İçtihatYargıtay4. Hukuk Dairesi28.11.2023

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2023/3351 · K. 2023/12780

4. Hukuk Dairesi 2023/3351 E. , 2023/12780 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/1150-2022/1158 HÜKÜM/KARAR : Başvurunun kabulü/ İtirazın kısmen kabulü Taraflar arasında sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına davalı vekili itiraz etmiştir. İtiraz Hakem Heyetince davalı .... vekilinin yaptığı itirazın vekalet ücreti yönünden kabulüne, kararın diğer maddelerinin aynen infazına karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli olarak temyiz edilmekle, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 28.11.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Av. ... ile davalı ...Ş. vekili Av. geldiler. Taraflar vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 28.11.2023 tarihinde Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 10.09.2016 tarihinde, davalıya ZMMS (Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası) poliçesi ile sigortalı olan aracın karıştığı kaza sonucunda davacının yaralanarak malul kaldığını bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiş, 07.09.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 310.000,00 TL olarak belirlemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı ... şirketine KTK 97 nci maddesinde sayılan evraklarla müracaat edilmediğini, bu nedenle başvurunun usulden reddi gerektiğini, başvuran'nin zihinsel engelli olduğunu, sürekli maluliyet tazminatı talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını, ZMMS Genel Şartlar A.5/ c bendine göre teminatın kapsamının "Üçüncü kişinin sürekli sakatlığı dolayısıyla ilerde ekonomik olarak uğrayacağı maddi zararları karşılamak üzere bu genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek teminattır, söz konusu tazminat miktarının tespitinde sakat kalan kişi esas alınır" şeklinde düzenlendiğini, maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre alınmadığını, taraflar arasında uzlaşma olup olmadığının araştırılması gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin nispi ücretin 1/5'i oranında verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; kazazede/ başvuru sahibi (küçük) ...'un “zihinsel engelli” olup, bu sebeple de her hangi bir şekilde “fiilen çalışıp gelir elde etmek yetisi bulunmadığından dolayı da sürekli maluliyetinden söz edilemeyeceği için” adı geçenin ilgili kaza sebebiyle uğradığı maluliyete ilişkin olarak, müvvekkil tarafından tanzim edilen ZMMS/trafik poliçesine istinaden her hangi bir şekilde “sürekli maluliyet tazminatı” talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, taksirle yaralama TCK'da uzlaşmaya tabi suçlar kapsamında sayıldığından CMK kapsamında bir uzlaşma olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, kusur oranlarına ilişkin bilirkişi raporu alınmaksızın hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafın sunduğu maluliyet raporunun başvuranın raporu hazırlayan kurum tarafından bizzat muayenesi yapılmaksızın ve güncel muayene bulgularına yer verilmeksizin, kaza ile illliyet bağı içerisinde olan arazların ve maluliyetin sürekli nitelikte olduğunun açıkça belirtilmeksizin düzenlendiği ve kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hazırlanması gerekirken, yönetmelik uyarınca hazırlanmamış olması sebebiyle incelemede ve kararda esas alınmasının hukuken mümkün olmadığını, bilirkişi raporunda başvuranın askerlik yapacağı dönem dikkate alınmadan hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, ZMMS Yeni Genel Şartlar gereğince hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz formülünün esas alınması gerektiğini, her iki taraf için de ancak 1/5 vekalet ücretine hükmedilebileceği için davalı şirket aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin ancak AAÜT de belirtilen vekâlet ücretinin 1/5'i oranında tutarında olabileceğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; meydana gelen kazanın sürücünün tek taraflı eylemi sonucu gerçekleşmiş olup kusurun sigortalı araçta olduğu, davacının günlük yaşamını sürdürürken, okula giderken, geleceğini hazırlarken "yaşıtlarına oranla" maluliyeti nedeniyle daha fazla güç (efor) harcayacağı, bu nedenle maluliyet tazminatı talep etmekte haklı olduğu, dosya arasında uzlaşmaya ilişkin herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığını, dosyaya sunulan ve karara esas alınan İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Turgut Özal Tıp Merkezi Adlı Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından üç kişilik kurul tarafından, başvuranın güncel muayenesi yapılarak, tedavi belgeleri incelenerek ve kaza ile illiyet bağı kurularak düzenlenen raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacının askerlik süresinde para kazanıp kazanmamasının efor kaybı açısından bir önemi olmadığı, kaldı ki maluliyetinden dolayı diğerlerine göre daha fazla efor sarf edeceği, ZMMS Yeni Genel Şartlar gereğince hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizin esas alınması gerektiği belirtilse de Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi tarafından verilen son kararlar dikkate alındığında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre aktüer hesabı yapılması gerektiği belirtilerek davalı vekilinin açıklanan hususlara ilişkin itirazlarının reddine, ancak davacı taraf lehine maktu ücretin altında kalmamak kaydı ile AAÜT'de belirtilen vekâlet ücretinin 1/5'i oranında karar verilebileceği belirtilerek İtiraz Hakem Heyeti tarafından dosya muhteviyatı üzerinde yapılan inceleme neticesinde, yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda; "Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 09.09.2022-K-2022/233881 sayılı kararına Neova Katılım Sigorta A.Ş. vekilinin yaptığı itirazın vekalet ücreti yönünden kabulüne, bu nedenle Uyuşmazlık Hakem Heyeti Kararının (3) numaralı bendinde yazılı "46.400,00 TL vekalet ücretinin" karardan çıkartılarak yerine 1/5 oranı gözetilerek "9.280,00 TL vekalet ücreti" yazılmasına hükmün bu şekilde düzeltilmesine, kararın diğer maddelerinin aynan infazına" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kazazede/ başvuru sahibi (küçük) ...'un “zihinsel engelli” olup, bu sebeple de her hangi bir şekilde “fiilen çalışıp gelir elde etmek yetisi bulunmadığından dolayı da sürekli maluliyetinden söz edilemeyeceği için” adı geçenin ilgili kaza sebebiyle uğradığı maluliyete ilişkin olarak, müvvekkil tarafından tanzim edilen ZMMS/trafik poliçesine istinaden her hangi bir şekilde “sürekli maluliyet tazminatı” talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, taksirle yaralama TCK'da uzlaşmaya tabi suçlar kapsamında sayıldığından CMK kapsamında bir uzlaşma olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, kusur oranlarına ilişkin bilirkişi raporu alınmaksızın hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafın sunduğu maluliyet raporunun başvuranın raporu hazırlayan kurum tarafından bizzat muayenesi yapılmaksızın ve güncel muayene bulgularına yer verilmeksizin, kaza ile illliyet bağı içerisinde olan arazların ve maluliyetin sürekli nitelikte olduğunun açıkça belirtilmeksizin düzenlendiğinin ve kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hazırlanması gerekirken, yönetmelik uyarınca hazırlanmamış olması sebebiyle incelemede ve kararda esas alınmasının hukuken mümkün olmadığını, maluliyet raporu vermeye Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinin yetkili olduğunu, bilirkişi raporunda başvuranın askerlik yapacağı dönem dikkate alınmadan hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, davacının 21 yaşında askere gideceği ve 1 yıl çalışmayacağı dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, ZMMS Yeni Genel Şartlar gereğince hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz formülünün esas alınması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararını temyiz etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 377 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından varsa geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastanelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıkları ve benzeri kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir. 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 10.09.2016 tarihinde meydana gelmiş olup hükme esas alınan maluliyet raporunun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacı tarafından kararın maluliyet raporu yönünden temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yukarıda açıklandığı üzere yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.