedenle markaların karıştırılmasının söz konusu olamayacağını, haksız rekabet yapılmadığını, pek çok marka içinde "eriyik" anlamına gelen "MELT" sözcüğünün kullanıldığını, tarafların markaları arasında işitsel bir ayniyet bulunmadığını, tescil sınıflarının farklı olduğunu, müvekkillerinin markalarını sanayi ürünleri üzerinde kullandıklarını, müvekkili makine satışının olayla bir ilgisinin bulunmadığını, davacının maddi ve manevi tazminat ile yoksun kalınan kazanç taleplerinin yerinde olmadığını savunarak davanın müvekkillerden Tech Melt Kimya ...şirketi açısından husumetten reddine, diğer müvekkili yönünden reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı ile davalıların, davalı AAS Group Makina Kimya ve Ambalaj Sanayi Ticaret A.Ş. adına tescilli "TECH-MELT ADHESIVES" markasının tescilli olmadığı halde davacının markasının tescil kapsamında bulunan "ev ve kırtasiye amaçlı olmayan yapıştırıcılar" emtiası için davalılar tarafından internet sitesinde, alan adında, tanıtım vasıtalarında ve iş evrakında kullandıkları, davacıya ve davalıya ait her iki markanın iltibasa neden olacak derecede benzer oldukları, bu nedenle davalıların eyleminin davacının marka haklarına tecavüz niteliğinde olduğu, aynı zamanda davalıların davacıya ait marka ile benzer markayı tescilli olmadığı mal ve hizmetlerde kullanmak suretiyle davacının markasının piyasadaki bilinirliğinden yararlanmaya çalıştıkları, bu nedenle kusurlu oldukları, eylemin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiği, haksız rekabet koşullarının da gerçekleşmiş olduğu, davalı Tech Melt Kimya şirketine ait alan adının da bu nedenle iptaline karar verilmesi gerektiği, davalıların ticari kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda davalı AAS Makine firmasının ilgili dönemler arasında diğer davalıya yaptığı satışlar da dahil elde ettiği karının 237.769,02 TL, davalı Tech Melt firmasının ilgili dönemler arasındaki satışlardan elde ettiği karının ise 53.957,70 TL olduğunun tespit edildiği, davalıların birlikte hareket etmesi nedeniyle, davalıların davacının zararından müteselsil olarak sorumlu oldukları, bu nedenle tek bir tazminat talep edilebileceği ancak davacının taraf davalılardan müteselsil tazminat talebinde bulunmadığından ve davalıların elde ettikleri kazanç üzerinden maddi tazminat talep ettiğinden, her iki davalı şirketin elde ettikleri kazanç miktarı bilirkişi raporu ile belirlendikten sonra sunulan ıslah dilekçesi ile her bir davalıdan sorumlu oldukları kısım kadar tazminat talep edildiğinden, davalıların sorumlu oldukları kısım belirlenerek tek bir tazminata karar verilmesi gerektiği, bu nedenle davalı Tasfiye Halinde Tech Melt Kimya Makina İnşaat Sanayi ve Ticaret Limitet Şirketi'nden 53.957,70 TL, davalı AAS Group Makina Kimya ve Ambalaj Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nden 237.769,02 TL olmak üzere toplam 291.728,00 TL maddi tazminat talep edebileceği kanaatine varıldığı, her ne kadar davacı taraf hesaplanacak maddi tazminata 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 67 nci maddesi uyarınca makul bir payın eklenmesini de talep etmişse de, davalılara ait ürünlere olan talebin oluşmasında davacıya ait markanın belirleyici olduğu kanıtlanamadığı, talep edilen itibar tazminatına hükmedilebilmesi için davalıların davacıya ait markayı kötü veya uygun olmayan bir şekilde kullanmaları gerektiği, dava dosyasına buna ilişkin bir delil sunulmadığı, davalıların kullanımlarının kötü veya uygunsuz olmadığı anlaşıldığından itibar tazminatı talebinin yerinde bulunmadığı, davacı markasının tanınmış bir marka olmasa da sektörde belli bir bilinirliği olduğu, davacı şirketin ticaret hacmi, faaliyet gösterdiği ülke sayısı ve davalıların kusur durumuna göre davacı tarafça talep edilen 10.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, kısmen reddine, davalı AAS Makina...A.