Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/4001 · K. 2023/3829

10. Hukuk Dairesi         2023/4001 E.  ,  2023/3829 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabulü Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen 1479 sayılı kanun kapsamında sigortalılık süresinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı şirket vekili dava dilekçesinde, Kurum işleminin iptali ile 27.03.1994 - 15.03.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığın tespiti istemine ilişkindir. II. CEVAP Davalı kurum vekili, ...'in 23.10.1989 tarihinde kayıtlarına intikal eden giriş bildirgesine istinaden muhtarlığa başladığı 26.03.1989 tarihi itibariyle kayıt ve tescili yapıldığını, 17.06.2008 tarihinde ilgilinin kurumlarına ibraz etmiş olduğu İB formuna istinaden muhtarlığı 27.03.1994 tarihinde sona erdiğinden aynı tarih itibariyle Bağ-Kur kaydının durdurulduğunu, 08.10.2009 tarihinde vergi mükellefi olduğunun tespit edilmesi üzerine Bağ-Kur kaydının 08.10.2009 tarihi itibariyle yeniden başlatıldığını, Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 10.12.2015 tarihli ve 2012/425 Esas, 2015/635 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. Daire kararında Mahkemece, davacının ödediği primlerden, zorunlu sigortalılık süresi olarak kabul edilen 26.03.1989 - 27.03.1994 döneminin primlerinin mahsup edilmesi sonucu fazla gelen prim ödemesi var ise zorunlu sigortalılık süresi sonrasındaki ilk prim ödeme tarihi olan 28.04.1999 tarihini takip eden aybaşı yani 01.05.1999 tarihi başlangıç sayılmak suretiyle, ileriye doğru karşılık geldiği süre kadar isteğe bağlı sigortalılık yönünden değerlendirme yapılmalı, buna göre de, ihtilaflı dönem için yapılan prim ödemelerinin, karşılık geldiği sigortalılık süresi davalı Kurumdan sorularak belirlenmeli, uyuşmazlık halinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak varılacak sonuca göre karar verilmelidir gerekçesi ile karar bozulmuştur. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Somut olaya bakıldığında, davacının isteğe bağlı sigortalı olabilme şartlarını karşıladığı, Erbaa Sosyal Güvenlik Merkezinin 02.10.2020 tarihli cevabi yazısından davacının 01.05.1999 - 31.10.2000 tarihleri arası isteğe bağlı olarak sigortalı olduğu anlaşılmıştır. Davacının talebinin 27.03.1994 - 15.03.2000 tarihleri arasını kapsadığı, taleple bağlılık ilkesine göre hareket etmek gerektiği ve cevabi yazıdan davacının 01.05.1999 - 31.10.2000 tarihleri arası isteğe bağlı olarak sigortalı olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili, eksik araştırma ve inceleme sonucu hakkaniyete aykırı üzücü bir karar verildiğini, davalı Kurumun önce primi tahsil edip sigortalılık vermesi sonra bu süreleri iptal etmesinin devlet Kurumlarına güveni sarsan önemli bir husus olduğunu, bozma ilamı ile davasının kabulü ile umutlandığını ancak verilen kararın talebi gibi olmaması nedeniyle bozulmasını talep ederek temyiz isteminde bulunmuştur. Davalı Kurum vekili kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 27.03.1994 - 15.03.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığın tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2.1479 sayılı Kanunun 24 üncü, 25 inci maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı kurumlar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,06.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.