Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/3479 · K. 2024/1781

3. Hukuk Dairesi         2023/3479 E.  ,  2024/1781 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin çiftçi olduğunu, 4 ayrı parsele davalı şirketin ürettiği ve davalı Kooperatifin satışına aracılık ettiği azkan çeşidi nohut tohumlarını ektiğini, nohutların gelişmediği gibi içerisinde farklı tipte bitkilerin yetişmesi nedeniyle maddi zarara uğradığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 10.400,00 TL mahrum kalınan gelir ile hastalıklı tohumlar nedeniyle toprağın zarar gördüğünü, toprağın dezenfektesi için ilaç ve işçi maliyeti ile toprağı uzun yıllar ekememesi nedeniyle 100,00 TL maddi tazminat ve olay nedeniyle yaşadığı üzüntüden dolayı 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekilleri ayrı ayrı; tohumlukların sertifikalı olduğunu, antraktoz (yanık) hastalığına dayanıklılığa ilişkin bir garanti içermediğini, bu hastalığa dayanıklı tohumluk çeşidinin olmadığını, azkan nohut tohumu çeşidinin 2005 yılında tescil ettirildiğini, tohumun bitki özelik belgesinde antraknoz hastalığına mutlak dayanıklı olduğunun belirtilmediğini, Yem Bitkileri ve Yemeklik Tane Baklagil Tohumluğu Yönetmeliğinde sertifikalı nohut tohumluk üretiminde üretim parseli içerisinde %1 oranında diğer çeşitlerin yer alması ve %1 antraknozlu bitki görülmesi standartlara uygun olarak kabul edilerek parsellerin sertifikalandırıldığını, antraktoz hastalığının genellikle % 60 toprakla, kalanının ise tohumla ve hava akımı ile bulaştığını, bu hastalığın ülkemizde yaygın olarak görüldüğünü, Bitki Karantinası Yönetmeliği hükümlerine göre yayılmasının engellenmesi gereken bir hastalık olmadığını, zirai ve kültürel tedbirler ile mücadele edilmesi gerektiğini, delil tespiti dosyasındaki bilirkişiler tarafından bu hususların değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunda sadece antraktozlu bitkilerin görüldüğünün belirtildiğini, hastalığın tek sebebinin tohumluk olabilecekmiş gibi bir izlenim verildiğini, delil tespiti dosyasında tohumlukların sertifikaya uygun olup olmadığı, ne kadarının azkan cinsi nohut olduğu, tahriş edilmiş tohum olup olmadığının tespit edilmediğini, bilirkişi raporunu tanzim eden zirai bilirkişilerin hangi alanlarda uzman olduğunun belli olmadığını, diğer tip nohutların oranının ne olduğuna ilişkin bir tespit yapmadıkları ve ayrıca numunelerin sağlıklı alınıp alınmadığı, alınan numunelerin doğru şartlarda ilgili birimlere gönderilip gönderilmediği anlaşılamadığını, raporu düzenleyecek olan bilirkişilerin bitki sağlığı inspektörü ve tohumluk kontrolör belgesi bulunan kişilerden oluşturulması gerektiğini, hiçbir sertifikalı tohumluk saf ve hastalıklardan arî olmadığını, farklı kuruluşlardan tohumluk alan diğer çiftçilerin tarlalarında da yanıklık (antraktoz) hastalığının bulunması o yörenin iklim koşullarından, gerekli ve yeterli bakım, ilaçlama ve mücadelenin yapılmamış olmasından kaynaklandığını, antraktoz hastalığı görülür görülmez ilaçlama yapılması ve bu uygulamanın 7-10 günlük aralıklarla iki defa yapılması gerektiğini, davacı tarafından bu önlemlerin hiç birisinin alınmadığını, davacının her türlü bakımı sağladığına ilişkin fatura ve reçete sunamadığını, hastalığın tedavisi mümkün olduğundan sigorta kapsamına girmediğini, ürünleri kullanan sadece 8 kişinin tohumluklardan şikâyette bulunduğunu, şikayet üzerine Kooperatifin bağlı bulunduğu Tarım Kredi Kooperatifleri Kütahya Bölge Birliği yetkilileri ile tohumculuk firması yetkilileri ve davacıdan oluşan heyet tarafından; azkan çeşidi nohut tohumu ekili arazilerde inceleme yapıldığını, nohut tohumluğu ekili tarlalarda yanık (antraktoz) hastalığı ve zararlılarla ilgili herhangi bir mücadelenin yapılmadığını ve meydana gelen zararın da bundan kaynaklandığı tespit edildiğini bilirkişi raporunda mahrum kalınan kârın yanlış hesaplandığını savunarak, davanın reddini istemişlerdir.