Ş. adına tescilli 2011/82589 tescil numaralı "TECH-MELT ADHESIVES" markasına tescilli olmadığı halde davacıya ait 89686 numaralı "TECHNOMELT" markasının tescilli olduğu 01. sınıfta yer alan "ev ve kırtasiye amaçlı olmayan yapıştırıcılar" emtiasında kullanmak suretiyle davacının marka hakkına tecavüz ettiklerinin ve haksız rekabette bulunduklarının tespitine, 2011/82589 numaralı "TECH-MELT ADHESIVES" markasının davalı firmalar tarafından tescil kapsamı dışında kalan "ev ve kırtasiye amaçlı olmayan yapıştırıcılar" üzerinde, davalılara ait web sitelerinde, iş evrakı ve tanıtım vasıtalarında kullanılmasının durdurulmasına ve önlenmesine, davacı şirketin marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, bu amaçla üzerinde "TECH-MELT" ibaresinin bulunduğu tescil kapsamı dışındaki ev ve kırtasiye amaçlı olmayan yapıştırıcılar ürününe, bunlarla ilgili iş evrakı, katalog ve araçlara el konulmasına, karar kesinleştiğinde masrafı davalılardan alınmak suretiyle imhalarına, davalı AAS Makina... A.Ş adına tescilli 2011/82589 numaralı "TECH-MELT ADHESIVES" markasının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalı tasfiye halinde "TECH MELT Kimya Makina İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticaret unvanında yer alan "TECH MELT" ibaresinin davalı şirketin ticaret unvanından terkinine, davalı tasfiye halinde TECH MELT Kimya Makina İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. davalı tasfiye halinde TECH MELT Kimya Makina İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'adına kayıtlı "techmelt.com.tr" alan adının iptaline, davalı tasfiye halinde TECH MELT Kimya Makina İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden 53.957,70 TL, davalı AAS Makina... A.Ş.' den 237.769,02 TL olmak üzere toplam 291.728,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacının 10.000,00 TL itibar tazminatı talebinin ve diğer taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirketin marka hakkına tecavüzden kaynaklanan dava hakkının zamanaşımına uğradığını, davacının müvekkili markasından korunma tarihi olan 18.10.2011 tarihinden beri haberdar olduğunu, müvekkili şirketin ticaret unvanının 11.01.2012 tarihinde tescil edildiğini, davacının tüm bunlardan ve piyasadaki rekabetten haberdar olduğu halde 17.03.2015 tarihinde dava konusu yaptığını ve taleplerini 03.12.2018 tarihinde ıslah ettiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 60 ncı maddesi gereğince 56 ncı maddede yazılı davaların bunların doğumundan itibaren üç yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, dava hakkının zamanaşımına uğradığını, taraf markaları arasında açıkça karıştırılma ihtimaline yer olmadığını, müvekkili şirketlerin marka kullanımının davalının markasına tecavüz oluşturmadığını, haksız rekabetin oluşmadığını, davacı şirketin bu davayla rakiplerinden olan müvekkili şirketleri piyasada geriletmek hatta faaliyetlerini durdurmayı amaçladığını, haksız rekabetin varlığı tespit edilse dahi yalnızca unvanının terkininin talep edilebileceğini, ancak tazminata hükmedilemeyeceğini, bilirkişi tarafından müvekkili şirketler arasındaki satışların da kar olarak hesaplandığını, grup şirketler arasında yapılan satışlarda ticari defterlere yansıyan karın gerçek kar olarak kabul edilemeyeceğinden grup şirketler arasındaki satışlardan doğan karın hesaba dahil edilmemesi gerektiğini, kararın bu açıdan da kanuna ve hukuka aykırı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yerel mahkemece davalı markasının tümüyle hükümsüzlüğüne karar verilmişse de davalının benzer markayı tescil ettirmesi tek başına davalının kötü niyetini göstermeyeceğinden, davalının markayı yedekleme, şantaj yapma gibi amaçlar güttüğü de ileri sürülmediğinden ve bu kapsamda dosyada delil bulunmadığından, davalı markasının iltibas yaratacak 01.sınıfta ortak emtia grubu olan "Sanayide, bilim sahasında, fotoğrafçılıkta, tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar, İşlenmemiş suni reçineler ve işlenmemiş plastikler" emtialar yönünden ve markanın 35. sınıfta mağazacılık hizmetleri sınıfında hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerekirken farklı gerekçelerle tümüyle hükümsüzlüğüne karar verilmesinin yerinde görülmediği, 6102 sayılı Kanun'un 55 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin dördüncü alt bendi gereğince fiilin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiği ileri sürülemeyeceğinden haksız rekabet isteminin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak sureti ile davanın kısmen kabulü, kısmen reddine, davalı AAS Makina..A.