Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2023/3520 · K. 2023/6449

4. Hukuk Dairesi         2023/3520 E.  ,  2023/6449 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/324 D.İş, 2021/348 K. SAYISI : 2021/İHK-12670 HÜKÜM/KARAR : Başvurunun kısmen kabulü- İtirazın kabulü başvurunun kısmen kabulü SAYISI : K-2021/24553 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazının kabulüne, başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir. ... kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; 10.03.2020 tarihinde, davalının zorunlu mali sorumluluk sigortası ile (...) sigortaladığı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında karşı taraf araç sürücüsü olan davacının yaralanarak % 8 oranında malul kaldığını belirterek, belirsiz alacak davası olarak, 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş, bila tarihli dilekçe ile talebini 53.131,57 TL olarak artırmıştır. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesi ile; başvurunun dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiği, maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediği, davalının sigortaladığ araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, avans faizi talebinin haksız olduğu, müterafik kusur durumunun araştırılması gerektiği, emniyet kemerinin takılı olmadığı, illiyet bağını kesen ağır kusurun bulunduğu, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve rapor ücretinin teminat kapsamında bulunmadığı, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) rücu şartlarının araştırılması, davacıya 03.10.2020 tarihinde yapılan 70.471,72 TL ödeme ile poliçeden kaynaklanan sorumluluğun yerine getirildiği, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı, sigorta şirketine usulüne uygun başvuruda bulunulmadığı, ceza soruşturma dosyasının celbi gerektiği, davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek başvurunun reddini istemiştir. III. ... KARARI ...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği uygulanmak suretiyle düzenlenen aktüer bilirkişi raporu doğrultusunda başvurunun kabulü ile 6.974,13 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 41.742,94 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 4.414,50 TL bakıcı gideri olmak üzere 53.471,76 TL'nin 26.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediği, davalının sigortaladığı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, avans faizi talebinin haksız olduğu, müterafik kusur durumunun araştırılması gerektiği, emniyet kemerinin takılı olmadığı, illiyet bağını kesen ağır kusurun bulunduğu, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve rapor ücretinin teminat kapsamında bulunmadığı, SGK rücu şartlarının araştırılması, davacıya yapılan ödeme ile poliçeden kaynaklanan sorumluluğun yerine getirildiği, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı, sigorta şirketine usulüne uygun başvuruda bulunulmadığı, ceza soruşturma dosyasının celbi gerektiği, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini ileri sürerek ... kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile PMF 1931 Yaşam Tablosunun uygulanmasının hatalı olduğu, ... ara kararı doğrultusunda aktüer bilirkişi tarafından TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak hem % 1,8 teknik faiz hem de % 0 teknik faiz uygulanmak suretiyle hesaplama yapıldığı, % 1,8 teknik faiz uygulanmak suretiyle yapılan hesaplamada ödeme tarihi itibariyle bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı alacağının bulunmadığının tespit edildiği gerekçesiyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin reddi gerektiği; anılan raporda geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri tazminatı alacağının bulunduğunun belirtildiği, davacının hastane kayıtlarının incelenmesinden kanında 1 mg etanol bulunması nedeniyle müterafik kusur indirimi gerektiği gerekçesi ile itirazın kabulü ile ... kararının kaldırılarak başvurunun kısmen kabulü ile 5.579,20 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 3.532,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatının 26.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili; PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği uygulanmak suretiyle hesaplama yapılması gerektiği ve re'sen ele alınacak nedenlerle ... kararının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. 2. Davalı vekili; maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediği, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 uygulanmak suretiyle hesaplama yapılmasının doğru olduğu, başvurunun usulden reddi gerektiği, davacıya 03.10.2020 tarihinde yapılan 70.471,72 TL ödeme ile poliçeden kaynaklanan sorumluluğun yerine getirildiği, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı, davalının sigortaladığı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, avans faizi talebinin haksız olduğu, müterafik kusur durumunun araştırılması gerektiği, emniyet kemerinin takılı olmadığı, illiyet bağını kesen ağır kusurun bulunduğu, sigorta şirketine usulüne uygun başvuruda bulunulmadığı, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiği ve re'sen ele alınacak nedenlerle ... kararının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliği'nin 16 ncı maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, başvurunun usulüne uygun olmasına, kusur raporu alınmış olmasına, müterafik kusur indirimi yapılmış olması ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekili ve davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Davaya konu kazanın meydana geldiği 10.03.2020 tarihinde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olup bu Yönetmelik’in ekinde yer alan Kas- İskelet Sistemi, Omurgaya Ait Sorunlarda Engellilik ve Yaralanma Modeli veya Tanı İlişkili Değerlendirme başlıklı bölümde " omurgaya ait sorunlarda yaralanma bulgularına kortikospinal yol bulgularda eşlik ediyor ise spinal kord lezyonları ile ilgili bulgular kullanılır, bu değerlendirme için engel kalıcı ve stabil olmalı ve son 12 ayda değişiklik olmamalıdır," düzenlemesine yer verilmiştir. Somut olayda; yaralanma omurgaya ilişkin olup kazanın meydana geldiği tarih ile hükme esas alınan sağlık kurulu raporunun düzenlendiği tarih arasında on iki aylık süre geçmemiştir. Bu nedenle hastada iyileşmenin durduğu, son on iki aydır herhangi bir düzelmenin olmadığı tespit edilmeden alınan rapora itibar edilerek karar verilmesi doğru değildir. Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacının fiziksel bulgularının yanında tüm tedavi evrakı temin edildikten sonra yeniden muayenesi yapılarak kaza nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının belirlenmesi amacıyla kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine ve ekindeki Erişkinler İçin Engelli Sağlık Kurulu Raporları Alan Kılavuzu’na göre yukarıda açıklandığı şekilde davacının yerleşim yerine en yakın yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre davalının kazanılmış hakları gözetilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir. 3. Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir. Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ... Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan % 1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir. Somut olayda; Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan ve davacının sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri zararına ilişkin rapor düzenleyen bilirkişi tarafından davacının muhtemel yaşam süresinin, PMF 1931 Yaşam Tablosu uygulanmak suretiyle hesaplama yapıldığı, davacı vekilinin ıslah dilekçesi ile PMF 1931 Yaşam Tablosu uyarınca yapılan hesaplamada belirlenen miktar üzerinden talepte bulunduğu ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince talep doğrultusunda davacının maddi tazminat isteminin kabulüne karar verildiği, davalı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz uygulanmak suretiyle yapılan hesaplama doğrultusunda ... kararının kaldırılarak başvurunun kısmen kabulüne karar verildiği, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği uygulanmak suretiyle hesaplama yapılmasını talep ettiği anlaşılmaktadır. Şu halde, davacının temyiz dilekçesinde belirttiği açık talebi karşısında, tazminat hesabında PMF 1931 Yaşam Tablosu kullanılarak yapılacak hesabı geçmeyecek şekilde progresif rant tekniği ile hesaplama yapılması gerekir. Karar açıklanan nedenle bozulmalıdır. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekili ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin, (3) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,15.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.