Yargıtay 11. Ceza Dairesi · E. 2023/3784 · K. 2024/2608

11. Ceza Dairesi         2023/3784 E.  ,  2024/2608 K. "İçtihat Metni" K A N U N Y AR A R I N A B O Z M A MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi SAYISI : 2018/306 E., 2021/201 K. SUÇ : 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na muhalefet etme İNCELEME KONUSU KARAR : Mahkûmiyet KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması Adıyaman 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.04.2021 tarihli ve 2018/306 Esas, 2021/201 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun (213 sayılı Kanun) 359 uncu maddesinin (b) fıkrası ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 62 nci maddesi uyarınca neticeten 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün, istinaf edilmeksizin 15.10.2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.05.2023 tarihli ve 2022/25755 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 04.07.2023 tarihli ve KYB-2023/60307 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.07.2023 tarihli ve KYB-2023/60307 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "Dosya kapsamına göre; sanık hakkında düzenlenen 28/03/2017 tarihli ve 2017-A-6035/20 sayılı Vergi Suçu Raporu ile 31/03/2017 tarihli rapor değerlendirme komisyon mütalaasında, sanığın sahte belge düzenleme suçundan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359/b-1. maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiğinin belirtildiği ve Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığının 11/05/2018 tarihli ve 2017/3458 soruşturma, 2018/1374 esas, 2018/1037 sayılı iddianamesinde, sevk maddesi olarak anılan Kanun'un 359/b-1. maddesinin gösterildiği, ancak iddianame içeriğinde defter ve belge ibraz etmeme suçuna ilişkin eylemin anlatıldığı dava konusu olayda; vergi suçu raporu ve komisyon mütalaasında sahte belge düzenlemek suçunun işlendiği belirtilmesine karşın, iddianamedeki hatalı anlatıma dayalı olarak sanığın defter ve belge ibraz etmeme suçundan cezalandırılmasına karar verilmesinde, Kabule göre de; Defter ve belgeleri ibraz etmemek suçunun 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359/a-2 maddesinde düzenlendiği ve bu madde uyarınca sanığın cezalandırılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, anılan Kanun'un 359/b-1. maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1. Suç tarihinde yürürlükte bulunan 213 sayılı Kanun'un "Kaçakçılık Suçları ve Cezaları" başlıklı 359 uncu maddesinin (a) ve (b) fıkraları; "a) Vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti bulunan; 1) Defter ve kayıtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapanlar, gerçek olmayan veya kayda konu işlemlerle ilgisi bulunmayan kişiler adına hesap açanlar veya defterlere kaydı gereken hesap ve işlemleri vergi matrahının azalması sonucunu doğuracak şekilde tamamen veya kısmen başka defter, belge veya diğer kayıt ortamlarına kaydedenler, 2) Defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar, Hakkında on sekiz aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olduğu halde, inceleme sırasında vergi incelemesine yetkili kimselere defter ve belgelerin ibraz edilmemesi, bu fıkra hükmünün uygulanmasında gizleme olarak kabul edilir. Gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belge ise, muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgedir. b) Vergi kanunları uyarınca tutulan veya düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti bulunan defter, kayıt ve belgeleri yok edenler veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar, üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge, sahte belgedir. " Şeklindedir. 2. 213 sayılı Kanun'un "Bazı kaçakçılık suçlarının cezalandırılmasında usül" başlıklı 367 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan, "Yaptıkları inceleme sırasında 359 uncu maddede yazılı suçların işlendiğini tespit eden Vergi Müfettişleri ve Vergi Müfettiş Yardımcıları tarafından ilgili rapor değerlendirme komisyonunun mütalaasıyla doğrudan doğruya ve vergi incelemesine yetkili olan diğer memurlar tarafından ilgili rapor değerlendirme komisyonunun mütalaasıyla vergi dairesi başkanlığı veya defterdarlık tarafından keyfiyetin Cumhuriyet başsavcılığına bildirilmesi mecburidir." hükmü ile vergi suçları yönünden rapor değerlendirme komisyonlarınca verilen mütalaanın dava şartı olduğu açıkça düzenlenmiştir. 3. 5271 sayılı Kanun'un 225 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan, "Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir." şeklindeki düzenleme ile kamu davasının sınırları ortaya konulmaktadır. 4. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; sanık hakkında düzenlenen ve dava şartı olan Vergi Denetim Kurulu Malatya Grup Başkanlığı (3) No'lu Rapor Değerlendirme Komisyonu'nun 31.03.2017 tarihli ve 2017/M-21 sayılı komisyon mütalaası ile ekindeki vergi suçu raporunun "2014 takvim yılında sahte fatura düzenleme" suçuna ilişkin olmasına karşın, Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 11.05.2018 tarihli ve 2017/3458 Soruşturma, 2018/1374 Esas sayılı iddianamesiyle sevk maddesi olarak 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin (b) fıkrası yazılmakla birlikte, iddianame içeriği itibarıyla mütalaaya aykırı olarak "defter, kayıt ve belgeleri gizleme" suçundan kamu davası açıldığı, Mahkemece hükmün gerekçe bölümünde ve hüküm fıkrasında iddianamedeki anlatım doğrultusunda "defter, kayıt ve belgeleri gizleme" suçundan hüküm kurulduğu belirtildiği halde, cezanın 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin (a) fıkrasının ikinci bendi yerine, aynı maddenin (b) fıkrası uyarınca tayin edildiği, "defter, kayıt ve belgeleri gizleme" suçundan 213 sayılı Kanun'un 367 nci maddesi uyarınca usulüne uygun olarak verilmiş bir mütalaa bulunmadığı, bu nedenle dava konusu yapılan defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan mütalaa verilip verilmeyeceği ilgili vergi dairesi başkanlığından sorulup sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, uygulama maddesi ve ceza miktarı da yanlış tayin edilmek suretiyle mütalaa konusu yapılmayan suçtan mahkûmiyet hükmü kurulması Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi açıklanan nedenlerle yerinde görülmüştür. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Adıyaman 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.04.2021 tarihli ve 2018/306 Esas, 2021/201 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle, KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.03.2024 tarihinde karar verildi.