Ş. adına tescilli 2011/82589 tescil numaralı "TECH-MELT ADHESIVES" markasına tescilli olmadığı halde davacıya ait 89686 numaralı "TECHNOMELT" markasının tescilli olduğu 01.sınıfta yer alan "ev ve kırtasiye amaçlı olmayan yapıştırıcılar" emtiasında kullanmak suretiyle davacının marka hakkına tecavüz ettiklerinin tespitine, 2011/82589 numaralı "TECH-MELT ADHESIVES" markasının davalı firmalar tarafından tescil kapsamı dışında kalan "ev ve kırtasiye amaçlı olmayan yapıştırıcılar" üzerinde, davalılara ait web sitelerinde, iş evrakı ve tanıtım vasıtalarında kullanılmasının durdurulmasına ve önlenmesine, davacı şirketin marka hakkına tecavüzünün neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, bu amaçla üzerinde "TECH-MELT" ibaresinin bulunduğu tescil kapsamı dışındaki ev ve kırtasiye amaçlı olmayan yapıştırıcılar ürününe, bunlarla ilgili iş evrakı, katalog ve araçlara el konulmasına, karar kesinleştiğinde masrafı davalılardan alınmak suretiyle imhalarına, davalılar hakkında haksız rekabete yönelik davanın reddine, davalı AAS Makina.. A.Ş. adına tescilli 2011/82589 numaralı "TECH-MELT ADHESIVES" markasının 01. sınıfta "Sanayide, bilim sahasında, fotoğrafçılıkta, tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar, İşlenmemiş suni reçineler ve işlenmemiş plastikler" emtialar yönünden ve markanın 35. Sınıfta mağazacılık hizmetleri sınıfında kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı tasfiye halinde TECH MELT... Ltd. Şti.'nin ticaret unvanında yer alan "TECH MELT" ibaresinin davalı şirketin ticaret unvanından terkinine, davalı davalı tasfiye halinde TECH MELT... Ltd. Şti.' adına kayıtlı "techmelt.com.tr" alan adının iptaline, davalı tasfiye halinde TECH MELT... Ltd. Şti.' den 53.957,70 TL, davalı AAS Makina...A.Ş.' den 237.769,02 TL olmak üzere toplam 291.728,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacının 10.000,00 TL itibar tazminatı talebinin ve diğer taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle: haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesi yönündeki taleplerinin kabulü gerektiğini, tarafların aynı aynı sektörde faaliyet gösterdiklerini ve müvekkili markasından haberdar olduklarını, davalıların basiretli iş adamı olarak hareket etmeyerek haksız rekabete sebep olduklarını, istinaf kararı sonucunda marka hakkına tecavüz mevcutken kümülatif korumanın sağlanamayacağı belirtilmiş ise de bu hususun yerinde olmadığını, davalılar fiillerinin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini ve bu fiillerinin dürüstlüğe aykırı ve haksız rekabetçi davranış olarak nitelendirilmesi gerektiğini, davalı markasının tümden hükümsüz kılınması gerekirken taleplerinin kısmen reddine karar verilmesi hatalı olsa da marka geçersiz hale geldiğinden hükümsüzlük talepleri kapsamında davalarının konusuz kaldığını, davalılar kötü niyetli hareket ettiklerini, basiretli tacir yükümlülüklerine aykırı davranmanın başlı başına kötü niyet göstergesi olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleriyle temyiz başvurusunda bulunmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, marka hükümsüzlüğü, ticaret unvanı terkini, alan adı iptali, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi, maddi ve manevi tazminat ile itibar tazminatı istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2.6102 sayılı Kanun'un 55, 56 ve 60 ncı maddeleri. 3.556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 67 ve 68 inci maddeleri. 3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.